Chiều 6/8, tại Trụ sở Chính phủ, Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu chủ trì cuộc họp về dự thảo Chiến lược phát triển giáo dục đại học giai đoạn 2026-2035, tầm nhìn đến năm 2045.

Theo báo cáo của Bộ Giáo dục và Đào tạo, dự thảo Chiến lược đã được lấy ý kiến của 11 bộ, ngành và 16 cơ sở giáo dục đại học. Các ý kiến tập trung vào mục tiêu phát triển, sắp xếp mạng lưới cơ sở giáo dục đại học, cơ chế tài chính, chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo, quốc tế hóa, phát triển các trung tâm nghiên cứu xuất sắc và nâng cao năng lực cạnh tranh của giáo dục đại học Việt Nam.

Dự thảo xác định mục tiêu xây dựng nền giáo dục đại học hiện đại, có năng lực cạnh tranh quốc tế, thích ứng với thời đại số và trí tuệ nhân tạo, trở thành hạ tầng tri thức chiến lược phục vụ phát triển nhanh, bền vững của đất nước. Đến năm 2045, giáo dục đại học Việt Nam phấn đấu đạt trình độ tiên tiến của khu vực châu Á, có một số đại học nghiên cứu đạt đẳng cấp thế giới và một số lĩnh vực khoa học, công nghệ có năng lực cạnh tranh quốc tế.

Đánh giá cao Bộ Giáo dục và Đào tạo đã chuẩn bị dự thảo công phu, nghiêm túc, bám sát các căn cứ chính trị và chủ động tiếp thu ý kiến góp ý, Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu cho rằng một số nội dung vẫn chỉ dừng ở định hướng, chưa hình thành đầy đủ cơ chế thực hiện. Vì vậy, Bộ cần tiếp tục hoàn thiện dự thảo, trong đó lưu ý một số nội dung trọng tâm.

Phó Thủ tướng nhấn mạnh, Chiến lược phải được thiết kế như một “bản đồ phát triển” cho giáo dục đại học, xác định rõ đích đến, lộ trình và có khả năng thích ứng linh hoạt để Việt Nam ngày càng có nhiều cơ sở giáo dục đại học, ngành đào tạo và lĩnh vực nghiên cứu tiệm cận nhóm dẫn đầu thế giới, đồng thời nâng cao đồng bộ chất lượng của toàn hệ thống.

Theo Phó Thủ tướng, tư duy phát triển cần chuyển mạnh từ phát triển riêng lẻ từng cơ sở sang phát triển hệ sinh thái giáo dục đại học quốc gia, trong đó các trường đại học, viện nghiên cứu, doanh nghiệp, địa phương, thị trường lao động và đối tác quốc tế được liên kết, chia sẻ nguồn lực, cùng tham gia đào tạo, nghiên cứu và đổi mới sáng tạo; phát triển hài hòa giữa giáo dục đại học tinh hoa và đại chúng, giữa khu vực công lập và ngoài công lập.

Phó Thủ tướng yêu cầu rà soát toàn bộ hệ thống chỉ tiêu đến năm 2030 và 2035, đặc biệt là các chỉ tiêu về quy mô người học, đào tạo STEM, đào tạo tiến sĩ, tỷ lệ giảng viên có trình độ tiến sĩ trên tinh thần đặt mục tiêu cao và nỗ lực tối đa.

Cùng với đó, cần xây dựng hệ thống chỉ tiêu đánh giá phù hợp với sứ mạng của từng nhóm cơ sở giáo dục đại học; sử dụng kết quả kiểm định và dữ liệu đầu ra làm căn cứ duy trì chương trình đào tạo, phân nhóm cơ sở giáo dục, giao nhiệm vụ và tiếp cận các chính sách hỗ trợ.

Đối với việc phân nhóm và chính sách hỗ trợ, Phó Thủ tướng yêu cầu bảo đảm công khai, minh bạch và công bằng, tạo môi trường cạnh tranh bằng chất lượng, hiệu quả đào tạo, nghiên cứu và đóng góp thực chất, qua đó tạo động lực để các trường nâng cao vị thế trên các bảng xếp hạng quốc tế.

Về cơ cấu ngành đào tạo và sắp xếp mạng lưới, Bộ Giáo dục và Đào tạo được giao chủ trì xây dựng cơ sở dữ liệu về nhu cầu nhân lực, việc làm và thu nhập sau tốt nghiệp để định kỳ đánh giá, điều chỉnh chương trình đào tạo phù hợp với yêu cầu phát triển. Đồng thời, khẩn trương hoàn thiện Đề án sắp xếp các cơ sở giáo dục đại học và giáo dục nghề nghiệp theo hướng rà soát, tổ chức lại các cơ sở có cùng chuyên ngành, cùng thế mạnh nhằm hình thành các trung tâm đào tạo, nghiên cứu đủ mạnh; việc sáp nhập hoặc chuyển giao phải bảo đảm hiệu quả, quyền lợi người học và xử lý tốt các vấn đề về nhân sự, tài chính, tài sản.

Về chuyển đổi số, Phó Thủ tướng nhấn mạnh trí tuệ nhân tạo không chỉ là công cụ hỗ trợ dạy và học mà phải trở thành động lực tái cấu trúc chương trình đào tạo, phương thức giảng dạy, nghiên cứu, kiểm tra, đánh giá và quản trị đại học. Bộ Giáo dục và Đào tạo cần hoàn thiện các nhiệm vụ xây dựng nền tảng số quản trị giáo dục đại học quốc gia, nền tảng giáo dục thông minh quốc gia; đồng thời phối hợp với Bộ Khoa học và Công nghệ sớm xây dựng Bộ chỉ số đo lường chuyển đổi số, dữ liệu và ứng dụng AI trong giáo dục đại học.

Về cơ chế tài chính, Phó Thủ tướng giao Bộ Tài chính phối hợp với Bộ Giáo dục và Đào tạo ưu tiên nguồn lực cho các nhiệm vụ chiến lược, nghiên cứu cơ bản, công nghệ lõi, đào tạo nhân lực chất lượng cao, các ngành thiết yếu và vùng khó khăn. Bộ Giáo dục và Đào tạo tiếp tục hoàn thiện chính sách học phí gắn với chất lượng đào tạo, mở rộng chính sách tín dụng sinh viên và hỗ trợ người học các ngành khoa học cơ bản, công nghệ chiến lược.

Phó Thủ tướng cũng yêu cầu xây dựng lộ trình phát triển môi trường đào tạo và nghiên cứu có khả năng cạnh tranh quốc tế; mở rộng các chương trình đào tạo bằng tiếng Anh và ngoại ngữ phù hợp; thu hút giảng viên, nhà khoa học, sinh viên quốc tế; tăng cường liên kết nghiên cứu, trao đổi sinh viên, công nhận tín chỉ và phát triển các chương trình đào tạo của các cơ sở giáo dục đại học nước ngoài có uy tín tại Việt Nam.