Sáng 28/9, tại Hội nghị đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách lần thứ nhất, Quốc hội khóa XVI, các đại biểu đã cho ý kiến về dự thảo Luật Chứng khoán.

Tán thành sự cần thiết sửa đổi Luật Chứng khoán và đánh giá cao Điều 6a về cơ chế thử nghiệm có kiểm soát, đại biểu Nguyễn Minh Đức (TP. Hồ Chí Minh) cho rằng điều luật này đã tạo hành lang pháp lý cho đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trên thị trường chứng khoán.

Về phạm vi điều chỉnh, đại biểu Đức cho rằng quy định mới dừng ở cụm từ liệt kê mở "ứng dụng công nghệ mới, sản phẩm, dịch vụ, mô hình kinh doanh mới" là rất mơ hồ. Đại biểu đề nghị cần đưa ra định hướng rõ ràng làm căn cứ để Chính phủ hướng dẫn. Trong đó, cần tính toán quy định rõ các công nghệ nền tảng trọng yếu như chuỗi khối (blockchain), trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn (Big Data) cũng như các mô hình thị trường chứng khoán phi tập trung hoặc bán tập trung.

Đối với khoản 2, đại biểu Nguyễn Minh Đức nhận thấy dự thảo mới chỉ dẫn chiếu việc tuân thủ pháp luật về khoa học công nghệ và công nghiệp công nghệ số. Nếu không quy định chặt chẽ, hệ thống giao dịch có thể bị tội phạm tấn công gây tê liệt, xâm phạm dữ liệu nhà đầu tư, hoặc bị lợi dụng tài khoản ẩn danh để rửa tiền. Do đó, đại biểu đề nghị bổ sung bắt buộc tuân thủ pháp luật về an ninh mạng, bảo vệ dữ liệu cá nhân, an ninh dữ liệu và tích hợp đồng bộ hệ thống định danh, xác thực điện tử.

Đại biểu đề nghị luật hóa các điều kiện pháp lý bắt buộc đối với tổ chức đăng ký tham gia: phải chứng minh năng lực tài chính, hạ tầng kỹ thuật an toàn thông tin và trình phê duyệt phương án quản trị rủi ro hệ thống, kế hoạch xử lý tình huống khẩn cấp trước khi cấp giấy chứng nhận thử nghiệm.

Về quy định miễn trừ trách nhiệm,đại biểu Nguyễn Minh Đức đánh giá đây là điểm tiến bộ nhưng cần đặt trong giới hạn chặt chẽ. Đại biểu nhấn mạnh việc miễn trừ trách nhiệm chỉ áp dụng cho thiệt hại khách quan do rủi ro công nghệ chưa lường trước trong thời gian cấp phép; tuyệt đối không áp dụng cho hành vi cố ý vi phạm, lừa đảo, trục lợi, thao túng thị trường hoặc cố ý vượt quá giới hạn đã cấp phép.

Góp ý về mô hình tổ chức, đại biểu Hoàng Văn Tuyên (Hải Phòng) tán thành việc dự thảo luật không ấn định cứng mô hình công ty mẹ, công ty con, tạo điều kiện tổ chức lại Sở Giao dịch chứng khoán theo yêu cầu thực tiễn.

Tuy nhiên, tại khoản 7 và khoản 8 Điều 3 yêu cầu Thủ tướng quyết định mô hình trong thời hạn 1 năm nhưng dự thảo chưa quy định tiêu chí lựa chọn. Vì đây là quyết định tác động trực tiếp đến đầu mối vận hành thị trường, trách nhiệm quản trị, chuyển giao hệ thống, tài sản, nhân sự, quyền và nghĩa vụ, đại biểu Hoàng Văn Tuyên đề nghị bổ sung yêu cầu phương án tổ chức lại phải dựa trên đánh giá, so sánh các mô hình về hiệu quả, chi phí, trách nhiệm của từng chủ thể và khả năng bảo đảm hoạt động thị trường liên tục, an toàn.