Theo Bloomberg, vào cuối tháng 3/2026, Mỹ đã ban hành các chỉ thị nhằm rút số tên lửa JASSM-ER, từ kho dự trữ tại khu vực Thái Bình Dương, đồng thời điều chuyển thêm vũ khí từ lãnh thổ Mỹ và các địa điểm khác tới các căn cứ thuộc Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) và căn cứ RAF Fairford tại Anh.

JASSM-ER là tên lửa hành trình tàng hình tầm xa do tập đoàn Lockheed Martin phát triển, được thiết kế để tấn công các mục tiêu giá trị cao nằm sâu trong lãnh thổ đối phương, đồng thời né tránh các hệ thống phòng không hiện đại.

Với tầm bắn khoảng 965 km, loại tên lửa này cho phép tiến hành các đòn tấn công từ khoảng cách an toàn, giúp máy bay không cần xâm nhập vào không phận được bảo vệ nghiêm ngặt của đối phương. JASSM-ER thường được phóng từ các máy bay ném bom chiến lược như B-1B Lancer và B-52 Stratofortress, cũng như một số dòng tiêm kích.

So với các tên lửa hành trình khác của Mỹ, JASSM-ER là phiên bản nâng tầm của dòng JASSM tiêu chuẩn. Thiết kế tàng hình kết hợp hệ thống dẫn đường chính xác giúp nó đặc biệt hiệu quả khi tấn công các mục tiêu kiên cố hoặc có mức độ rủi ro cao, đồng thời giảm thiểu nhu cầu đưa máy bay vào khu vực tranh chấp.

Khác với Tomahawk – chủ yếu được phóng từ các nền tảng trên biển – JASSM-ER được triển khai từ trên không, mang lại tính linh hoạt cao hơn trong lựa chọn phương thức tác chiến và mục tiêu.

Về tình trạng kho dự trữ, trước khi xung đột nổ ra, Mỹ được cho là sở hữu khoảng 2.300 tên lửa JASSM-ER. Tuy nhiên, việc Washington sử dụng và tái triển khai quy mô lớn loại tên lửa này trong thời gian gần đây đã khiến số lượng giảm mạnh.

Sau các đợt điều chuyển, hiện chỉ còn khoảng 425 tên lửa được đánh giá là có thể đưa vào hoạt động, trong khi một số khác không thể sử dụng do các vấn đề kỹ thuật. Với mức tồn kho này, khả năng của Mỹ trong việc tiến hành chiến dịch không kích quy mô lớn bị hạn chế đáng kể.

Kể từ năm 2009, Mỹ đã chi ngân sách để mua sắm hơn 6.200 biến thể thuộc dòng JASSM, dù việc sản xuất phiên bản cơ bản đã kết thúc từ khoảng một thập kỷ trước.

Rủi ro đối với Mỹ

Kho dự trữ tên lửa JASSM-ER của Mỹ đang chịu áp lực lớn do tốc độ tiêu thụ nhanh trong chiến dịch không kích hiện nay. Ước tính, Mỹ đã sử dụng hơn 1.000 quả tên lửa này trong những tuần đầu tấn công Iran. Điều đó phản ánh mức độ phụ thuộc ngày càng cao của Washington vào các đòn tấn công chính xác, tầm xa nhằm giảm thiểu rủi ro cho binh sĩ.

Tuy giúp hạn chế thương vong nhờ khả năng tấn công ngoài vùng nguy hiểm, việc Mỹ sử dụng ồ ạt các loại vũ khí này lại làm suy giảm đáng kể lượng dự trữ dành cho các kịch bản xung đột tiềm tàng với những đối thủ có năng lực quân sự cao. Trong khi đó, việc tái bổ sung kho dự trữ có thể mất nhiều năm với năng lực sản xuất hiện tại.

Năng lực sản xuất được cho là điểm nghẽn chính đối với Mỹ. Tập đoàn Lockheed Martin dự kiến sản xuất gần 400 tên lửa JASSM-ER trong năm 2026 và có thể nâng lên khoảng 860 quả mỗi năm nếu cần thiết. Tuy nhiên, ngay cả khi tăng tốc, quá trình khôi phục lượng dự trữ đã tiêu hao vẫn kéo dài nhiều năm, làm dấy lên lo ngại về khả năng sẵn sàng ứng phó đối với các xung đột trong tương lai.

Thay đổi chiến thuật

Trước áp lực về chi phí và nguồn cung, giới hoạch định quân sự Mỹ được cho là đang điều chỉnh chiến thuật. Việc tăng cường triển khai các máy bay ném bom như B-52 Stratofortress có thể mở ra phương án sử dụng các loại bom dẫn đường chính xác có chi phí thấp hơn.

Sự điều chỉnh này sẽ giúp Washington giảm phụ thuộc vào các tên lửa tầm xa đắt đỏ như JASSM-ER, vốn có giá khoảng 1,5 triệu USD mỗi quả.

Nhìn tổng thể, việc sử dụng rộng rãi JASSM-ER phản ánh cả hiệu quả lẫn giới hạn của tác chiến tầm xa hiện đại. Dù giúp giảm thiểu rủi ro cho lực lượng và nâng cao độ chính xác, chi phí cao và nguồn cung hạn chế của loại vũ khí này đang đặt ra những thách thức chiến lược dài hạn đối với tính bền vững của các chiến dịch quân sự mà Mỹ đã và đang thực hiện.