Hiệp hội Hồ tiêu và Cây gia vị Việt Nam (VPSA) cho biết vừa ghi nhận một vụ việc có dấu hiệu lừa đảo thương mại nghiêm trọng trong hoạt động xuất khẩu hồ tiêu, gây thiệt hại lớn cho doanh nghiệp và tiềm ẩn nguy cơ lan rộng trong ngành.

Theo thông tin tổng hợp, từ tháng 3 đến tháng 5/2025, một đối tác nước ngoài do người đứng đầu tên Mo… đã đặt mua 21 container hồ tiêu nhưng không thực hiện đặt cọc. Để tạo lòng tin, đối tác này sử dụng nhiều pháp nhân trung gian khác nhau nhằm hợp thức hóa giao dịch.

Tin tưởng vào các xác nhận ban đầu, doanh nghiệp Việt Nam đã tiến hành giao hàng. Từ cuối tháng 5 đến giữa tháng 7/2025, 20 container đã được vận chuyển và cập cảng Karachi (Pakistan).

Tuy nhiên, sau khi hàng đến nơi, phía đối tác liên tục trì hoãn thanh toán với nhiều lý do như chờ xác nhận từ ngân hàng hoặc đang xử lý chuyển tiền. Đồng thời, bên mua còn gửi các chứng từ chuyển tiền giả và yêu cầu bổ sung những hồ sơ không cần thiết để kéo dài thời gian.

Việc chậm thanh toán kéo dài từ tháng 5 đến tháng 9/2025 khiến hàng hóa tồn tại cảng, phát sinh chi phí lưu container và lưu bãi lớn. Trước áp lực tài chính gia tăng, đối tác tiếp tục yêu cầu giảm giá sâu, khoảng 25% so với hợp đồng ban đầu.

Đứng trước nguy cơ chi phí đội lên và rủi ro xử lý hàng tại nước sở tại, doanh nghiệp buộc phải chấp nhận giảm giá để hạn chế thiệt hại. Tuy nhiên, phía đối tác vẫn tiếp tục trì hoãn thanh toán đến cuối năm 2025.

Kết thúc vụ việc, dù đã xử lý được một phần hàng, doanh nghiệp Việt Nam ước tính thiệt hại gần 600.000 USD (khoảng 15,6 tỉ đồng), bao gồm giảm giá bán, chi phí lưu bãi, logistics và các chi phí phát sinh khác. Vụ việc cũng ảnh hưởng tiêu cực đến dòng tiền và uy tín của doanh nghiệp với các đối tác vận tải, ngân hàng.

Theo VPSA, đây là thủ đoạn lừa đảo có chủ đích: đặt hàng số lượng lớn không đặt cọc, kéo dài thanh toán để phát sinh chi phí, tạo áp lực buộc bên bán giảm giá, sau đó tiếp tục trì hoãn nhằm chiếm dụng lợi ích.

Từ vụ việc này, VPSA khuyến nghị các doanh nghiệp xuất khẩu thận trọng khi giao dịch với đối tác mới, đặc biệt tại các thị trường rủi ro. Doanh nghiệp không nên giao hàng khi chưa có bảo đảm thanh toán như đặt cọc, thư tín dụng (L/C) hoặc bảo lãnh ngân hàng; đồng thời tăng cường xác minh thông tin đối tác, phối hợp với Thương vụ Việt Nam tại nước sở tại và xây dựng điều khoản hợp đồng chặt chẽ để hạn chế rủi ro.