Dưới đây là một số điểm chính rút ra từ các cuộc thảo luận giữa lãnh đạo Mỹ và Trung Quốc:

Thỏa thuận thương mại được gia hạn tạm thời

Tuần này, Mỹ đã đạt được thỏa thuận gia hạn lệnh đình chiến thương mại, nhưng chỉ trong thời gian ngắn.

Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cho biết hai bên đã đồng ý gia hạn thêm hai tháng đối với thỏa thuận đình chiến thương mại vốn đã chấm dứt cuộc chiến thương mại năm ngoái (2025) và dự kiến ​​hết hạn vào tháng 11 tới. Ông Bessent cho biết việc gia hạn này sẽ mang lại cho Washington và Bắc Kinh “thêm thời gian để xem xét những gì có thể thực hiện trên mặt trận kinh tế”.

Tuy nhiên, thay vì chốt lại một thỏa thuận bền vững, việc hai bên gia hạn dường như lại đẩy các vấn đề cốt lõi - như thuế quan, hoạt động thu mua của Trung Quốc, nguồn cung đất hiếm và các hạn chế về công nghệ - sang vòng đàm phán tiếp theo.

Hôm 23/9, ông Bessent cho biết Bắc Kinh đang thực hiện đúng yêu cầu trong thỏa thuận trước đó về việc mua 25 triệu tấn đậu tương, nhưng lại chậm trễ trong cam kết mua 17 tỷ USD các mặt hàng nông sản khác. Các quan chức Mỹ cũng cho biết lượng cung ứng đất hiếm vẫn chưa đạt mức cam kết - đây là một dấu hiệu khác cho thấy vẫn còn tồn tại những khoảng cách đáng kể.

Đối với các doanh nghiệp, kết quả này mang lại một trạng thái bất ổn quen thuộc: Mức thuế quan hiện vẫn ở mức thấp, nhưng họ vẫn phải đưa ra quyết định trong bối cảnh chính sách luôn thay đổi.

Màn trình diễn nhằm tạo ấn tượng

Đối với Tổng thống Mỹ Trump, chuyến thăm Nhà Trắng của Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình là cơ hội để phô diễn một Washington đang được định hình lại theo phong cách riêng của ông.

Sau khi ông Tập tiếp đón ông Trump tại Bắc Kinh (hồi tháng 5) bằng chuyến tham quan một ngôi đền thời nhà Minh và khu vườn kín đáo vốn hiếm khi mở cửa cho người nước ngoài, Tổng thống Mỹ đã đáp lại bằng một màn trình diễn khác biệt: Các binh sĩ đội tóc giả và mũ ba góc diễu hành theo đội hình và chơi nhạc ngay tại Vườn Hồng - nơi đã được thiết kế lại trông giống như một câu lạc bộ golf của ông Trump.

Máy bay chiến đấu và máy bay ném bom gầm rú trên bầu trời trong các buổi lễ diễn ra vào ngày 23-24/9; tiếng ồn lớn đến mức khiến ông Trump có lúc phải giật mình.

Khi đội ngũ báo chí Nhà Trắng được triệu tập để đưa tin về hai nhà lãnh đạo, mục đích không phải là để nghe họ thảo luận về những vấn đề quốc gia đại sự. Thay vào đó, họ đã cùng nhau tham quan chiếc trực thăng Marine One và khu vực Bãi cỏ phía Nam mới được thiết kế lại của Nhà Trắng, nơi nổi bật với một bãi đáp trực thăng lớn có in hình quốc huy tổng thống.

Khi trao đổi với các phóng viên, ông Trump đã gạt sang bên những câu hỏi về các cuộc thảo luận chính sách giữa hai bên. “Ông ấy rất thích loại đá granite chất lượng”, ông Trump nói về Chủ tịch Tập Cận Bình. “Một cuộc gặp tuyệt vời”.

Chủ tịch Tập Cận Bình muốn Mỹ “thận trọng” trong vấn đề Đài Loan

Đúng như dự đoán, ông Tập Cận Bình đã gây sức ép với ông Donald Trump về vấn đề Đài Loan. Theo hãng tin chính thức của Trung Quốc, ông Tập bày tỏ hy vọng rằng Mỹ sẽ “xử lý vấn đề Đài Loan một cách thận trọng”.

Không những vậy, bản tin tiếng Anh của hãng thông tấn này cũng cho biết ông Tập hy vọng Mỹ sẽ phản đối nền độc lập của Đài Loan (Trung Quốc).

Đây sẽ là một lập trường cứng rắn hơn so với quan điểm lâu nay của Washington là không “ủng hộ” nền độc lập của hòn đảo này. Hiện chưa có dấu hiệu nào cho thấy chính quyền Tổng thống Trump có kế hoạch thay đổi cách diễn đạt đó.

Nhà Trắng chưa đưa ra thông báo ngay lập tức về cuộc trao đổi này, nhưng các quan chức Mỹ từ lâu đã tránh tuyên bố rõ ràng việc phản đối nền độc lập của Đài Loan. Bất kỳ sự thay đổi nào trong ngôn từ cũng sẽ làm dấy lên nghi vấn về quyết tâm của Washington bảo vệ hòn đảo này và vấp phải sự phản đối từ Quốc hội Mỹ.

Rủi ro chiến lược

Đây không phải là lần đầu tiên Chủ tịch Tập Cận Bình nhắc đến “Bẫy Thucydides” khi gặp Tổng thống Donald Trump. “Bẫy Thucydides là một học thuyết cho rằng sự cạnh tranh giữa một cường quốc đang trỗi dậy và một cường quốc đã xác lập vị thế thường dẫn đến chiến tranh.

Mặc dù nhà lãnh đạo Trung Quốc cho rằng rủi ro này “có thể vượt qua được”, nhưng việc ông nhắc đến nó đã nhấn mạnh rằng những lo ngại về một cuộc xung đột quân sự tiềm tàng giữa Mỹ và Trung Quốc vẫn đang bao trùm lên mối quan hệ giữa hai cường quốc lớn nhất thế giới.

Ông Tập lập luận rằng cả hai quốc gia đều sẽ hưởng lợi từ hợp tác và chịu thiệt hại từ đối đầu, đồng thời kêu gọi duy trì đối thoại quân sự thường xuyên và tăng cường các cơ chế ngăn ngừa khủng hoảng.

Về phần mình, ông Trump đã viện dẫn lịch sử chung giữa hai nước để nhấn mạnh tiềm năng hợp tác. Ông cho rằng hai bên có thể đạt được nhiều thành tựu nếu theo đuổi các lợi ích chung, đồng thời nhắc lại liên minh thời chiến giữa hai nước trong cuộc chiến chống Nhật Bản.

Bất đồng về trí tuệ nhân tạo (AI)

Hai nhà lãnh đạo đã bày tỏ quan điểm khác biệt về trí tuệ nhân tạo.

Ông Donald Trump - người từng tuyên bố rằng AI nên được gọi là “siêu trí tuệ” (SI) - đã viết trên mạng xã hội rằng ông muốn “giữ nguyên hiện trạng” và dựa vào Bộ Tư pháp Mỹ thay vì áp đặt bất kỳ quy định kiểm soát mới nào. Ông khẳng định Trung Quốc cũng có cùng quan điểm này.

Tuy nhiên, hôm 24/9, ông Tập Cận Bình lại cho rằng với tư cách là những quốc gia đi đầu về AI, cả Trung Quốc và Mỹ đều cần phải quản lý sự phát triển của công nghệ này. “Chúng ta có cả năng lực lẫn trách nhiệm phát triển và quản lý AI vì mục đích tốt đẹp, đồng thời đảm bảo rằng quá trình phát triển AI luôn nằm dưới sự kiểm soát của con người và phục vụ lợi ích của người dân”, Chủ tịch Tập phát biểu.

Một số tên tuổi hàng đầu trong lĩnh vực AI dự kiến ​​ tham dự tiệc chiêu đãi cấp nhà nước do ông Trump tổ chức tại Nhà Trắng hôm 24/9 (giờ Washington) để đón tiếp ông Tập, bao gồm Sundar Pichai của Alphabet (GOOGL.O), Sam Altman của OpenAI và Jensen Huang của Nvidia (NVDA.O).

Xem thêm:

>> Dàn chiến đấu cơ Mỹ chào đón Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình

>> Tổng thống Mỹ tiếp đón Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tại Nhà Trắng

>> Hệ thống AI mắc sai lầm, quân đội Mỹ suýt tấn công tàu Trung Quốc?