Từ vài cặp dúi giống đến hướng đi mới trên đất quê

Ở vùng biên giới Sơn Thủy, nơi đồng bào dân tộc Thái gắn bó với ruộng lúa, nương rẫy và những đồi luồng, tìm thêm hướng sinh kế phù hợp luôn là trăn trở của nhiều gia đình. Với đảng viên trẻ Ngân Văn Nhuận, ở bản Xuân Thành, con đường ấy bắt đầu từ những cặp dúi giống được hỗ trợ ban đầu và quyết tâm tự tìm tòi, học hỏi để phát triển kinh tế gia đình.

Năm 2024, anh Nhuận bắt đầu nuôi dúi với 3 cặp giống. Số lượng ban đầu không nhiều, nhưng đó là bước khởi đầu cho một hướng làm kinh tế mới mà anh muốn kiên trì theo đuổi. Từ kiến thức tích lũy qua thực tế, sự hướng dẫn của địa phương và việc học hỏi thêm kinh nghiệm, đàn dúi của gia đình dần phát triển. Đến nay, anh đã có khoảng 90 con.

Ngoài công việc đồng áng, anh Nhuận còn đảm nhận nhiệm vụ Xóm trưởng, Tổ trưởng tổ đảng ở xóm 3, bản Xuân Thành. Công việc ở cơ sở giúp anh thường xuyên tiếp xúc với bà con, hiểu những khó khăn trong đời sống và sản xuất của từng gia đình. Bản thân anh cũng luôn trăn trở trước những khó khăn ấy. Muốn cuộc sống khấm khá hơn, trước hết phải biết khai thác hiệu quả những gì gia đình đang có, đồng thời tìm tòi cách làm phù hợp với điều kiện địa phương.

Gia đình anh Nhuận có khoảng gần 4 ha luồng cùng 5 sào ruộng. Đây là nguồn lực quan trọng để duy trì sản xuất nông nghiệp, nhưng anh vẫn chủ động tìm thêm hướng phát triển kinh tế. Thay vì chỉ dựa vào ruộng đồng, anh lựa chọn nuôi dúi để đa dạng hóa sinh kế, từng bước tạo thêm nguồn thu cho gia đình.

Điều đáng chú ý là anh Nhuận không xem nuôi dúi đơn thuần là chuyện mua giống, làm chuồng rồi chờ vật nuôi sinh sản. Trong quá trình chăn nuôi, anh chú trọng tìm hiểu kỹ thuật, cách chăm sóc và điều kiện chuồng trại. Cán bộ kiểm lâm cũng đến kiểm tra, hướng dẫn về chuồng nuôi và vệ sinh môi trường, giúp anh có thêm kiến thức để tổ chức chăn nuôi phù hợp.

Từ những ngày đầu còn ít kinh nghiệm đến khi đàn dúi tăng lên, hành trình ấy đòi hỏi sự kiên trì và tinh thần chịu khó học hỏi. Với người dân vùng cao, một mô hình sản xuất mới chỉ thực sự có ý nghĩa khi phù hợp với điều kiện gia đình, có thể duy trì lâu dài và không trở thành gánh nặng đầu tư. Vì vậy, bắt đầu từ quy mô nhỏ, tích lũy kinh nghiệm rồi từng bước phát triển là cách làm thận trọng, thiết thực.

Anh Ngân Văn Nhuận chia sẻ: “Một trong những thuận lợi của mô hình nuôi dúi là có thể tận dụng nguồn thức ăn sẵn có tại địa phương, nhất là luồng, vầu, nứa và mía. Đây đều là những loại cây quen thuộc, gắn bó với đời sống sản xuất của người dân trong vùng, giúp gia đình chủ động nguồn thức ăn cho vật nuôi mà không phải bỏ ra quá nhiều chi phí mua thức ăn. Nếu biết chăm sóc đúng kỹ thuật, bảo đảm chuồng trại phù hợp và nguồn thức ăn đầy đủ, dúi sẽ phát triển khỏe mạnh, béo tốt”.

Đảng viên đi trước, cùng bà con tìm hướng thoát nghèo

Điều đáng quý ở Ngân Văn Nhuận không chỉ là việc phát triển đàn dúi từ 3 cặp ban đầu lên khoảng 90 con, mà còn ở cách anh chia sẻ thành quả, kinh nghiệm với bà con trong bản.

Thay vì tập trung mở rộng đàn để bán dúi thương phẩm ngay, anh Nhuận ưu tiên nhân giống, hỗ trợ con giống cho những hộ có nhu cầu phát triển mô hình. Anh đã giúp một số hộ trong bản, trong đó có gia đình ông Phạm Văn Nghiệp được 4 con dúi để tiếp tục nhân giống. Một số hộ khác cũng được anh chia sẻ con giống.

Cách làm ấy chưa tạo ra những thay đổi lớn ngay lập tức, nhưng mang ý nghĩa thiết thực đối với những gia đình còn khó khăn. Có thêm con giống, người dân có cơ hội bắt đầu mô hình chăn nuôi mới mà không phải tự tìm kiếm toàn bộ nguồn giống từ đầu. Quan trọng hơn, họ có thể quan sát cách chăm sóc, học hỏi kinh nghiệm từ người nuôi trước, từng bước tích lũy kiến thức để tự tổ chức sản xuất.

Được anh Nhuận hỗ trợ 4 con dúi giống, ông Phạm Văn Nghiệp cùng thôn rất phấn khởi, tranh thủ chuẩn bị chuồng trại để sớm bắt tay vào nuôi.

Ông Nghiệp chia sẻ: “Được anh Nhuận cho dúi giống, tôi mừng lắm. Nhà mình cũng có luồng, nứa, mía sẵn, nên tôi muốn tận dụng nguồn thức ăn này để nuôi dúi, vừa đỡ tốn kém, vừa có thêm hướng phát triển kinh tế gia đình. Ban đầu tôi cứ nuôi ít trước, vừa nuôi vừa học hỏi kinh nghiệm của anh Nhuận, có gì chưa biết thì hỏi anh để làm theo. Tôi cũng mong 4 con dúi giống phát triển khỏe mạnh, sinh sản tốt, sau này có thêm thu nhập, cuộc sống gia đình đỡ vất vả hơn. Nếu nuôi có hiệu quả, tôi sẽ cố gắng nhân đàn lên, để gia đình có thêm nguồn thu nhập ổn định”.

Nói về mô hình nuôi dúi tại Sơn Thủy, ông Mạc Văn Tới, Chủ tịch UBND xã, cho biết địa phương quan tâm hỗ trợ, tạo điều kiện để người dân tiếp cận hướng sản xuất này. Năm 2024, dự án hỗ trợ phát triển sản xuất cộng đồng “Nuôi dúi mốc nội địa” được phê duyệt triển khai tại hai bản Thủy Thành và Xuân Thành, với tổng số 95 hộ tham gia, gồm 5 hộ nghèo, 43 hộ cận nghèo và 47 hộ dân tộc thiểu số sinh sống trên địa bàn.

Theo nội dung dự án, Nhà nước hỗ trợ tập huấn kỹ thuật, con giống và thuốc thú y; người dân đối ứng kinh phí làm chuồng trại, chuẩn bị vật tư, dụng cụ và nhân công. Dự án kết hợp nguồn lực hỗ trợ với sự tham gia trực tiếp của cộng đồng, qua đó tạo điều kiện để người dân chủ động hơn trong quá trình phát triển sản xuất.

Sự đồng hành của địa phương không chỉ nằm ở việc hỗ trợ đầu vào mà còn ở công tác hướng dẫn, kiểm tra, giám sát và đôn đốc các hộ thực hiện đúng quy trình. Đây là yếu tố quan trọng giúp người dân từng bước tiếp cận phương thức sản xuất có tính toán, chú trọng kỹ thuật chăn nuôi, chi phí đầu tư và khả năng tiêu thụ sản phẩm, thay vì chỉ sản xuất theo kinh nghiệm riêng lẻ.

Chủ tịch UBND xã nhấn mạnh, từ con giống ban đầu đến một mô hình kinh tế có thể duy trì lâu dài vẫn còn cả chặng đường. Người nuôi cần tiếp tục tích lũy kỹ thuật, chủ động phòng ngừa rủi ro, tính toán quy mô phù hợp với khả năng của gia đình và tìm hiểu thị trường trước khi mở rộng sản xuất.

Với đồng bào vùng biên, phát triển kinh tế bền vững không nhất thiết phải bắt đầu bằng những khoản đầu tư lớn, mà có thể khởi đầu từ những mô hình vừa sức, tận dụng nguồn lực sẵn có và phát triển từng bước. Từ cách làm của đảng viên trẻ Ngân Văn Nhuận, những cặp dúi giống không chỉ mở ra hướng phát triển kinh tế cho gia đình anh mà còn đem đến thêm cơ hội để các hộ dân trong bản học hỏi, thử sức với mô hình chăn nuôi mới.