Ngày 28/9, UBND tỉnh Cà Mau tổ chức Hội nghị chuyên đề về phát triển kinh tế tập thể, HTX trong tình hình mới. Tại hội nghị, ông Lê Minh Hoan, nguyên Phó Chủ tịch Quốc hội đã đóng góp nhiều ý kiến tâm huyết nhằm tháo gỡ khó khăn, tạo đòn bẩy cho mô hình HTX phát triển bền vững.

Ông Lê Minh Hoan cho rằng, tỉnh Cà Mau cần thành lập ngay một nhóm tư vấn trên không gian mạng. Đây sẽ là nơi hội tụ các chuyên gia, giảng viên từ các trường đại học lớn như Trường Đại học Cần Thơ cùng đại diện hợp tác xã, bí thư và chủ tịch xã.

Thông qua chiếc điện thoại thông minh, các bên có thể tương tác trực tiếp, giải đáp nhanh chóng những vướng mắc thực tế, tìm kiếm thị trường hay xử lý các vấn đề phát sinh. Dù vậy, điều cốt yếu để tư vấn hiệu quả là phải "nói thật, làm thật", nhìn thẳng vào thực trạng thay vì chỉ báo cáo toàn điều tốt đẹp.

Theo ông, bản chất của HTX nằm ở lợi ích mang lại cho từng thành viên, từ việc mua vật tư giá tốt, nâng cao chất lượng sản phẩm đến chủ động đầu ra. Trước yêu cầu khắt khe của thị trường về truy xuất nguồn gốc, cách làm riêng lẻ từng hộ không còn phù hợp.

Tuy nhiên, không thể giao toàn bộ trách nhiệm cho riêng giám đốc hợp tác xã, bởi một cá nhân dù giỏi đến đâu cũng khó tự mình giải quyết các bài toán về vốn, thị trường, hạ tầng hay nhân lực.

Muốn HTX phát triển bền vững, địa phương phải xây dựng một hệ sinh thái hỗ trợ đồng bộ, trong đó chính quyền đóng vai trò kết nối, ngành chuyên môn đánh giá "sức khỏe" tổ chức, doanh nghiệp tham gia đồng hành từ đầu vụ, còn các nhà khoa học và tổ chức tín dụng cùng chia sẻ rủi ro, hỗ trợ giải pháp.

Để chuyển đổi thực chất, ông Lê Minh Hoanđề nghị tỉnh Cà Mau có thể chọn một số HTX thí điểm chương trình hành động 90 ngày. Cụ thể, 30 ngày đầu tập trung rà soát, làm rõ dữ liệu và xác định vướng mắc; 30 ngày tiếp theo kết nối đào tạo, tư vấn quản trị và tiếp cận doanh nghiệp; 30 ngày cuối thử nghiệm giải pháp cải tiến và đo lường kết quả.

Việc gì cần ít nguồn lực thì triển khai trước, nội dung đòi hỏi đầu tư lớn cần chuẩn bị phương án rõ ràng. Giữa vùng sông nước Cà Mau, một chiếc xuồng muốn đi xa phải nắm con nước và có người cùng chèo; HTX cũng cần có hướng đi rõ ràng cùng những đối tác đồng hành tin cậy để nâng cao thu nhập cho bà con.

Trong 9 tháng của năm 2026, tỉnh Cà Mau có 22 HTX mới thành lập. Đến nay, toàn tỉnh Cà Mau có 437 HTX hoạt động trong lĩnh vực nông nghiệp, trong đó có 347 đơn vị đang hoạt động ổn định.