Tiếp tục Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất, chiều nay (21/8), Quốc hội thảo luận ở hội trường về định hướng chính sách sửa đổi Luật Nhà ở năm 2023.

Xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về nhà ở

Góp ý về vấn đề nhà ở xã hội, đại biểu Đoàn Hùng Vũ (Đoàn ĐBQH tỉnh Đồng Tháp) đồng tình với quan điểm trong dự thảo luật xác định nhà ở xã hội bao gồm cả căn hộ chung cư và nhà ở riêng lẻ, đồng thời yêu cầu loại nhà, diện tích, thiết kế, chất lượng, tiện ích phải phù hợp với từng nhóm đối tượng, từng khu vực và khả năng chi trả.

Bên cạnh đó, đại biểu Đoàn Hùng Vũ cho rằng không nên để mục tiêu phát triển nhà ở xã hội chỉ được đo bằng số căn hộ đã hoàn thành, số dự án đã khởi công hoặc tỉ lệ hoàn thành chỉ tiêu, mà cần có phương pháp đánh giá bằng các chỉ số thực chất hơn, ví dụ tỉ lệ người đủ điều kiện đã được tiếp cận nhà ở, mức giá nhà ở xã hội so với thu nhập của người lao động, khoảng cách từ nơi ở đến nơi làm việc, tỉ lệ nhà ở xã hội để bán, cho thuê, tỉ lệ căn hộ bỏ trống hoặc không được hấp thụ. Bởi một căn nhà được xây dựng nhưng người có nhu cầu thực sự không mua được thì về bản chất vẫn chưa hoàn thành mục tiêu của chính sách.

Đặc biệt, đại biểu Đoàn Hùng Vũ kiến nghị xem xét dữ liệu nhà ở là một hạ tầng thiết yếu của thị trường cùng với đất đai, giao thông và hạ tầng kỹ thuật. Chính phủ đã ban hành nghị định về cơ sở dữ liệu quốc gia về nhà ở và thị trường bất động sản, tuy nhiên đại biểu cho rằng, cần quan tâm hơn đến việc xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về nhà ở theo nguyên tắc đúng, đủ, sạch, sống. Cơ sở dữ liệu cần phản ánh đầy đủ từ vị trí, quy hoạch, pháp lý, hiện trạng, loại hình, giá cho thuê, giá giao dịch, tình trạng sử dụng, nhu cầu nhà ở đến các thông tin về hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội được cập nhật thường xuyên trên một hệ thống thông tin tập trung và thống nhất.

“Quản lý tốt không chỉ là nhà nước có dữ liệu mà còn được xã hội khai thác để tạo thêm giá trị. Vì vậy, việc xây dựng hệ thống thông tin cơ sở dữ liệu về nhà ở không nên chỉ dừng lại ở việc kết nối, chia sẻ giữa các cơ quan nhà nước, mà quan trọng hơn cơ sở dữ liệu này cần được thiết kế theo hướng dữ liệu mở ở mức phù hợp cho phép người dân và doanh nghiệp cùng khai thác trên cơ sở bảo đảm an toàn an ninh và quyền riêng tư.

Tôi đề nghị xác định rõ hơn trong luật nguyên tắc chia sẻ và tái sử dụng dữ liệu nhà ở để người dân có thể tra cứu thông tin minh bạch khi mua, thuê, doanh nghiệp có thể phân tích nhu cầu, dự báo thị trường, lựa chọn vị trí và phát triển sản phẩm phù hợp. Khi dữ liệu chia sẻ và khai thác đúng cách sẽ góp phần minh bạch thị trường, hạn chế đầu cơ, giúp chính sách nhà ở thực sự đi vào cuộc sống”, đại biểu Đoàn Hùng Vũ nhấn mạnh.

Người dân mua nhà ở xã hội phải xin xác nhận tại nhiều cơ quan, trong khi dữ liệu Nhà nước đã có

Cùng quan tâm về vấn đề nhà ở xã hội, đại biểu Trần Kim Kha (Đoàn ĐBQH tỉnh Gia Lai) cho rằng, Khoản 5 Điều 61 và Khoản 3 Điều 71 của dự thảo giao Chính phủ quy định trình tự, thủ tục xác nhận đối tượng và điều kiện được hỗ trợ nhà ở xã hội và các giấy tờ chứng minh điều kiện khó khăn về nhà ở, song cách tiếp cận này vẫn chủ yếu dựa trên hình thức truyền thống, người dân phải tự chuẩn bị hồ sơ, đi xin xác nhận tại nhiều cơ quan, sau đó cơ quan có thẩm quyền mới xem xét phê duyệt. Trong khi đó thông tin quan trọng để xác nhận một người có đủ điều kiện để hưởng chính sách nhà ở xã hội hay không về cơ bản đã và đang được cơ quan quản lý nhà nước quản lý trong các cơ sở dữ liệu.

Thông tin về nhân khẩu, cư trú, quan hệ gia đình có trong cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư. Thông tin về quyền sở hữu nhà đất có trong cơ sở dữ liệu đất đai. Thông tin về thu nhập có thể đối soát qua dữ liệu thuế, bảo hiểm xã hội và các nguồn dữ liệu có liên quan.

Do đó, đại biểu đề nghị bổ sung nguyên tắc việc xác định đối tượng, điều kiện được hưởng chính sách phải được thực hiện chủ yếu thông qua kết nối, chia sẻ và đối soát dữ liệu giữa hệ thống thông tin về nhà ở với cơ sở dữ liệu dân cư, đất đai và bảo hiểm xã hội. Người dân chỉ kê khai và chịu trách nhiệm về nội dung kê khai, cơ quan nhà nước có trách nhiệm tự xác minh trên cơ sở dữ liệu.

Đại biểu Kha cũng đề nghị áp dụng cách làm này cho các dự thảo luật khác theo nguyên tắc cơ quan nhà nước không yêu cầu người dân phải chứng minh lại điều mà cơ quan nhà nước đã biết từ thông tin trong các cơ sở dữ liệu quốc gia, cơ sở dữ liệu chuyên ngành.

Về chính sách nhà ở đối với lực lượng khoa học, công nghệ đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, đại biểu Trần Kim Kha cho hay, dự thảo đã quan tâm đến nhà khoa học, chuyên gia, nhân tài làm việc tại các bộ, công chức, viên chức. Tuy nhiên phạm vi chính sách hiện nay vẫn chủ yếu gắn với khu vực nhà nước. Trong khi đó một lực lượng rất lớn đang nghiên cứu ứng dụng và thương mại hóa công nghệ lại chưa được bao quát đầy đủ, đó là kỹ sư, chuyên gia, nhà nghiên cứu đang làm việc trong doanh nghiệp tư nhân, doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, tổ chức khoa học và công nghệ mọi thành phần, cơ sở giáo dục đại học và các trung tâm nghiên cứu của doanh nghiệp.

Vì vậy, đại biểu đề nghị bổ sung nhóm đối tượng này là: chuyên gia, nhà khoa học, kỹ sư, người lao động có trình độ chuyên môn cao đang làm việc tại doanh nghiệp, tổ chức khoa học và công nghệ, cơ sở giáo dục đại học và doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo trong các lĩnh vực được ưu tiên. Việc xác định khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực quan trọng của sự phát triển không thể để phần lớn những người đang đổi mới sáng tạo đứng ngoài chính sách an cư. Muốn giữ chân nhân tài trước hết phải giúp họ có một nơi để ở và yên tâm làm việc.