Trao đổi tại hội nghị Tây Ninh tập huấn, phổ biến quy định pháp luật về bảo vệ môi trường, quản lý chất thải rắn, di sản thiên nhiên và biến đổi khí hậu cho UBND các xã, phường ngày 15/9, ông Trần Khắc Phục, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Tây Ninh cho biết: Công tác bảo vệ môi trường thời gian qua có chuyển biến, nhưng tình trạng ô nhiễm, xả thải tại một số khu, cụm công nghiệp, cơ sở sản xuất, kinh doanh vẫn còn diễn biến phức tạp.

Từ đầu năm 2026 đến nay, cơ quan chức năng đã phát hiện, xử lý nhiều trường hợp vi phạm. Có doanh nghiệp bị phạt hơn 1 tỷ đồng liên quan đến nước thải và hệ thống quan trắc tự động; một số hộ kinh doanh bị phạt hàng trăm triệu đồng do xả nước thải sản xuất chưa qua xử lý ra môi trường.

Đáng chú ý, vụ đổ trái phép gần 600 tấn chất thải rắn công nghiệp tại xã Cần Giuộc đã bị cơ quan Công an khởi tố hình sự. Những vụ việc này cho thấy việc kiểm soát nguồn thải và xử lý nghiêm vi phạm vẫn là yêu cầu cấp thiết.

Theo ông Trần Khắc Phục, trước đây phần lớn nhiệm vụ quản lý môi trường được thực hiện ở cấp tỉnh. Sau phân cấp, khoảng 80 - 90% công việc được chuyển về xã, phường. Việc này giúp cơ sở chủ động hơn, rút ngắn quy trình giải quyết thủ tục, nhưng đồng thời đặt ra yêu cầu lớn về nhân lực và chuyên môn.

Cán bộ xã, phường hiện phải thực hiện nhiều nhiệm vụ từ thẩm định, cấp phép, đăng ký môi trường đến kiểm tra, giám sát và xử lý các vấn đề phát sinh. Trong khi đó, một số cán bộ chưa được đào tạo chuyên sâu, còn lúng túng với các quy định, trình tự và thủ tục chuyên môn.

Trước thực tế này, ngành Nông nghiệp và Môi trường yêu cầu phân quyền phải đi cùng kiểm tra và hậu kiểm. Việc quản lý không dừng ở khâu cấp phép mà phải theo dõi việc thực hiện các công trình, biện pháp bảo vệ môi trường trong suốt quá trình hoạt động của cơ sở.

Tỉnh sẽ tăng cường kiểm tra các cơ sở có nguy cơ gây ô nhiễm cao, khu, cụm công nghiệp và những địa bàn có nguy cơ hình thành điểm nóng. Quan điểm được đặt ra là không để xảy ra tình trạng “cấp phép xong rồi để đó”.

Đối với các cơ sở thuộc diện phải quan trắc tự động, liên tục, ngành chức năng yêu cầu hệ thống phải hoạt động đúng quy định, dữ liệu bảo đảm chính xác và có người đủ chuyên môn vận hành. Đồng thời, các địa phương phải rà soát, phân loại mức độ rủi ro đối với từng nhóm nguồn thải để xây dựng kế hoạch kiểm tra có trọng tâm.

Tây Ninh cũng xác định việc tập huấn, hướng dẫn nghiệp vụ cho cán bộ cơ sở là giải pháp quan trọng sau phân cấp. Cùng với đó, các ngành Nông nghiệp và Môi trường, Công an, Công Thương và chính quyền địa phương phải tăng phối hợp, kịp thời tiếp nhận, xác minh và xử lý phản ánh về môi trường.

Trong bối cảnh địa phương tiếp tục phát triển công nghiệp, thu hút đầu tư, việc đưa quản lý môi trường về gần cơ sở được kỳ vọng giúp phát hiện và xử lý vấn đề sớm hơn. Tuy nhiên, để phân quyền thực sự hiệu quả, Tây Ninh xác định cần nhanh chóng nâng cao năng lực cán bộ, siết hậu kiểm và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm.