Các đại biểu là chuyên gia, đại diện tổ chức quốc tế, lãnh đạo các bộ ngành, địa phương của Việt Nam đã tập trung phân tích và khuyến nghị nhiều giải pháp liên quan chuyển dịch mô hình tăng trưởng mới, thể chế, chính sách và công nghệ cho tăng trưởng, kinh nghiệm tái cấu trúc nền kinh tế của các quốc gia và các siêu đô thị.

Giải quyết các vấn đề bằng hợp tác và công nghệ

Phát biểu tại phiên thảo luận, ông Nguyễn Công Vinh, Phó Chủ tịch UBND TP.HCM nhấn mạnh đến tái cấu trúc nền kinh tế, giải quyết các vấn đề của quốc gia, của siêu đô thị phải đặt trong mối liên hệ hợp tác, kết nối quốc tế.

Phó Chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Công Vinh cho biết: Có 3 thông điệp trong các phiên thảo luận. Đó là, trong một thế giới liên tục thay đổi, quy mô có thể giúp quốc gia, siêu đô thị tồn tại vững chắc hôm nay nhưng khả năng thích nghi mới quyết định sự tồn tại đến ngày mai.

"Không nền kinh tế nào tự mình xây dựng được tất cả, mà vốn, công nghệ, dữ liệu, nhân lực phải được kết nối vượt trội qua biên giới và ranh giới ngành. Các siêu đô thị, nơi tập trung đông dân cư, doanh nghiệp và đội ngũ trí thức đang trở thành những chủ thể mới của hợp tác quốc tế bên cạnh hợp tác quốc gia. TPHCM vinh dự là đơn vị thiết kế, kiến tạo không gian cho các cuộc trao đổi và mong muốn đây là nơi cùng nhau định hình các khuôn khổ, sáng kiến, quan hệ đối tác mới, mà lợi ích được chia sẻ giữa các quốc gia trong khu vực và rộng hơn", ông Nguyễn Công Vinh nói.

Đem đến những kinh nghiệm từ Singapore, ông Albert Antoine, Giám đốc Chiến lược, Đồng sáng lập Avaiga nêu ra 4 vấn đề trong phát triển. Theo ông Antoine, Chính phủ Singapore có sự chuẩn bị sớm, đầu tư về cơ sở hạ tầng, trang bị cho doanh nghiệp và người dân cách ứng phó với những thay đổi trong tương lai.

Singapore cũng mở rộng hợp tác quốc tế, có những đối tác để phát triển nhanh hơn; đầu tư và hỗ trợ phát triển công nghệ, AI và sử dụng các yếu tố này để tăng lợi thế cạnh tranh. Chính phủ nước này đầu tư, tài trợ cho những dự án công nghệ mới có tính rủi ro cao, khó kêu gọi đầu tư.

Ông Antoine cho rằng, TP.HCM và Việt Nam đã đầu tư rất nhiều cho con người, giáo dục, sản xuất và hiện nay là công nghệ để làm cho nền kinh tế tốt hơn. Điều này cần được tiếp tục, đặt trong mối quan hệ hợp tác quốc tế:

"Tất nhiên, mỗi quốc gia hay thành phố không thể đứng độc lập và phát triển một mình, mà đều cần có các đối tác, các mối quan hệ hợp tác. Có câu nói rằng bạn có thể đứng trên vai người khổng lồ để phát triển nhanh hơn, nhưng những người khổng lồ ngày nay rất thông minh. Họ cho phép bạn đứng trên vai họ nếu bạn có điều gì đó để trao đổi. Vì vậy, Việt Nam cần có một nguồn nhân lực trí tuệ khổng lồ, từ đó có thể có rất nhiều đối tác để phát triển nhanh hơn", ông Antoine chia sẻ.

Kết nối, hợp tác cần phải đi vào từng lĩnh vực cụ thể. Trong bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu chuyển dịch theo hướng xanh hóa, số hóa và minh bạch, TP.HCM xác định logistics không chỉ là khâu vận chuyển hàng hóa mà còn là yếu tố quyết định khả năng kết nối sản xuất với thị trường quốc tế.

Ông Hoàng Nguyên Dinh, Phó Chủ tịch UBND TP.HCM nhấn mạnh năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp không thể chỉ dựa vào nội lực riêng lẻ, mà phụ thuộc vào sự kết nối đồng bộ giữa công nghệ, nhân lực, hạ tầng logistics và dữ liệu. Điều này đặt ra yêu cầu chuyển từ phát triển từng khâu riêng biệt sang tổ chức hệ sinh thái sản xuất – logistics – thương mại có khả năng đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế.

"Xanh hóa và minh bạch hóa không còn là chi phí tuân thủ mà đang trở thành điều kiện để tham gia thị trường và tiếp cận nguồn vốn. Thứ hai, năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp được quyết định bởi cả một hệ sinh thái gồm công nghệ, nhân lực, hạ tầng, logistics và dữ liệu chứ không riêng nỗ lực của từng doanh nghiệp", ông Hoàng Nguyên Dinh nhấn mạnh.

Niềm tin và hợc tác thực chất

Tại phiên thảo luận về tập trung thúc đẩy thể chế, tài chính, công nghệ chiến lược và đổi mới sáng tạo, khơi thông nguồn lực, nhiều đại biểu cho rằng, để thu hút nguồn lực tài chính đầu tư vào Việt Nam thì điều nhà đầu tư quan tâm đó là minh bạch, chuyên nghiệp, theo cơ chế thị trường. Các cơ chế chính sách của Việt Nam phải đoán định được.

Theo ông Marc Knapper - cựu Đại sứ Hoa Kỳ tại Việt Nam, Chủ tịch Knapper Global Advisors, Thành viên tổ tư vấn Trung tâm tài chính quốc tế Việt Nam tại TP.HCM (VIFC- HCMC), trong bối cảnh dòng vốn toàn cầu đang tìm kiếm những điểm đến mới, các mối quan hệ hợp tác cần được xây dựng trên nền tảng niềm tin.

Các định chế tài chính khi tìm hiểu cơ hội tại Việt Nam mong muốn tìm kiếm những sản phẩm thực chất, những dự án cụ thể, chứ không nhất thiết chỉ hiện diện chuyên biệt tại Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam. Chất lượng của các định chế tài chính phải được bảo đảm thông qua hoạt động lành mạnh, quản trị chặt chẽ và nền tảng tài chính vững vàng.

"Các nhà đầu tư toàn cầu cần Việt Nam tạo dựng sự chắc chắn và nhất quán theo thời gian, tăng cường kết nối với khu vực và các trung tâm tài chính trên thế giới thông qua những công cụ như trái phiếu xanh, tài chính hạ tầng; đồng thời phát huy lợi thế về con người và nguồn tài nguyên dồi dào của Việt Nam. Tuy nhiên, để thu hút dòng vốn hiệu quả, điều cốt lõi vẫn là xây dựng niềm tin", ông Marc Knapper lưu ý.

Còn theo Chuyên gia kinh tế, Tiến sĩ Cấn Văn Lực, có nhiều cách để thu hút vốn cho phát triển kinh tế. Trong đó, muốn thu hút nguồn vốn đầu tư từ nguồn tài chính xanh, tài chính quốc tế thì phải có dự án, chương trình cụ thể, chứ không chỉ dừng ở biên bản ghi nhớ (MOU). Việt Nam cũng cần thúc đẩy thặng dư cán cân thương mại để có thêm nguồn ngoại tệ khác từ kiều hối, du lịch, thu hút FDI… và nâng hạng thị trường chứng khoán.

"Việt Nam cần huy động nguồn lực tài chính, chứ không chỉ có tín dụng ngân hàng. Thể chế hệ thống tài chính của chúng ta vẫn còn phải tiếp tục hoàn thiện rất nhiều, đặc biệt là thể chế, khung pháp lý sandbox cho các mô hình mới của Việt Nam còn chậm ban hành. Thị trường vốn chúng ta chưa phát huy đúng vai trò của mình trong gần 30 năm vừa qua và cần phát triển trong thời gian tới",Tiến sĩ Cấn Văn Lực nói.

Trong các phiên thảo luận, nhiều định hướng, vấn đề về hợp tác được đặt ra. Quan trọng hơn, theo các đại biểu, là sau đó phải cụ thể hóa các định hướng thành sáng kiến hợp tác giữa chính quyền, doanh nghiệp, định chế tài chính và đối tác quốc tế, qua đó nâng cao năng lực tham gia chuỗi giá trị toàn cầu.