Từ sáng kiến cơ sở đến hệ sinh thái “Mặt trận số”

Tại xã Anh Sơn, việc ứng dụng công nghệ số vào xây dựng trang thông tin số hóa nhà “Đại đoàn kết” góp phần tăng tính công khai, minh bạch trong quá trình triển khai chính sách an sinh.

Theo chị Nguyễn Thị Thắm, chuyên viên cơ quan Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam xã Anh Sơn, thông qua trang thông tin này, các tổ chức, cá nhân và người dân có thể theo dõi tiến độ từng công trình từ khâu khảo sát, khởi công đến khi hoàn thành; đồng thời cập nhật các khoản tiền hỗ trợ.

Thay vì phụ thuộc vào các kênh báo cáo truyền thống, việc cập nhật dữ liệu trên nền tảng số giúp quá trình triển khai được theo dõi trực quan hơn. Đây cũng là kênh để Nhân dân trực tiếp giám sát, góp phần tăng tính công khai, minh bạch trong quản lý và sử dụng nguồn lực hỗ trợ xây dựng nhà “Đại đoàn kết”.

Tại xã Mậu Thạch, sáng kiến “Lắng nghe để hành động - hành động để phục vụ - số hóa đến người dân” hướng tới tăng cường tương tác giữa Mặt trận với người dân trên môi trường số. Kênh tiếp nhận thông tin trực tuyến được xây dựng nhằm tạo điều kiện để người dân gửi phản ánh, kiến nghị, trong đó có những người đi làm ăn xa, khó tham gia trực tiếp các hoạt động tại địa phương.

Quy trình xử lý thông tin được chuẩn hóa theo các bước tiếp nhận, phân loại, chuyển cơ quan có thẩm quyền và phản hồi công khai. Cách làm này góp phần thu hẹp khoảng cách trong trao đổi thông tin, đồng thời tăng trách nhiệm theo dõi, xử lý kiến nghị của người dân.

Từ những cách làm ở cơ sở, Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Nghệ An đang thúc đẩy xây dựng hệ sinh thái “Mặt trận số”, gắn ứng dụng công nghệ với đổi mới phương thức hoạt động của toàn hệ thống.

Thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị và Kế hoạch số 31-KH/TU của Tỉnh ủy, hệ thống Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh Nghệ An triển khai chuyển đổi số theo hướng thiết thực, lấy yêu cầu công việc và hiệu quả thực tế làm thước đo.

Đến tháng 6/2026, toàn hệ thống Mặt trận tỉnh đã tiếp nhận 157 ý tưởng, sáng kiến và 29 nhiệm vụ, giải pháp chuyển đổi số chuyên sâu. Cũng trong thời điểm này, có 87/130 xã, phường có sáng kiến, giải pháp chuyển đổi số. Những con số này phản ánh nỗ lực tìm kiếm cách làm mới từ cơ sở, đồng thời cho thấy mức độ tham gia giữa các địa phương chưa đồng đều.

Đáng chú ý, nhiều sáng kiến xuất phát từ chính cán bộ trực tiếp thực hiện nhiệm vụ. Với lợi thế am hiểu quy trình nghiệp vụ và có kiến thức tin học, họ có thể nhận diện những bất cập trong công việc hằng ngày, từ đó xây dựng công cụ phù hợp với nhu cầu thực tế, có khả năng áp dụng vào công việc.

Để các sáng kiến không dừng lại ở ý tưởng, Ban Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Nghệ An giao nhiệm vụ theo nguyên tắc “6 rõ”, xác định cụ thể sản phẩm đầu ra, yêu cầu minh chứng và theo dõi thông qua Bộ chỉ số đánh giá hiệu quả công việc. Kết quả chuyển đổi số được đưa vào tiêu chí đánh giá, xếp loại thi đua, khen thưởng, gắn với trách nhiệm của người đứng đầu.

Thay vì đầu tư dàn trải, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh Nghệ An chú trọng nhận diện những khâu còn thủ công, mất nhiều thời gian hoặc dễ phát sinh sai sót để ưu tiên số hóa. Các nền tảng do Trung ương xây dựng được sử dụng thống nhất nhằm hạn chế trùng lặp, bảo đảm tính đồng bộ dữ liệu. Đồng thời, địa phương phát triển những công cụ phục vụ nghiệp vụ đặc thù, từng bước hình thành hệ sinh thái “Mặt trận số Nghệ An”.

Minh bạch nguồn lực, kết nối Mặt trận với Nhân dân

Một trong những hướng ứng dụng công nghệ đáng chú ý là số hóa hoạt động quản lý, điều phối nguồn lực an sinh xã hội. Phần mềm quản lý kho cứu trợ của Ban Tuyên giáo, Công tác xã hội được xây dựng theo hướng liên thông dữ liệu từ cấp tỉnh đến cơ sở, hỗ trợ số hóa quy trình tiếp nhận, điều phối và phân phối hàng cứu trợ.

Theo số liệu đánh giá được cung cấp về mô hình, thời gian tổng hợp báo cáo giảm 90%, sai sót dữ liệu giảm 100%. Đây là những chỉ số phản ánh hiệu quả được ghi nhận trong phạm vi đánh giá của mô hình. Riêng tỷ lệ giảm sai sót cần được hiểu theo cách tính và phạm vi thống kê tương ứng, không đồng nghĩa với việc toàn bộ hệ thống không còn sai sót.

Trong công tác thi đua, hệ thống tổng hợp điểm đánh giá đối với 130 xã, phường theo 8 cụm giúp rút ngắn thời gian tổng hợp từ 3–5 ngày xuống dưới 10 phút, theo số liệu của mô hình. Việc ứng dụng công cụ số góp phần giảm thao tác thủ công, đẩy nhanh quá trình tổng hợp kết quả, tạo thuận lợi cho việc theo dõi và đối chiếu.

Việc tổ chức “hội nghị không giấy”, sử dụng mã QR trong quản lý đại biểu cũng hướng tới tiết kiệm chi phí in ấn, đơn giản hóa khâu tổ chức. Theo số liệu được cung cấp, chi phí in ấn có thể giảm 70–90%. Trong khi đó, việc số hóa dữ liệu an sinh xã hội ở cấp xã được ghi nhận giúp rút ngắn 70% thời gian xét duyệt hồ sơ. Các tỷ lệ này phản ánh kết quả tại những khâu, quy trình được đánh giá; phạm vi áp dụng và cách tính cụ thể cần được xác định theo tài liệu của từng mô hình.

Chuyển đổi số còn được thể hiện qua việc mở rộng sử dụng văn bản điện tử, chữ ký số và các kênh thông tin trực tuyến. Trong quý III/2026, tỷ lệ phát hành văn bản điện tử đạt 96%; chữ ký số chuyên dùng được cấp cho 100% tổ chức và 95% cá nhân theo số liệu được cung cấp.

Tính đến ngày 30/9/2026, cả 130/130 Ủy ban MTTQ Việt Nam cấp xã, phường trên địa bàn tỉnh Nghệ An đã có trang Facebook và tài khoản Zalo Official Account. Trong số 2.026 Ban Công tác Mặt trận tại thôn, bản, khối, xóm, tổ dân phố, có 1.868 đơn vị có trang thông tin được chuẩn hóa theo Công văn số 1028/MTTQ-BTT ngày 20/7/2026.

Cùng với đó, Mini App “Mặt trận số Nghệ An” được triển khai phục vụ công tác quản lý, điều hành trong hệ thống. Các kênh thông tin số góp phần mở rộng khả năng tiếp cận người dân, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho việc trao đổi thông tin, tiếp nhận phản ánh và kiến nghị.

Theo ông Nguyễn Đình Hùng, Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh Nghệ An, phong trào chuyển đổi số không chỉ tập trung ở khu vực đô thị mà còn lan tỏa đến nhiều địa bàn nông thôn, miền núi. Mỗi địa phương lựa chọn cách làm phù hợp với đặc điểm địa bàn và nhu cầu của người dân. Các sáng kiến tại cơ sở tập trung vào ba nhóm chính: công khai, minh bạch nguồn lực an sinh xã hội; mở rộng kênh tiếp nhận, xử lý và phản hồi ý kiến của người dân; phổ cập kỹ năng số để hỗ trợ người dân tiếp cận dịch vụ công trực tuyến, nhận diện và phòng tránh lừa đảo trên không gian mạng.

Để chuyển đổi số đi vào chiều sâu, Nghệ An xác định tiếp tục hoàn thiện hạ tầng, dữ liệu và kỹ năng số cho đội ngũ cán bộ. Kế hoạch hành động 100 ngày nhằm tháo gỡ các điểm nghẽn đặt mục tiêu hoàn thành trước ngày 30/11/2026. Các nhiệm vụ trọng tâm gồm hoàn thiện hệ thống thông tin báo cáo; cập nhật dữ liệu của 130 xã, phường và 2.026 Ban Công tác Mặt trận lên Cổng Mặt trận số 24/7; xây dựng sổ tay hướng dẫn và nhân rộng những mô hình có hiệu quả.

Cùng với đầu tư công nghệ, công tác tập huấn kỹ năng số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo, bảo đảm an toàn thông tin và hỗ trợ kỹ thuật được chú trọng. Hoạt động “Bình dân học vụ số” hướng tới ưu tiên các địa bàn vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, nơi điều kiện tiếp cận công nghệ còn hạn chế.

Công nghệ cũng mở ra những phương thức mới để nâng cao chất lượng giám sát, phản biện xã hội thông qua khảo sát mức độ hài lòng, theo dõi tiến độ giải quyết thủ tục hành chính và kiến nghị của người dân.

Xây dựng hệ sinh thái “Mặt trận số Nghệ An” không đơn thuần là đưa hoạt động lên môi trường trực tuyến hay mở rộng các nền tảng công nghệ, mà hướng tới đổi mới thực chất phương thức hoạt động. Hiệu quả được thể hiện qua từng công việc được giải quyết thuận lợi hơn, nguồn lực an sinh được công khai, minh bạch hơn và tiếng nói của người dân được lắng nghe, phản hồi kịp thời hơn. Đó cũng là thước đo giá trị của chuyển đổi số, khi công nghệ thực sự trở thành cầu nối giữa Mặt trận với Nhân dân, góp phần nâng cao chất lượng phục vụ và củng cố niềm tin từ cơ sở.