Năm 2023, chị Lê Thị Trang ở xã Hợp Tiến (tỉnh Thanh Hóa) thuê hơn 1 ha đất lúa kém hiệu quả để phát triển mô hình nông nghiệp sinh thái, kết hợp sản xuất với hoạt động trải nghiệm. Mô hình hướng tới xây dựng không gian sản xuất xanh để du khách trực tiếp tham quan, tìm hiểu quy trình canh tác và trải nghiệm. Đây là cách để đa dạng hóa nguồn thu, nâng cao giá trị trên cùng một diện tích sản xuất, đồng thời đưa hình ảnh nông nghiệp địa phương đến gần hơn với người tiêu dùng.

Việc ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số vào quản lý và vận hành chuỗi sản xuất được chị Trang áp dụng ngay từ khi xây dựng mô hình. Nhờ đó, hoạt động sản xuất được tổ chức bài bản, góp phần nâng cao tính minh bạch và khả năng truy xuất nguồn gốc sản phẩm.

Để mô hình nông nghiệp số của thanh niên có thể phát triển bền vững, chị Trang mong nhận được nhiều hơn sự hỗ trợ từ cơ chế chính sách của nhà nước."Tôi đang làm mô hình nông nghiệp kết hợp với du lịch trải nghiệm tại địa phương. Để sản xuất tập trung thì cầnnguồn vốn trongthời gian khởi nghiệp, nên rấtmong có những chương trình hỗ trợ chính sách vay vốn, hoàn thiện quy trình sản xuất cũng như chuẩn hóasản phẩm ở nông trại, tự động được quy trình sản xuất…", chị Trang nói.

Thực tế nhiều thanh niên nông thôn có khát vọng khởi nghiệp, mạnh dạn ứng dụng công nghệ vào sản xuất, kinh doanh nông nghiệp. Tuy nhiên, hạn chế về vốn, kiến thức công nghệ, kỹ năng quản trị và khả năng tiếp cận thị trường vẫn là những rào cản không nhỏ. Đây chính là khoảng trống cần sự tham gia của doanh nghiệp trong vai trò tư vấn, chuyển giao kỹ thuật và hỗ trợ thanh niên tổ chức quy trình sản xuất theo hướng hiện đại, minh bạch.

Khi công nghệ được gắn với nhu cầu sản xuất thực tế, chuyển đổi số mới thực sự đi vào chiều sâu và phát huy hiệu quả. Sự kết nối giữa tri thức công nghệ, sức sáng tạo của người trẻ sẽ tạo nên những mắt xích quan trọng trong chuỗi giá trị nông nghiệp số.

Anh Hồ Ngọc Đức - Giám đốc Công ty Cổ phần Đầu tư và Phát triển Agritech phân tích, vấn đềđặt ra là thị trường cần cái gì trước và mình có thể sản xuất cái gì. Sản xuất cho thị trường xuất khẩu cần đòi hỏi về sản lượng, tiêu chuẩn quốc tế. Sản xuất cho thị trường trong nước phải quan tâm tới các tiêu chuẩn về VietGAP,GlobalGAP hay là các chứng chỉ hữu cơ…

Những rào cản về vốn đầu tư, đất đai, hạ tầng số, trình độ công nghệ và thị trường cần được tháo gỡ bằng các cơ chế, chính sách cụ thể. Chính quyền địa phương nên có cơ chế phù hợp để thanh niên tiếp cận nguồn vốn ưu đãi, hỗ trợ đào tạo nghề, khởi nghiệp sáng tạo, chuyển giao công nghệ; thúc đẩy liên kết giữa thanh niên, hợp tác xã, doanh nghiệp công nghệ và các cơ sở nghiên cứu. Điều này giúp thanh niên phát huy vai trò tiên phong, dấn thân khởi nghiệp nông nghiệp, từ trực tiếp sản xuất đến điều hành hợp tác xã và kinh doanh nông sản trên nền tảng số.

"Lực lượng thanh niên nói chung phải tư duy mới, tức là hàng hóa sản xuất ra không chỉ là bằng số lượng mà là phảichất lượng, tích lũy bởi các yếu tố sạch trong quá trình sản xuất như truy xuất nguồn gốc, ghi chép, nhật ký được số hóa lên trên hệ thống để quản lý cây trồng, vật nuôi bài bản...", ông Cao Minh Tuấn - Phó Giám đốc Trung tâm Khuyến nông Quốc gia nhấn mạnh.

Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ, chuyển đổi số mở ra không gian phát triển nền kinh tế nông nghiệp đa giá trị. Trong không gian đó, thanh niên có thể trở thành chủ thể quan trọng kiến tạo chuỗi nông nghiệp số khi có sự đồng hành từ doanh nghiệp và chính sách hỗ trợ thiết thực của nhà nước.