Theo cơ quan thuế, thủ đoạn phổ biến là mua bán, sử dụng trái phép hóa đơn và tổ chức các chuỗi doanh nghiệp “ma”, doanh nghiệp trung gian nhằm hợp thức hóa hồ sơ hoàn thuế. Đáng chú ý, các hành vi vi phạm không còn mang tính đơn lẻ mà đã chuyển dần sang hoạt động có tổ chức, liên tỉnh và phân tầng. Các đối tượng còn sử dụng các biện pháp kỹ thuật để che giấu dòng tiền.

Qua công tác theo dõi, ngành thuế đã phân loại các đối tượng thành 4 nhóm.

Nhóm thứ nhất gồm các doanh nghiệp được thành lập nhằm mục đích mua bán trái phép hóa đơn và được đánh giá có mức độ rủi ro cao nhất. Đây là những doanh nghiệp không được thành lập để sản xuất, kinh doanh thực tế mà nhằm phát hành hóa đơn khống và tổ chức mua bán hóa đơn.

Theo Cục Thuế, các doanh nghiệp này thường có quy mô siêu nhỏ, sử dụng dưới 10 lao động và kinh doanh nhiều loại hàng hóa, dịch vụ khác nhau. Thời gian hoạt động ngắn, thường xuyên thay đổi hoặc bỏ địa chỉ kinh doanh để mua bán hóa đơn tại nhiều địa bàn, qua đó hạn chế sự phát hiện của cơ quan chức năng.

Nhóm này cũng xuất hiện nhiều dấu hiệu tài chính bất thường như doanh thu lớn, giá trị hóa đơn cao nhưng số thuế phải nộp rất thấp; hóa đơn đầu vào được lập sau hóa đơn đầu ra; hàng hóa mua vào và bán ra phát sinh cùng thời điểm với giá trị tương đương. Các giao dịch ngân hàng mang tính kỹ thuật khi tiền được chuyển vào rồi rút ra nhanh chóng, doanh số giao dịch lớn nhưng số dư tài khoản rất thấp hoặc bằng không...

Ngoài ra, các doanh nghiệp thường sử dụng người đại diện pháp luật thuê hoặc giả mạo và được tổ chức theo mô hình phân tầng gồm doanh nghiệp đầu vào, doanh nghiệp trung gian và doanh nghiệp đầu ra.

Nhóm thứ hai là các doanh nghiệp có hoạt động kinh doanh thực tế nhưng cố ý mua bán hóa đơn trái phép để nâng khống chi phí, khấu trừ thuế giá trị gia tăng hoặc hoàn thuế, qua đó làm giảm thu nhập chịu thuế.

Nhóm thứ ba gồm các cá nhân, hộ kinh doanh có hoạt động thực tế nhưng không đăng ký kinh doanh nên không thể xuất hóa đơn hợp pháp và phải mua hóa đơn để hợp thức hóa giao dịch. Theo cơ quan thuế, hành vi này thuộc trường hợp sử dụng bất hợp pháp hóa đơn.

Các đối tượng trong nhóm này thường hoạt động trong lĩnh vực vận tải, vật liệu xây dựng như đất, đá, cát, sỏi hoặc kinh doanh hàng nhập khẩu....

Nhóm thứ tư là các doanh nghiệp lợi dụng hoạt động bán lẻ để xuất hóa đơn khống. Các doanh nghiệp này lợi dụng thực tế nhiều người tiêu dùng không yêu cầu hóa đơn khi mua hàng hóa, dịch vụ nên không xuất hóa đơn cho các giao dịch phát sinh. Sau đó, phần doanh thu này được sử dụng để xuất hóa đơn cho các đơn vị có nhu cầu mua hóa đơn đầu vào nhằm thu lợi bất chính.

Theo Cục Thuế, các doanh nghiệp thuộc nhóm này thường hoạt động trong lĩnh vực xăng dầu, vật liệu xây dựng và hàng tiêu dùng.

Trong năm 2025, cơ quan thuế đã nhận được 6.972 công văn, giấy giới thiệu của cơ quan công an đề nghị cung cấp hồ sơ, tài liệu liên quan đến lĩnh vực thuế để phục vụ công tác quản lý và đấu tranh với tội phạm kinh tế.