Các quan chức cấp cao của Ukraine và Nga gặp nhau tại Abu Dhabi trong vòng đàm phán thứ hai, do chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump làm trung gian. Cuộc đàm phán kéo dài hai ngày được cho là giữ nguyên khuôn khổ như vòng trước, với sự tham gia của các đoàn đàm phán đến từ Washington, Kiev và Moscow.

Trong những tuần gần đây, ông Donald Trump đã đưa ra những phát biểu lạc quan, cho rằng việc chấm dứt cuộc xung đột đã kéo dài gần 4 năm đang ở trong tầm tay. Tuy nhiên, cả Moscow và Kiev đều hạ thấp kỳ vọng, cho rằng khả năng đạt được đột phá ngay lập tức là không cao.

Nga đã nối lại các cuộc không kích vào Kiev, chỉ 5 ngày sau khi ông Trump tuyên bố Tổng thống Vladimir Putin đã đồng ý tạm dừng các cuộc tấn công trong một tuần do điều kiện thời tiết lạnh giá khắc nghiệt tại Ukraine.

Hai bên tiến gần tới một thỏa thuận hòa bình như thế nào?

Con đường hướng tới hòa bình ở Ukraine vẫn hết sức phức tạp, khi Nga tiếp tục đưa ra các yêu cầu tối đa với Kiev. Tuần trước, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cho biết, các cuộc đàm phán đang xoay quanh một vấn đề duy nhất nhưng cực kỳ gây tranh cãi, đó là lãnh thổ. Điện Kremlin nhiều lần khẳng định rằng bất kỳ thỏa thuận hòa bình nào cũng phải bao gồm việc Ukraine nhượng lại toàn bộ khu vực Donbass ở miền Đông, trong đó có cả những vùng hiện vẫn do Ukraine kiểm soát.

Kiev đã bác bỏ các điều khoản này, dù Tổng thống Volodymyr Zelensky cho biết ông sẵn sàng xem xét các phương án thay thế, bao gồm việc rút quân khỏi một số khu vực phía Đông và thiết lập một vùng phi quân sự.

Các quan chức Mỹ được cho là đã gây sức ép buộc Ukraine từ bỏ Donbass, đồng thời hứa hẹn các bảo đảm an ninh chỉ khi Kiev chấp nhận nhượng bộ về lãnh thổ. Trước đó, hồi cuối tháng 1/2026, Financial Times dẫn 8 nguồn tin cho biết, chính quyền Tổng thống Trump đã phát tín hiệu với Ukraine rằng, các đảm bảo an ninh của Mỹ phụ thuộc vào việc Kiev nhất trí với thỏa thuận hòa bình có thể yêu cầu nước này nhượng bộ khu vực Donbass cho Nga. Washington cũng cho thấy nước này có thể cung cấp cho Ukraine nhiều vũ khí hơn để tăng cường sức mạnh của quân đội trong thời bình nếu Kiev nhất trí rút quân khỏi các khu vực thuộc phía Đông.

Dù vậy, ngay cả khi đạt được một số thỏa hiệp về lãnh thổ, nhiều trở ngại khác vẫn còn. Moscow tuyên bố sẽ không chấp nhận việc triển khai quân đội châu Âu trên lãnh thổ Ukraine, trong khi Kiev coi đây là yếu tố then chốt để có được các bảo đảm an ninh. Điện Kremlin cũng yêu cầu áp đặt các giới hạn nghiêm ngặt đối với quy mô quân đội Ukraine - điều mà ông Zelensky nhiều lần kiên quyết bác bỏ.

Bất chấp khoảng cách lớn trong lập trường, cả hai bên thường xuyên có những động thái “ngoại giao thận trọng” trước Tổng thống Trump, tìm cách thể hiện thiện chí hòa bình để tránh làm phật lòng Nhà Trắng, đồng thời đổ trách nhiệm cho phía còn lại về việc đàm phán bế tắc.

Ai tham gia các cuộc đàm phán?

Ukraine và Nga đều cử các phái đoàn cấp cao tham gia đàm phán. Phái đoàn Ukraine bao gồm ông Kyrylo Budanov, cựu lãnh đạo tình báo quân sự hiện là Chánh văn phòng Tổng thống, ông David Arakhamia - một nhà đàm phán đáng tin cậy và ông Andrii Hnatov, Tổng tham mưu trưởng quân đội.

Phái đoàn Nga do ông Igor Kostyukov, Giám đốc Tổng cục Tình báo Quân đội Nga (GRU) dẫn đầu, cùng với các quan chức tình báo khác và Đặc phái viên của Điện Kremlin – ông Kirill Dmitriev.

Hình ảnh ông Budanov và ông Kostyukov ngồi đối diện nhau được đánh giá là khoảnh khắc đặc biệt đáng chú ý bởi với tư cách là cựu và đương kim lãnh đạo tình báo, cả hai từng chỉ đạo các chiến dịch bí mật nhằm vào đối phương, trong đó Ukraine đã loại bỏ một số nhân vật cấp cao của GRU trong thời gian diễn ra xung đột.

Về phía Mỹ, Đặc phái viên Steve Witkoff và Jared Kushner, con rể của Tổng thống Trump tham dự cuộc đàm phán ba bên này. Đây là hai gương mặt quen thuộc trong hoạt động ngoại giao của Mỹ khi họ di chuyển liên tục để giải quyết các vấn đề từ căng thẳng Trung Đông, khủng hoảng Iran đến chiến sự tại Ukraine. Dù vậy, hai quan chức này cũng đối mặt với một số ý kiến cho rằng họ thiếu kinh nghiệm ngoại giao chính thức.

Hiện vẫn chưa rõ khi nào Tổng thống Putin và Tổng thống Zelensky có thể gặp trực tiếp. Ông Zelensky nhiều lần khẳng định sẵn sàng gặp ông Putin tại một địa điểm trung lập. Tuy nhiên, Điện Kremlin cho biết nhà lãnh đạo Nga chỉ chấp nhận đàm phán nếu ông Zelensky tới Moscow.

Kết thúc ngày đàm phán đầu tiên do Mỹ làm trung gian tại Abu Dhabi, các quan chức Nga và Ukraine đều đưa ra những đánh giá tích cực trong bối cảnh giao tranh vẫn diễn ra ác liệt. Người đứng đầu phái đoàn đàm phán của Ukraine cho biết các cuộc thảo luận trong ngày đầu tiên mang tính “hiệu quả”.

"Công việc diễn ra một cách thực chất và hiệu quả, tập trung vào các bước đi cụ thể và những giải pháp thiết thực", ông Rustem Umerov, người đứng đầu Hội đồng An ninh và Quốc phòng Ukraine viết trên mạng xã hội X. Trong bài phát biểu thường nhật qua video, Tổng thống Zelensky nhấn mạnh tầm quan trọng của việc các cuộc đàm phán phải mang lại hòa bình thực sự, đồng thời cảnh báo không tạo thêm cơ hội cho Nga tiếp tục chiến sự. Ông cũng kêu gọi các đối tác của Ukraine gia tăng sức ép đối với Moscow.

Người dân Ukraine và Nga thực sự mong muốn điều gì?

Đối mặt với mùa đông lạnh giá và phần lớn cơ sở hạ tầng bị hư hại do các cuộc không kích, người dân Ukraine đang bộc lộ rõ sự mệt mỏi và kiệt quệ. Dù hầu hết người dân mong muốn hòa bình nhưng các cuộc thăm dò cho thấy đa số kiên quyết phản đối bất kỳ thỏa thuận nào, theo đó toàn bộ khu vực Donbass bị trao cho Nga để đổi lấy các bảo đảm an ninh từ Mỹ và châu Âu cùng việc chấm dứt xung đột. Nhiều người tại Ukraine lo ngại rằng sự thỏa hiệp như vậy sẽ không mang lại hòa bình lâu dài, mà trái lại, có thể khuyến khích Moscow tiếp tục đẩy mạnh chiến dịch quân sự.

Tại Nga, một số ít cuộc thăm dò độc lập cho thấy tỷ lệ người Nga ủng hộ việc tiến hành đàm phán hòa bình đã tăng lên mức 61%. Tuy vậy, các khảo sát này cũng chỉ ra rằng người dân Nga vẫn không sẵn sàng chấp nhận nhượng bộ lãnh thổ trong khuôn khổ một thỏa thuận hòa bình.

Điều gì xảy ra tiếp theo?

Tổng thống Vladimir Putin cho rằng Nga đang chiếm ưu thế trong cuộc xung đột và phát tín hiệu sẽ tiếp tục chiến đấu cho đến khi Ukraine chấp nhận các điều kiện do Moscow đưa ra.

Trong cuộc xung đột tiêu hao, câu hỏi then chốt là bên nào có đủ sức bền để duy trì sức chiến đấu lâu dài? Ukraine, với dân số nhỏ hơn nhiều so với Nga, đã gặp khó khăn trong việc huy động binh lính để bổ sung cho lực lượng đang thiếu hụt. Trong khi đó, việc châu Âu có thể tăng cường năng lực công nghiệp quốc phòng đủ nhanh để bù đắp việc Mỹ cắt giảm viện trợ hay không vẫn là một nghi vấn.

Trên thực tế, Nga cũng đang chịu áp lực nhất định về kinh tế khi một số lĩnh vực ngoài quân sự đang thu hẹp và nguồn thu từ dầu mỏ sụt giảm mạnh do các lệnh trừng phạt phát huy tác động. Giới quan sát đánh giá, cho đến khi một trong hai bên chạm tới giới hạn và buộc phải nhượng bộ, cuộc xung đột nhiều khả năng sẽ còn tiếp diễn.