Trong bối cảnh Nga tăng cường sử dụng các loại máy bay không người lái (UAV) tấn công trang bị động cơ phản lực như Geran-4 và Geran-5, công ty quốc phòng Helsing của Đức đã công bố hệ thống phòng không mới mang tên CONTRA. Hệ thống được phát triển nhằm đáp ứng nhu cầu đánh chặn các mục tiêu trên không có tốc độ cao với chi phí thấp hơn đáng kể so với tên lửa phòng không truyền thống.

Theo trang Defense Express, Helsing, công ty hiện cung cấp UAV cho Ukraine, đã giới thiệu CONTRA cùng hai loại đạn đánh chặn mới gồm AD-1 Inferno sử dụng động cơ phản lực và AD-2 Ambush sử dụng động cơ rocket nhiên liệu rắn. Đại diện hãng đã công bố các thông tin kỹ thuật tại một cuộc họp báo.

Hệ thống phòng không tích hợp AI, sử dụng 2 loại đạn đánh chặn

CONTRA được thiết kế đóng vai trò trung tâm điều khiển của hệ thống phòng không, dựa trên nền tảng trí tuệ nhân tạo quân sự và chỉ huy, kiểm soát (C2) Altra do Helsing phát triển.

Hệ thống có khả năng tích hợp dữ liệu từ nhiều loại cảm biến, gồm radar, thiết bị quang điện tử, cảm biến hồng ngoại và cảm biến âm thanh. Nhờ sử dụng các giao diện kết nối mở được công bố công khai, CONTRA có thể tiếp nhận dữ liệu từ thiết bị của nhiều nhà sản xuất khác nhau, đồng thời tương thích với các hệ thống phòng không quốc gia của Đức.

Điểm đáng chú ý của CONTRA là khả năng phối hợp hai loại tên lửa đánh chặn có đặc tính kỹ thuật khác nhau, phù hợp với từng nhóm mục tiêu và tình huống tác chiến.

Loại thứ nhất là AD-1 Inferno, sử dụng động cơ phản lực turbojet, có tốc độ khoảng 700 km/h, tầm đánh chặn 20 km và khả năng hoạt động ở độ cao khoảng 9 km. Theo Helsing, việc sử dụng động cơ phản lực cho phép AD-1 linh hoạt lựa chọn hướng tiếp cận mục tiêu để nâng cao xác suất đánh chặn thành công. Trong trường hợp cần thiết, AD-1 có thể thực hiện lượt tiếp cận thứ hai hoặc chuyển sang tấn công mục tiêu khác có mức độ ưu tiên cao hơn.

Loại thứ hai là AD-2 Ambush, về bản chất là một tên lửa phòng không sử dụng động cơ rocket nhiên liệu rắn. AD-2 có tầm đánh chặn và độ cao hoạt động tương đương AD-1, nhưng đạt tốc độ lên tớihơn 2.500 km/h, tương đương khoảng Mach 2,5. Nhờ tốc độ cao, AD-2 được thiết kế để đối phó với những mục tiêu đòi hỏi thời gian phản ứng ngắn, trong đó có UAV tấn công sử dụng động cơ phản lực và tên lửa hành trình.

Cả hai loại đạn đánh chặn đều có thể được bố trí trong các container vận chuyển tiêu chuẩn. Một container dài khoảng 6 m, có thể chứa 20 đạn đánh chặn AD-1 hoặc 40 tên lửa AD-2.

Trong quá trình tác chiến, CONTRA trước tiên truyền dữ liệu về mục tiêu cho các vũ khí đánh chặn. Ở giai đoạn tiếp cận cuối, việc dẫn đường được thực hiện bằng đầu dò radar tích hợp trên từng loại đạn.

Theo nhà sản xuất, loại đầu dò radar này do Helsing tự phát triển, có chi phí chế tạo chỉ bằng khoảng 1/10 so với các hệ thống có hiệu năng tương đương. Đây được xem là một trong những yếu tố quan trọng giúp giảm giá thành của vũ khí đánh chặn.

Chi phí dưới 100.000 euro, hướng tới sản xuất hàng loạt

Helsing cho biết cả động cơ phản lực của AD-1 và động cơ rocket nhiên liệu rắn của AD-2 đều do công ty tự nghiên cứu, phát triển. Cùng với việc sử dụng linh kiện được sản xuất hàng loạt, hãng đặt mục tiêu duy trì giá thành mỗi vũ khí đánh chặn ở mức dưới 100.000 euro (khoảng 116.000 USD).

Cách tiếp cận này tương tự phương pháp Helsing áp dụng đối với UAV tấn công HX-2 tích hợp AI, trong đó các linh kiện phần cứng được sản xuất với quy mô lớn, còn hiệu năng được nâng cao thông qua phần mềm và trí tuệ nhân tạo.

Mục tiêu của Helsing là tạo ra một giải pháp nằm giữa hai nhóm phương tiện phòng không hiện nay: các hệ thống tên lửa phòng không truyền thống có giá đạn đánh chặn từ 500.000 đến 4 triệu euro và những UAV đánh chặn giá rẻ nhưng thường bị hạn chế về tốc độ bay. Trong bối cảnh các loại UAV tấn công ngày càng có tốc độ cao, khoảng trống về năng lực đánh chặn và chi phí này đang trở thành một thách thức đối với các hệ thống phòng không.

Ngoài yếu tố giá thành, Helsing nhấn mạnh toàn bộ chuỗi cung ứng phục vụ sản xuất AD-1 và AD-2 đều không chịu sự điều chỉnh của Quy định Lưu thông Vũ khí Quốc tế của Mỹ (ITAR). Phần lớn linh kiện được cung cấp từ các nhà sản xuất châu Âu. Điều này giúp Helsing chủ động hơn trong quá trình sản xuất, đồng thời giảm sự phụ thuộc vào các linh kiện chịu sự kiểm soát xuất khẩu của Mỹ.

Hiện AD-1 Inferno và AD-2 Ambush đang ở giai đoạn đầu thử nghiệm bay. Theo kế hoạch được công bố, hai loại đạn đánh chặn này dự kiến có mặt trên thị trường vào quý II/2027.

Triển vọng đối phó UAV phản lực của Nga tại Ukraine

Theo đánh giá của Defense Express, CONTRA là một dự án đáng chú ý nhờ khả năng cung cấp giải pháp đánh chặn UAV phản lực và tên lửa giá rẻ với chi phí thấp hơn đáng kể so với các hệ thống phòng không truyền thống. Nhiều khả năng CONTRA sẽ được thử nghiệm tại Ukraine và có thể được cung cấp cho lực lượng phòng vệ nước này, tương tự các sản phẩm trước đây của Helsing như UAV HF-1 và HX-2.

Xét về thông số kỹ thuật, AD-1 Inferno có nhiều điểm tương đồng với những phương tiện đánh chặn sử dụng động cơ phản lực đang được Ukraine triển khai nhằm đối phó với Geran-4 và các UAV phản lực khác của Nga. Tuy nhiên, ưu điểm đáng chú ý của AD-1 là được trang bị đầu dò radar. Công nghệ này có thể giúp cải thiện đáng kể hiệu quả đánh chặn so với một số phương tiện hiện đang được sử dụng ở Ukraine.

Trong khi đó, AD-2 Ambush được đánh giá có tiềm năng vượt trội về thông số kỹ thuật so với tên lửa RK-19 do Ukraine phát triển để sử dụng trên hệ thống phòng không Osa có nguồn gốc Liên Xô. Đặc biệt, khả năng đánh chặn mục tiêu ở độ cao khoảng 9 km của AD-2 có thể giúp khắc phục một trong những hạn chế của một số hệ thống phòng không hiện nay.

Các UAV phản lực của Nga có thể hoạt động ở độ cao 6-7 km, vượt ngoài phạm vi tác chiến của một số phương tiện đánh chặn. Với trần đánh chặn được công bố, AD-2 có khả năng tiếp cận các mục tiêu này, qua đó mở rộng phạm vi bảo vệ trước những mối đe dọa trên không.

Tuy nhiên, Defense Express cũng lưu ý CONTRA hiện vẫn là một dự án trong quá trình phát triển. Dù hoạt động thử nghiệm đã được tiến hành, hiệu quả thực tế của hệ thống trong điều kiện chiến đấu vẫn cần được kiểm chứng.

Việc hoàn thiện công nghệ, khắc phục những hạn chế phát sinh trong thử nghiệm và bảo đảm khả năng đánh chặn ổn định có thể đòi hỏi thêm thời gian.

Trước đây, Helsing từng điều chỉnh và nâng cấp các dòng UAV của mình dựa trên kết quả sử dụng thực tế tại chiến trường Ukraine. Do đó, nếu CONTRA được đưa vào thử nghiệm trong môi trường tác chiến, những kinh nghiệm thu được có thể tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong quá trình hoàn thiện hệ thống trước khi triển khai rộng rãi.