Tại xã Vân Hòa, tỉnh Đắk Lắk, ông Trần Văn Hiệp là một trong những nông dân đầu tiên tham gia mô hình liên kết trồng ngô sinh khối với Công ty Cổ phần trang trại Bò sữa TH. Nhiều năm trước, gia đình ông Hiệp gắn bó với cây sắn. Tuy nhiên, hiệu quả kinh tế ngày càng giảm sút trong khi đất sản xuất có dấu hiệu thoái hóa, bạc màu sau nhiều năm canh tác. Theo ông Hiệp, việc chuyển sang trồng ngô sinh khối đã mở ra hướng sản xuất mới với thu nhập ổn định hơn nhờ có doanh nghiệp ký hợp đồng thu mua ngay từ đầu vụ.

Cùng với ông Hiệp, nhiều hộ dân tại Vân Hòa đang nhìn thấy cơ hội nâng cao thu nhập từ trồng cây ngô sinh khối. Anh Trần Văn Thiên, một nông dân trẻ tiên phong tham gia mô hình, vừa thu hoạch 2 ha ngô sinh khối sau hơn 80 ngày canh tác. Toàn bộ sản phẩm được doanh nghiệp thu mua với giá từ 1.350 đến 1.400 đồng/kg. Năng suất bình quân đạt từ 50-55 tấn/ha, trong khi tổng chi phí sản xuất khoảng 25 triệu đồng/ha/vụ. Sau khi trừ chi phí, anh Thiên có thể thu lãi hơn 80 triệu đồng chỉ trong chưa đầy 3 tháng.

Theo đánh giá của nhiều nông dân, ưu điểm lớn nhất của ngô sinh khối là thời gian sinh trưởng ngắn. Nếu ngô lấy hạt thông thường cần từ 110-120 ngày mới cho thu hoạch thì ngô sinh khối chỉ mất khoảng 80-85 ngày. Nhờ rút ngắn được từ 30-35 ngày mỗi vụ, người dân có thể bố trí 3 vụ sản xuất trong năm khi chủ động được nguồn nước tưới.

Điều này đồng nghĩa với việc cùng một đơn vị diện tích đất, nông dân có thể tăng số vòng quay sản xuất, tăng hiệu quả sử dụng đất và dòng tiền trong năm. Với mức lãi bình quân khoảng 35-40 triệu đồng/ha/vụ, thu nhập từ ngô sinh khối có thể đạt trên 100 triệu đồng/ha/năm, cao hơn đáng kể so với nhiều loại cây trồng cạn truyền thống.

Quan trọng hơn, người dân không còn phải đối mặt với cảnh "được mùa mất giá". Khác với ngô lấy hạt phụ thuộc nhiều vào thương lái và biến động thị trường, ngô sinh khối được doanh nghiệp ký hợp đồng bao tiêu dài hạn để phục vụ các trang trại bò sữa, bò thịt quy mô lớn. Đầu ra được đảm bảo ngay từ đầu vụ, giúp nông dân yên tâm đầu tư sản xuất. Là hộ sản xuất 7ha ngô sinh khối nằm liền kề trang trại bò sữa TH, anh Nguyễn Văn Hùng cho biết, mô hình còn mang lại nhiều lợi ích khác ngoài hiệu quả kinh tế.

Sau khoảng 5 năm triển khai tại các địa phương phía Đông tỉnh Đắk Lắk như Sơn Thành, Tuy An Nam thông qua liên kết với doanh nghiệp, mô hình ngô sinh khối đang cho thấy hiệu quả rõ rệt. Ông Phạm Quốc Hoàng, Phó Chủ tịch UBND xã Vân Hòa cho biết, để tạo điều kiện phát triển vùng nguyên liệu ổn định, chính quyền địa phương đang chủ động quy hoạch vùng trồng, đầu tư hạ tầng nước tưới và kết nối doanh nghiệp với nông dân.

Từ thực tế tại Đắk Lắk có thể thấy, giá trị lớn nhất của cây ngô sinh khối không chỉ nằm ở năng suất hay lợi nhuận. Thành công của mô hình đến từ việc hình thành được chuỗi liên kết chặt chẽ giữa doanh nghiệp, nông dân và chính quyền địa phương.

Người dân có đầu ra ổn định, doanh nghiệp có nguồn nguyên liệu chất lượng, còn địa phương xây dựng được vùng sản xuất tập trung gắn với phát triển chăn nuôi quy mô lớn. Đồng thời, việc tận dụng nguồn phân hữu cơ và nước thải sau xử lý từ trang trại tạo nên vòng tuần hoàn sản xuất, góp phần cải tạo đất và giảm áp lực môi trường.