Bộ Khoa học và Công nghệ vừa ban hành Thông tư số 63/2026/TT-BKHCN, công bố danh mục sản phẩm công nghệ số đã qua sử dụng cấm nhập khẩu kèm mã số hàng hóa (mã HS). Có hiệu lực từ ngày 1/1/2027, quy định áp dụng với nhiều mặt hàng như điện thoại thông minh, máy tính, máy ảnh và linh kiện điện tử. Chính sách nhằm bảo vệ người tiêu dùng, hạn chế rủi ro về an toàn thông tin, môi trường và tạo điều kiện phát triển thị trường công nghệ trong nước.

Theo phụ lục ban hành kèm thông tư, điện thoại di động và các thiết bị viễn thông đã qua sử dụng cũng thuộc diện không được phép nhập khẩu.

Thông tin về quy định này, ông Nguyễn Khắc Lịch, Cục trưởng Cục Công nghệ số và Trí tuệ nhân tạo (Bộ Khoa học và Công nghệ), cho biết, việc đưa điện thoại thông minh, máy tính thuộc các nhóm mã HS 8517, 8470, 8471 và những thiết bị công nghệ số đã qua sử dụng vào danh mục cấm nhập khẩu không phải là chính sách mới.

Trên thực tế, Việt Nam đã duy trì việc kiểm soát nhập khẩu nhóm hàng hóa này từ năm 2007. Gần đây nhất, quy định được thực hiện theo Thông tư số 11/2018/TT-BTTTT ngày 15/10/2018 về công bố danh mục sản phẩm công nghệ thông tin đã qua sử dụng cấm nhập khẩu.

Theo ông Nguyễn Khắc Lịch, việc ban hành Thông tư số 63 thay thế Thông tư số 11/2018 xuất phát từ yêu cầu hoàn thiện cơ sở pháp lý và đáp ứng thực tiễn quản lý. Trong đó, một nhiệm vụ quan trọng là đồng bộ các quy định về công nghiệp công nghệ số với pháp luật quản lý ngoại thương.

Bên cạnh đó, danh mục hàng hóa được cập nhật, chuẩn hóa mã HS để phù hợp với Danh mục hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu Việt Nam ban hành kèm Thông tư số 31 ngày 8/6/2022 của Bộ trưởng Bộ Tài chính. Việc thống nhất mã số giúp cơ quan hải quan và doanh nghiệp thuận tiện hơn trong quá trình tra cứu, xác định mặt hàng thuộc diện quản lý.

Ngăn nguy cơ rác thải điện tử, bảo vệ dữ liệu cá nhân

Theo ông Nguyễn Khắc Lịch, quy định cấm nhập khẩu thiết bị công nghệ số đã qua sử dụng hướng tới bảo vệ người tiêu dùng, phát triển thị trường trong nước, đồng thời hạn chế những tác động tiêu cực đến an toàn thông tin và môi trường.

Việc kiểm soát chặt nguồn hàng cũ giúp ngăn chặn nguy cơ Việt Nam trở thành nơi tiếp nhận rác thải điện tử từ nước ngoài. Đồng thời, chính sách góp phần bảo vệ sức khỏe người sử dụng, giảm thiểu các rủi ro phát sinh từ thiết bị đã xuống cấp.

Một vấn đề khác được đặt ra là nguy cơ mất an toàn thông tin và rò rỉ dữ liệu cá nhân từ những thiết bị không rõ nguồn gốc, có thể đã bị can thiệp kỹ thuật trước khi đưa vào Việt Nam. Các linh kiện, pin sử dụng lâu ngày cũng tiềm ẩn nguy cơ cháy nổ. Ngoài ra, thiết bị cũ có thể không đáp ứng các quy chuẩn kỹ thuật và yêu cầu về tần số vô tuyến điện tại Việt Nam.

Việc hạn chế nhập khẩu hàng tiêu dùng công nghệ đã qua sử dụng cũng được kỳ vọng tạo điều kiện thuận lợi hơn cho doanh nghiệp trong nước phát triển hoạt động sản xuất, kinh doanh, nâng cao sức cạnh tranh trên thị trường.

Vẫn có ngoại lệ đối với thiết bị phục vụ sản xuất, nghiên cứu

Dù siết chặt nhập khẩu hàng công nghệ số đã qua sử dụng, quy định vẫn có những trường hợp ngoại lệ nhằm đáp ứng nhu cầu đầu tư và phát triển công nghệ trong nước.

Cụ thể, dây chuyền công nghệ, máy móc, thiết bị và công cụ đã qua sử dụng vẫn được phép nhập khẩu nếu đáp ứng các tiêu chí theo quy định của pháp luật về công nghiệp công nghệ số, đồng thời được sử dụng trực tiếp cho dự án đầu tư sản xuất, đóng gói, kiểm thử sản phẩm vi mạch bán dẫn hoặc phục vụ hoạt động đào tạo, nghiên cứu và phát triển sản phẩm, dịch vụ công nghệ số.

Quy định này góp phần tháo gỡ khó khăn về chi phí đầu tư ban đầu, nhất là đối với doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực công nghệ cao và công nghiệp bán dẫn.

Ngoài ra, theo nội dung được nêu trong quy định, doanh nghiệp Việt Nam vẫn có thể nhập khẩu hàng hóa thuộc danh mục sản phẩm công nghệ số đã qua sử dụng cấm nhập khẩu trong một số trường hợp đặc thù như phục vụ mục đích đặc dụng, nghiên cứu khoa học hoặc gia công cho thương nhân nước ngoài để tiêu thụ tại thị trường nước ngoài.