Ukraine điều robot vào “vùng chết”

Tại khu vực phía bắc Donetsk, Quân đoàn số 3 Ukraine đang sử dụng mạng lưới máy bay không người lái (UAV) và phương tiện mặt đất không người lái (UGV) để rải, rà phá và xử lý các bãi mìn trong quá trình tấn công các phòng tuyến của đối phương.

Các hoạt động này nằm trong khuôn khổ chiến dịch tấn công quy mô lớn mang tên “Vivaldi”. Theo phía Ukraine, chiến dịch đã giúp lực lượng nước này giành quyền kiểm soát gần 130 km², quanh thành phố Lyman.

Theo Quân đoàn số 3, các UGV có khả năng mang tải trọng lớn và hoạt động tại những khu vực nguy hiểm, qua đó rút ngắn đáng kể thời gian triển khai bãi mìn. Một UGV có thể thiết lập bãi mìn dài khoảng 400 m, chỉ trong hai ngày, trong khi một kíp chiến đấu có người điều khiển có thể mất tới hai tuần để hoàn thành công việc tương tự.

Thiếu tá Serhii Tischenko, chỉ huy Tiểu đoàn Hỗ trợ số 96 thuộc Quân đoàn số 3, đã chia sẻ về cách đơn vị triển khai các hoạt động trong chiến dịch. Theo ông, thời điểm tiến hành nhiệm vụ rải, rà phá mìn và tấn công được bố trí khác nhau tùy theo thời gian trong ngày.

“Rõ ràng, rải mìn vào ban đêm sẽ hiệu quả hơn vì đối phương không thể nhìn thấy các UGV của chúng tôi”, ông Tischenko nói. Tiểu đoàn của ông được giao nhiệm vụ hỗ trợ Lữ đoàn Cơ giới Hạng nặng Độc lập số 125 và Lữ đoàn Cơ giới số 60.

UGV thường là các phương tiện sử dụng bánh xích hoặc bánh lốp, được thiết kế để vận chuyển tải trọng lên tới 400 kg. Theo ông Tischenko, do UGV hoạt động tương đối êm và khó bị phát hiện, Quân đoàn số 3 thường tiến hành các nhiệm vụ rà phá mìn vào ban đêm, sau đó tổ chức các đợt tấn công vào ban ngày.

“Tiến hành các đợt tấn công vào ban ngày hiệu quả hơn vì đối phương sử dụng rất nhiều UAV góc nhìn thứ nhất (FPV) và trong điều kiện ánh sáng ban ngày, chúng tôi có thể phát hiện chúng dễ dàng hơn”, ông nói.

Ông Tischenko cho biết, UGV đóng vai trò quan trọng trong các hoạt động này, bởi sự xuất hiện của phương tiện không người lái ở phía trước có thể giúp binh sĩ tiến công yên tâm hơn, khi họ có thêm cơ sở để tin rằng tuyến đường phía trước đã được kiểm tra và xử lý mìn.

“Họ có thể tiếp tục tiến lên mà không phải liên tục lo lắng về nguy cơ bị thương nặng do trúng mìn. Điều này cực kỳ quan trọng trong một cuộc tấn công”, ông Tischenko nói.

Theo vị chỉ huy, Tiểu đoàn 96 cũng sử dụng các phương tiện không người lái để rải mìn, chủ yếu nhằm làm chậm bước tiến của lực lượng Nga và giúp họ có thêm thời gian để triển khai các biện pháp ứng phó. Bên cạnh UGV, đơn vị của Tischenko còn sử dụng các UAV hạng nặng, thường là loại hexacopter với 6 cánh quạt, có khả năng mang tải trọng lên tới 40 kg để rải nhiều quả mìn cùng lúc.

“Một UAV hạng nặng có thể thả tới 40 quả mìn sát thương bộ binh xuống một khu vực cụ thể”, Thiếu tá Serhii Tischenko nói.

Theo ông Tischenko, trong một đêm hoạt động điển hình, kíp vận hành UAV hạng nặng có thể thực hiện 5 chuyến bay, với quãng đường lên tới 10 km. Trung bình, một tổ rải mìn thuộc tiểu đoàn của ông thực hiện khoảng 130 chuyến bay mỗi tháng. Các UAV cỡ nhỏ hơn cũng có thể mang theo thuốc nổ để phá các bãi mìn của Nga.

“Việc này đã mang lại kết quả đáng kể”, ông Tischenko nói, đồng thời cho biết đơn vị đã tiến hành các nhiệm vụ rải mìn dọc 29 km chiến tuyến trong khuôn khổ Chiến dịch Vivaldi.

Giảm thiểu rủi ro cho binh sỹ

Trong khoảng một năm rưỡi qua, Ukraine đã đẩy mạnh việc sử dụng các phương tiện mặt đất không người lái, thường được giới chức nước này gọi là “robot”, nhằm giảm rủi ro đối với binh sĩ khi thực hiện những nhiệm vụ nguy hiểm tại tiền tuyến.

Theo ông Tischenko, không giống con người, các phương tiện không người lái không bị mệt mỏi hay mất tập trung, khiến chúng phù hợp với những nhiệm vụ đòi hỏi sự chính xác như rà phá hoặc rải mìn. Quan trọng hơn, những phương tiện này có thể được sửa chữa khi bị hư hỏng hoặc bị phá hủy.

“Một khi đã mất đi thì sinh mạng con người không thể lấy lại được. Chúng tôi thà chi tiền cho các phương tiện mặt đất không người lái (UGV) còn hơn mạo hiểm tính mạng của binh sĩ”, vị chỉ huy nói.

Việc ngày càng phụ thuộc vào các phương tiện không người lái cho thấy vai trò của công nghệ đang gia tăng trong các hoạt động tác chiến tại Ukraine. Từ trinh sát, vận chuyển, rải và rà phá mìn đến hỗ trợ lực lượng tiến công, UAV và UGV đang được đưa vào nhiều khâu khác nhau trên chiến trường.

Đối với các đơn vị hoạt động tại những khu vực có mật độ mìn cao và thường xuyên chịu sự giám sát của UAV đối phương, việc đưa phương tiện không người lái lên phía trước giúp giảm số binh sĩ phải trực tiếp tiếp cận các khu vực nguy hiểm. Tuy nhiên, hiệu quả của những hệ thống này vẫn phụ thuộc vào điều kiện địa hình, khả năng điều khiển, liên lạc và mức độ chống nhiễu trên chiến trường.

Quân đoàn số 3 Ukraine cho biết việc tiếp tục tích hợp UAV và UGV vào các hoạt động tác chiến là một phần trong nỗ lực thích ứng với môi trường chiến trường ngày càng dựa nhiều vào công nghệ. Những phương tiện này không thay thế hoàn toàn binh sĩ, nhưng có thể đảm nhận một số nhiệm vụ nguy hiểm, qua đó thay đổi cách lực lượng Ukraine tổ chức hoạt động tại tiền tuyến.