Phiên trao đổi diễn ra trong khuôn khổ Diễn đàn Hòa bình Thế giới lần thứ 14 do Đại học Thanh Hoaphối hợp với Học hội Ngoại giao Nhân dân Trung Quốc tổ chức, nhằm chia sẻ về triển vọng hợp tác cũng như các vấn đề còn tồn tại trong quan hệ Việt Nam – Trung Quốc.

Theo Tiến sĩ Nguyễn Hùng Sơn, Giám đốc Học viện Ngoại giao, đây là buổi thảo luận chuyên đề duy nhất về một quốc gia ASEAN tại diễn đàn năm nay. Hoạt động này càng trở nên có ý nghĩa khi chỉ 3 tháng trước Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã có bài phát biểu quan trọng trước thanh niên hai nước về quan hệ Việt–Trung tại Đại học Thanh Hoa.

“Ý nghĩa của quan hệ Việt - Trung đã vượt ra ngoài phạm trùquan hệ song phương. Nếu mối quan hệ này được xử lý tốt, điều đó sẽ chứng minh hiệu quả chính sách ngoại giao láng giềng của Trung Quốc và tác động lớn đến quan hệ Trung Quốc - ASEAN. Sự thành công của Cộng đồng chia sẻ tương lai Việt Nam - Trung Quốc có ý nghĩa chiến lược cũng mang tầm ảnh hưởng chiến lược đối với chính sách đối ngoại của Trung Quốc.

Tương tự với Việt Nam. Nếu Việt Nam quản lý và phát triển tốt quan hệ với Trung Quốc, điều đó sẽ chứng minh rằng đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, đa phương hóa của Việt Nam là có hiệu quả và phù hợp với mục tiêu phát triển của Việt Nam. Vì vậy, tôi cho rằng, mối quan hệ song phương có ý nghĩa chiến lược đối với cả hai nước", Hùng Sơn ông nhấn mạnh.

Trong bối cảnh Việt Nam bước vào kỷ nguyên mới, đổi mới sáng tạo đang trở thành động lực chính thúc đẩy sự phát triển. Ông mong muốn hai nước sẽ tăng cường hợp tác trong lĩnh vực AI, đặc biệt là thúc đẩy các dự án hợp tác mang tính sáng tạo giữa thanh niên hai bên.

Giáo sư Lý Hướng Dương của Viện Khoa học Xã hội Trung Quốc cũng khẳng định nét đặc trưng trong quan hệ Việt - Trung khi đề cập đến “Tuyên bố chung Việt Nam-Trung Quốc về việc tiếp tục làm sâu sắc quan hệ Đối tác Hợp tác Chiến lược Toàn diện, thúc đẩy xây dựng Cộng đồng chia sẻ tương lai Việt Nam-Trung Quốc có ý nghĩa chiến lược” ký kết hồi tháng 4/2026.

“Mặc dù Trung Quốc đã ký tới 17 văn kiện về khái niệm cộng đồng chia sẻ tương lai với các nước láng giềng cho đến nay, nhưng tuyên bố giữa Trung Quốc và Việt Nam có ý nghĩa đặc biệt hơn cả, bởi hai nước không chỉ có quan hệ hữu nghị ở cấp nhà nướcmà còn có quan hệ giữa hai Đảng. Đây là điểm chung đặc biệt", ông phân tích.

Đề cập đến vấn đề xuất siêu thương mại giữa hai bên, nguyên Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Việt Nam Hồ Xuân Sơn cho rằng, hai nước có thể cải thiện tình trạng này bằng nhiều cách, chẳng hạn như Trung Quốc nhập khẩu nhiều hơn và đưa các mặt hàng đạt tiêu chuẩn chất lượng của Việt Nam vào sâu trong nội địa nước này, hỗ trợ Việt Nam đẩy mạnh việc xây dựng cửa khẩu thông minh hay tích cực triển khai mô hình khu hợp tác kinh tế qua biên giới, cùng xây dựng chuỗi công nghiệp, chuỗi cung ứng an toàn, ổn định.

Ông cũng cho rằng, hai bên cần tăng cường tuyên truyền hướng dẫn, giáo dục công chúng về lịch sử một cách trung thực và khoa học; mở rộng giao lưu nhân văn và hợp tác trong lĩnh vực truyền thông; tích cực thúc đẩy hợp tác trong giáo dục, đào tạo ngôn ngữ, văn hóa và nghiên cứu học thuật; phối hợp chống lại tin giả và thông tin sai lệch gây tổn hại đến quan hệ song phương, từ đó tạo nền tảng xã hội thuận lợi cho sự phát triển lâu dài, ổn định và lành mạnh của quan hệ song phương.

Trong khi đó, Giáo sư Ngưu Quân Khải, Viện trưởng Học viện Quan hệ quốc tế của Đại học Trung Sơn, Trung Quốc – người đã nghiên cứu lịch sử quan hệ hai nước từ đầu những năm 1990 – hết sức ấn tượng với con người Việt Nam và sự phát triển của kinh tế Việt Nam.

“Tôi cho rằng người Việt Nam nằm trong số những người dân chăm chỉ nhất Đông Nam Á, tương tự như Singapore. Việt Nam có tiềm năng phát triển kinh tế rất cao. Theo dự đoán của tôi, nếu Việt Nam áp dụng hiệu quả các chính sách và không để xảy ra bất ổn trong nước, đất nước này có thể trở thành Hàn Quốc thứ hai trong vòng 20 năm. Tôi rất tin tưởng vào Việt Nam”, ông chia sẻ.

Là Tổng Thư ký của Diễn đàn Hòa bình Thế giới, Giáo sư Diêm Học Thông, Viện trưởng danh dự Viện Quan hệ Quốc tế Đại học Thanh Hoa, cho rằng quan hệ Việt – Trung duy trì ổn định sẽ đem lại nhiều lợi ích to lớn.

“Khi quan hệ quan hệ Trung Quốc - Việt Nam tiếp tục được cải thiện và phát triển mạnh mẽ, đạt được những tiến bộ và thành quả mới, thì đó là điều chắc chắn và điều chắc chắn này vô cùng quan trọng. Tôi gọi đó là nguồn lực chiến lược, hay tài sản chiến lược. Tài sản chiến lược này, giống như tiền tệ, có thể mang lại lợi ích, không chỉ về kinh tế, mà còn mở rộng sang các lĩnh vực an ninh, chính trị và giao lưu nhân văn", ông phân tích.

Giáo sư Diêm Học Thông hy vọng sẽ có nhiều hơn các dự án hợp tác chung giữa hai bên ở trường đại học khác tại Quảng Đông, Quảng Tây, Quý Châu của Trung Quốc, cũng như nhiều hoạt động giao lưu được tổ chức ở các thành phố ngoài Bắc Kinh và Hà Nội. Theo ông, điều này mang ý nghĩa quan trọng trong việc mở ra những cơ hội hợp tác mới giữa hai bên.