Theo Thông báo Kết luận thanh tra số 3958/TB-TTCP ngày 23/10/2026 của Thanh tra Chính phủ về công tác quản lý, cấp phép và khai thác khoáng sản, Công ty CP Xi măng Vicem Sông Thao (tỉnh Phú Thọ) được xác định có vi phạm trong hoạt động thu hồi khoáng sản đi kèm khi khai thác đá vôi phục vụ sản xuất xi măng.

Cụ thể, trong quá trình khai thác đá vôi theo Giấy phép số 907/GP-BTNMT ngày 14/6/2007, doanh nghiệp đã thu hồi lượng đá thải được xác định là khoáng sản đi kèm trong trữ lượng giấy phép khai thác được cấp để sử dụng làm nguyên liệu sản xuất xi măng.

Tuy nhiên, hoạt động thu hồi và sử dụng lượng đá thải này được thực hiện khi chưa có giấy phép hoặc quyết định chấp thuận của cơ quan Nhà nước có thẩm quyền. Thanh tra Chính phủ xác định hành vi trên không phù hợp với quy định tại khoản 6 Điều 20 Nghị định số 158/2016/NĐ-CP.

Việc thu hồi, sử dụng khoáng sản đi kèm trong quá trình khai thác khoáng sản chính phải được thực hiện theo đúng quy định pháp luật và trong phạm vi được cơ quan có thẩm quyền cho phép. Do đó, hoạt động của doanh nghiệp cần được rà soát, đánh giá cụ thể để xác định tính chất, mức độ và hậu quả của vi phạm.

Chưa xử lý vi phạm, cần làm rõ trách nhiệm cơ quan quản lý

Một nội dung đáng chú ý trong kết luận thanh tra là mặc dù hành vi vi phạm của Công ty CP Xi măng Vicem Sông Thao đã được xác định, Bộ Nông nghiệp và Môi trường (trước đây là Bộ Tài nguyên và Môi trường) vẫn chưa tiến hành xử lý theo quy định.

Theo Thanh tra Chính phủ, việc chưa xử lý hành vi vi phạm này chưa bảo đảm thực hiện đúng điểm k khoản 1 Điều 80 Luật Khoáng sản năm 2010; khoản 4 Điều 12 và khoản 2 Điều 14 Luật Xử lý vi phạm hành chính năm 2012.

Từ những tồn tại trên, Thanh tra Chính phủ cho rằng cần làm rõ không chỉ trách nhiệm của doanh nghiệp mà cả trách nhiệm của các cơ quan quản lý nhà nước có liên quan trong việc phát hiện, xử lý vi phạm về hoạt động thu hồi và sử dụng khoáng sản.

Trên cơ sở kết quả thanh tra, Thanh tra Chính phủ kiến nghị Thủ tướng Chính phủ giao UBND tỉnh Phú Thọ chỉ đạo các cơ quan chức năng rà soát, tổ chức thanh tra, kiểm tra để xác định rõ tính chất, mức độ, nguyên nhân, hậu quả và trách nhiệm của Công ty CP Xi măng Vicem Sông Thao đối với hành vi tự ý thu hồi đá thải.

Căn cứ kết quả rà soát, kiểm tra, UBND tỉnh Phú Thọ có trách nhiệm chỉ đạo xử lý nghiêm các vi phạm theo đúng quy định pháp luật. Đặc biệt, Thanh tra Chính phủ yêu cầu trong quá trình thực hiện, nếu phát hiện dấu hiệu tội phạm, cơ quan chức năng phải chuyển ngay hồ sơ đến cơ quan điều tra để xem xét, xử lý theo quy định của pháp luật hình sự.

Kết quả thực hiện các kiến nghị nêu trên phải được báo cáo Thanh tra Chính phủ. Việc làm rõ trách nhiệm và xử lý các vi phạm, nếu có, được kỳ vọng góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước đối với hoạt động khai thác, thu hồi và sử dụng tài nguyên khoáng sản.