Công tác cán bộ luôn giữ vai trò then chốt trong xây dựng Đảng và hệ thống chính trị, trực tiếp quyết định chất lượng lãnh đạo, quản lý và hiệu quả thực hiện các nhiệm vụ phát triển đất nước. Một trong những nội dung cốt lõi của Nghị quyết số 30-NQ/TW ngày 15/10/2026 về “tiếp tục xây dựng đội ngũ cán bộ các cấp và đổi mới căn bản, toàn diện công tác cán bộ đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới” được thông qua tại Hội nghị Trung ương 4 (khóa XIV)đặt ra yêu cầu đổi mới thực chất việc đánh giá cán bộ, lấy phẩm chất, năng lực, uy tín và đặc biệt là kết quả, sản phẩm công việc làm thước đo chủ yếu.

Phát biểu chỉ đạo tại Hội nghị nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện nghị quyết Hội nghị Trung ương 4 khóa XIV sáng 16/10, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh, mỗi cấp ủy phải rà soát đội ngũ theo yêu cầu nhiệm vụ; gắn tạo nguồn, đào tạo với đánh giá, sử dụng và sàng lọc cán bộ. Đánh giá phải thường xuyên, coi trọng phẩm chất chính trị, đạo đức, uy tín và đóng góp thực chất, có xét điều kiện, độ khó của nhiệm vụ. Kết quả đánh giá phải được sử dụng kịp thời để giao việc, bồi dưỡng hoặc bố trí lại cán bộ.

Theo người đứng đầu Đảng, Nhà nước, việc bố trí lại phải có căn cứ, đúng quy định, không chờ hết nhiệm kỳ, không gây xáo trộn tùy tiện;cần xem xét thay thế người không đáp ứng nhiệm vụ, không chờ có vi phạm phải kỷ luật.

Phân tích yêu cầu đổi mới công tác đánh giá cán bộ theo Nghị quyết số 30-NQ/TW, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Tổ chức Trung ương Nguyễn Duy Ngọc cho biết, qua nhiều nhiệm kỳ, công tác đánh giá cán bộ được xác định là “khâu yếu” thì hiện nay được xác định là điểm đột phá quan trọng nhất. Nghị quyết yêu cầu khắc phục tình trạng đánh giá hình thức, bình quân, nể nang, né tránh; không chỉ đánh giá qua hồ sơ, báo cáo, nhận xét chung chung mà phải dựa vào kết quả thực hiện nhiệm vụ, những sản phẩm cụ thể, có thể kiểm chứng.

Tuy nhiên, đánh giá bằng kết quả không có nghĩa là chỉ nhìn vào những con số mà phải xem xét kết quả trong mối quan hệ với tính chất, độ khó của nhiệm vụ, điều kiện thực hiện, nguồn lực được giao và đóng góp thực chất của từng cá nhân.

Làm rõ vấn đề này, Trưởng Ban Tổ chức Trung ươngNguyễn Duy Ngọc lấy ví dụ, cùng là người đứng đầu một địa phương, nhưng một người được giao địa bàn thuận lợi, có nguồn lực lớn, còn người khác phụ trách địa bàn khó khăn, nhiều tồn đọng. Do đó, không thể chỉ so sánh các chỉ tiêu tuyệt đối để kết luận ai làm tốt hơn, mà phải đánh giá người nào giải quyết được những việc khó, tạo ra chuyển biến thực chất, sử dụng hiệu quả nguồn lực và được cán bộ, nhân dân tín nhiệm. Một trường hợp khác là một cán bộ nhiều năm liên tục được xếp loại hoàn thành tốt nhiệm vụ, nhưng khi giao việc khó thì chậm quyết định, đùn đẩy trách nhiệm, không tạo ra sản phẩm cụ thể.

“Nếu vẫn tiếp tục đánh giá tốt theo cách cũ thì việc đánh giá đó chưa phản ánh đúng năng lực và mức độ đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ”, ông Nguyễn Duy Ngọc nhấn mạnh.

Theo Trưởng Ban Tổ chức Trung ương, đánh giá cán bộ phải phân biệt được người làm tốt với người làm chưa tốt, người thực sự dám làm với người chỉ làm tròn quy trình, người có đóng góp thực chất với người có thành tích chủ yếu trên báo cáo.

“Quan trọng hơn, kết quả đánh giá phải được sử dụng thực chất trong đào tạo, bố trí, sử dụng, đề bạt, trọng dụng hoặc thay thế cán bộ; không để đánh giá là một việc, sử dụng cán bộ lại là việc khác”, ông Nguyễn Duy Ngọc nhấn mạnh.

Người thực tài phải được kiểm chứng trong thực tiễn

Tâm đắc với tinh thần đánh giá cán bộ qua công việc, đặc biệt là qua những việc khó, việc mới, PGS.TS Bùi Hoài Sơn - Phó Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ươngcho rằng, người thực tài không thể chỉ nhìn qua bằng cấp, chức danh, bản báo cáo thành tích hay khả năng trình bày, mà phải được kiểm chứng trong thực tiễn. Không thể so sánh máy móc người làm việc ở địa bàn thuận lợi với người đang tháo gỡ những điểm nghẽn phức tạp, nhiều rủi ro.

Theo ông, cần kết hợp các chỉ số có thể kiểm chứng với đánh giá định tính nghiêm túc; lắng nghe nhận xét từ cấp trên, đồng nghiệp, cấp dưới và đặc biệt là từ người dân, tổ chức chịu tác động của quyết định công vụ. Dữ liệu số có thể giúp đánh giá minh bạch hơn, nhưng không được biến thành cuộc chạy đua chỉ tiêu hoặc giao việc dễ để có báo cáo đẹp.

PGS.TS Bùi Hoài Sơn cho rằng, đánh giá phải dẫn tới hành động: người làm tốt được tin tưởng giao trọng trách; người có triển vọng được đào tạo, thử thách; người không đáp ứng yêu cầu phải được điều chỉnh hoặc thay thế đúng quy định.

“Có một ranh giới không thể đánh đổi: thành tích công việc không thể bù trừ cho vi phạm về chính trị, đạo đức, liêm chính. Công bằng trong công tác cán bộ không phải là chia đều cơ hội hay cào bằng kết quả, mà là đặt đúng người vào đúng việc, đánh giá đúng đóng góp và chịu trách nhiệm về sự lựa chọn ấy”, ông Bùi Hoài Sơn nhấn mạnh.

Nêu quan điểm về giao việc khó cho cán bộ, nhất là trong bối cảnh đất nước đang đứng trước những yêu cầu phát triển rất cao, ông Nguyễn Đức Hà – nguyên Vụ trưởng Vụ Cơ sở Đảng, Ban Tổ chức Trung ương cho rằng, khi đưa cán bộ đi luân chuyển, nếu để cán bộ trưởng thành nhanh, điều cần thiết là phải đưa họ về nơi khó khăn, nơi phức tạp, thậm chí là nơi gian khổ. Nếu cán bộ vượt lên được, hoàn thành tốt nhiệm vụ thì người đó rất xứng đáng được tiếp tục bồi dưỡng, đào tạo ở cấp cao hơn.

“Việc khó giúp thử thách phẩm chất của người cán bộ. Giao việc khó, anh có dám làm không, có dám dấn thân, đương đầu với khó khăn, thử thách hay không. Việc khó, việc chưa có tiền lệ nhưng cán bộ làm có hiệu quả thì điều đó chứng tỏ năng lực của họ vượt trội, có khả năng đáp ứng được yêu cầu, nhiệm vụ cao hơn”, ông Nguyễn Đức Hà đồng thời nhấn mạnh đây là một quan điểm rất đúng của Đảng ta để rèn luyện, thử thách cán bộ.

Cũng theo ông Nguyễn Đức Hà, đánh giá cán bộ là một việc rất khó. Một trong những điểm mới của nghị quyết lần này là đánh giá cán bộ bằng sản phẩm, kết quả cuối cùng. Song nói như vậy, không có nghĩa là chỉ đánh giá bằng kết quả cuối cùng, vẫn phải đánh giá cả một quá trình, theo tiêu chí, đánh giá xuyên suốt, liên tục, song nhấn mạnh yếu tố hiệu quả cuối cùng ra sao, sản phẩm của cán bộ là gì, sản phẩm đó đem lại lợi ích gì cho đất nước, cho nhân dân.

Đổi mới công tác đánh giá cán bộ vì thế phải đi đôi với đổi mới cách sử dụng cán bộ, bảo đảm đánh giá đúng người, giao đúng việc, trọng dụng người có năng lực và kịp thời thay thế những người không đáp ứng yêu cầu. Qua đó, xây dựng đội ngũ cán bộ đủ phẩm chất, năng lực, bản lĩnh, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.