Chậm tiến độ và bỏ quên quỹ đất NOXH

Hà Nội đang phải đối mặt với áp lực dân số lớn, nhu cầu về nhà ở giá rẻ cho người lao động, gia đình trẻ ngày càng gia tăng. Hiện Hà Nội đang thiếu hụt số lượng lớn NOXH. Song trái ngược với nhu cầu bức thiết trên, theo Thông báo số 1105/TB-TTCP ngày 20/4/2026 của Thanh tra Chính phủ, công tác quy hoạch, quản lý và sử dụng quỹ đất 20% để phát triển NOXH tại Hà Nội tồn tại nhiều hạn chế, thiếu sót trong suốt một thời gian dài. Đây là vấn đề đáng chú ý trong bối cảnh nhu cầu NOXH tại Thủ đô luôn ở mức rất cao.

Cụ thể, trong giai đoạn từ năm 2011 - 2022, có 8 dự án khu đô thị, nhà ở quy mô từ 10 ha trở lên không được UBND thành phố Hà Nội bố trí quỹ đất 20% để phát triển NOXH ngay từ khâu phê duyệt quy hoạch. Bên cạnh đó, có 4 dự án được Thủ tướng Chính phủ cho phép nộp tiền tương đương giá trị quỹ đất 20% và phải bố trí quỹ đất ở vị trí khác, nhưng đến thời điểm thanh tra, nghĩa vụ này vẫn chưa được thực hiện.

Không chỉ dừng lại ở đó, trong giai đoạn từ 2011 đến trước ngày 13/8/2019, thành phố Hà Nội chưa theo dõi riêng việc quản lý, sử dụng số tiền tương đương giá trị 20% quỹ đất phát triển NOXH; chưa có hướng dẫn, quản lý, đôn đốc các chủ đầu tư thực hiện nghĩa vụ nộp số tiền tương đương giá trị 20% quỹ đất NOXH bổ sung vào ngân sách địa phương dành để đầu tư xây dựng NOXH.

Những bất cập trong quản lý này kéo theo hệ lụy là nguồn cung NOXH bị thu hẹp đáng kể. Việc không đảm bảo quỹ đất 20% theo quy định đã khiến chính sách phát triển NOXH khó đạt mục tiêu đề ra, làm gia tăng khoảng cách tiếp cận nhà ở giữa các nhóm dân cư. Những thiếu sót này đã góp phần làm suy giảm nguồn cung NOXH, đẩy giá nhà phân khúc bình dân lên cao và tước đi cơ hội an cư của những đối tượng yếu thế.

Ngoài ra, phóng viên nhận được thông tin về việc chuyển đổi NOXH UDIC Hạ Đình thành tái định cư, và việc dự án này liên tục chậm tiến độ từ năm 2020 cho đến nay vẫn chưa đưa vào sử dụngkhiến nhiều người dân bức xúc cùng một số thông tin liên quan.

Để có câu trả lời cụ thể về những vấn đề này, từ tháng 4/2026, phóng viên Báo điện tử Tiếng nói Việt Nam (VOV) đã đến trụ sở của Sở Xây dựng Hà Nội để đặt lịch làm việc. Tiếp phóng viên là chuyên viên văn thư của Sở Xây dựng Hà Nội, bàHoàng Thị Hằng. Khi phóng viên xuất trình giấy giới thiệu và thẻ nhà báo thì nhân viên này trả lại thẻ và cho biết “thẻ không còn giá trị” và "không chấp nhận thẻ nhà báovì thẻ đã hết hạn từ tháng 12/2025", nên giờ không còn giá trị.

Ngạc nhiên, phóng viên tiếp tục hỏi nhân viên nàythông tin thẻ hết hạn từ đâu, ai công bố thì nhân viên này khẳng định, “lãnh đạo sở chỉ đạo”!. Nếu đúng như những gì nhân viên Hằng đã trao đổi với phóng viên, như vậylãnh đạo Sở Xây dựng Hà Nội đã không chịu cập nhật thông tin từ Bộ Văn hóa,Thể thao và Du lịch về việc gia hạn thẻ nhà báo trên cả nước từ tháng 12/2025 đến hết ngày 30/6/2026?

Đặt lịch làm việc hơn 1 thángvẫn chưa tiếp cận được thông tin

Sau 1 tháng đến đặt lịch làm việc tại Sở Xây dựng Hà Nội nhưng phóng viên không nhận được bất kỳ liên hệ nào từ Sở này.

Ngày 20/5/2026, phóng viên tiếp tục liên hệ và nhắn tin cho ông Nguyễn Phi Thường - Giám đốc Sở Xây dựng Hà Nội về nội dung trên. Sau đó phóng viên nhận được cuộc gọi của một ngườixưng là Phong, Phó giám đốc Sở Xây dựng Hà Nội với nội dung, được ông Thường - Giám đốc Sở phân công làm việc với phóng viên. Ông Phongmời phóng viên đến trụ sở của Sở để làm việc, tuy nhiên vào thời điểm đó phóng viên đang đi công tác nên hẹn lịchsau.

Đến lịch hẹn, phóng viên đã đến trụ sở Sở Xây dựng Hà Nội để làm việc, sau khi liên hệ với ông Phong, phóng viên được ông này cho biết, đang bận họp và đề nghị phóng viên lên làm việc với ông Thành - Trưởng phòng Phát triển Đô thị.

Sau khi lên gặp ông Thành, ông Thành cho biết, không nhận được sự phân công chỉ đạo của lãnh đạo Sở nên không thể phát ngôn. Ngoài ra, ông Thành đề nghị phóng viên phải cung cấp nội dung câu hỏi cụ thể để trả lời và trình lãnh đạo Sở phê duyệt nội dung trả lời. Khi phóng viên hỏi, gửi nội dung câu hỏi như thế nào, thì ông Thành đề nghị phóng viên xuống văn thư để lại nội dung làm việc ở đó. Có nghĩa,phóng viên phải đến đặt lịch làm việc lần thứ 2 về cùng một nội dung. Ngoài ra, ông Thành còn giải thích quy trình rất quy củ của Sở khi báo chí muốn làm việc và tiếp cận thông tin…

Đang trao đổi với ông Thành, bỗng phóng viên nhận được cuộc gọi từ một số máy lạ, người gọi tự xưng là Tuyết - Chánh văn phòng Sở Xây dựng Hà Nội với lời lẽ hách dịch: “Tại sao em lại đòi sếp Phong phải tiếp em, em có biết sếp đang đi họp không?”. Trong khi đó, phóng viên là người được ông Phong chủ động liên hệ để đề nghị xếp lịch làm việc. Trước đó phóng viên không biết ông Phong là ai và cũng không có nhu cầu gặp ông Phong.

Việc Hà Nội “bỏ quên” 20% quỹ đất NOXH, theo luật sư Nguyễn Đức Hùng, Giám đốc Công ty Luật TNHH Thiện Duyên cho rằng: “Cần làm rõ và xử lý nghiêm trách nhiệm của các cá nhân, tập thể và cơ quan quản lý có liên quan, đồng thời rà soát lại toàn bộ quy trình, thủ tục triển khai dự án để phát hiện các lỗ hổng trong quy định pháp luật cũng như công tác kiểm tra, giám sát”.

Câu chuyện 20% quỹ đất NOXH tại Hà Nội không chỉ phản ánh những bất cập kéo dài trong quản lý và thực thi chính sách an sinh, mà còn cho thấy khoảng cách giữa chủ trương và thực tế triển khai. Trong bối cảnh nhu cầu nhà ở ngày càng cấp bách, việc siết kỷ cương, minh bạch trách nhiệm và sử dụng hiệu quả nguồn lực cần được đặt lên hàng đầu để biến các quy hoạch trên giấy thành những căn nhà cụ thể cho người dân.

Tuy nhiên, thực tế tác nghiệp cho thấy sau hơn một tháng, phóng viên vẫn chưa thể tiếp cận thông tin từ Sở Xây dựng Hà Nội. Cách làm việc này không chỉ gây cản trở hoạt động báo chí mà còn đặt ra dấu hỏi về tính minh bạch và trách nhiệm giải trình của cơ quan quản lý, trong khi dư luận hoàn toàn có quyền kỳ vọng một quy trình làm việc rõ ràng, nhất quán và chuyên nghiệp hơn.