Mở rộng thị trường, tăng cơ hội cho doanh nghiệp Việt

Ngày 18/10, Việt Nam và các nước EFTA gồm Na Uy, Thụy Sĩ, Iceland và Liechtenstein đã chính thức ký hiệp định thương mại tự do sau hành trình đàm phán kéo dài 14 năm. Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - EFTAcó phạm vi cam kết toàn diện, bao trùm thương mại hàng hóa, thuế quan, hàng rào kỹ thuật, vệ sinh và kiểm dịch động thực vật, hải quan, phòng vệ thương mại, dịch vụ, đầu tư, sở hữu trí tuệ, mua sắm chính phủ, cạnh tranh, doanh nghiệp vừa và nhỏ, giải quyết tranh chấp, thương mại và phát triển bền vững.

Hiệp định được kỳ vọng giúp Việt Nam đa dạng hóa thị trường xuất nhập khẩu, nâng cao năng lực cạnh tranh, tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu, đồng thời thu hút vốn đầu tư chất lượng cao, công nghệ tiên tiến và kinh nghiệm quản trị từ châu Âu.

Quan hệ kinh tế, thương mại và đầu tư giữa Việt Nam với các nước thành viên EFTA gồm Thụy Sĩ, Na Uy, Iceland và Liechtenstein tiếp tục phát triển tích cực, với kim ngạch thương mại song phương trung bình gần 2 tỷ USD mỗi năm. Việt Nam xuất khẩu sang các thị trường này chủ yếu thủy sản, giày dép, dệt may, máy móc, thiết bị, điện tử và linh kiện; đồng thời nhập khẩu máy móc, thiết bị công nghiệp, hóa chất, dược phẩm và nguyên liệu phục vụ sản xuất.

Tính đến cuối năm 2025, Thụy Sĩ có 234 dự án tại Việt Nam với tổng vốn đăng ký hơn 2,4 tỷ USD, trong khi Na Uy có 62 dự án với tổng vốn đăng ký hơn 201 triệu USD. Các nhà đầu tư EFTA đã hiện diện trong nhiều lĩnh vực như công nghiệp, thực phẩm, dược phẩm, năng lượng và công nghệ, đồng thời quan tâm đến các dự án đổi mới sáng tạo, công nghệ cao, logistics và cơ khí chính xác.

Trả lời báo chí, đại sứ Na Uy tại Việt Nam Stein Iversen cho rằng, việc đạt được thỏa thuận này thực sự đưa quan hệ các bên sang một giai đoạn mới và lên một tầm cao mới. Hiệp định Thương mại tự do EFTA - Việt Nam sẽ mở ra rất nhiều cơ hội để doanh nghiệp Thụy Sĩ, Na Uy, Iceland và Liechtenstein tiếp cận thị trường Việt Nam, và ngược lại.

Đón công nghệ, thúc đẩy hợp tác xanh

Theo Đại sứ Iversen, việc giảm thuế quan đối với hàng hóa có ý nghĩa thiết thực với cả doanh nghiệp và người tiêu dùng. Đối với Na Uy, thủy sản là một phần quan trọng trong thương mại song phương với Việt Nam.

"Việc được tiếp cận thị trường Việt Nam mà không phải chịu thuế quan đối với hàng thủy sản xuất khẩu có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, bởi đây là một phần lớn trong quan hệ thương mại song phương giữa Na Uy và Việt Nam", ông Iversen nói.

Đại sứ Na Uy cho rằng, việc giảm thuế có thể giúp người tiêu dùng Việt Nam tiếp cận thủy sản Na Uy với giá thấp hơn. Ngược lại, hàng hóa Việt Nam cũng có thêm cơ hội tại các thị trường EFTA.

Còn đại sứ Thụy Sĩ tại Việt Nam Thomas Gass cho rằng, Việt Nam đang hướng tới giai đoạn công nghiệp hóa hiện đại hơn và các nước EFTA có thể cung cấp công nghệ để hỗ trợ mục tiêu này. Nhiều sản phẩm được tiêu thụ tại các thị trường châu Âu, trong đó có Thụy Sĩ, đã được sản xuất tại Việt Nam và tích hợp công nghệ tiên tiến. Vì vậy, việc hạn chế các rào cản thương mại sẽ giúp những sản phẩm đáp ứng yêu cầu chất lượng tiếp cận thị trường thuận lợi hơn.

Về hợp tác song phương, Đại sứ Iversen đánh giá Việt Nam và Na Uy có tiềm năng lớn trong lĩnh vực hàng hải, đóng tàu và nuôi trồng thủy sản. Na Uy cũng quan tâm đến năng lượng tái tạo và kinh tế tuần hoàn, những lĩnh vực có thể đóng góp vào mục tiêu phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050 của Việt Nam.

Ông Iversen nhấn mạnh, Quan hệ đối tác chiến lược xanh giữa Việt Nam và Na Uy, kết hợp với FTA mới, sẽ tạo thêm nội dung hợp tác thực chất, đưa quan hệ hai nước lên tầm cao mới.

Trong khi đó, Đại sứ Gass cho rằng, hợp tác Việt Nam - Thụy Sĩ còn nhiều dư địa trong đầu tư, nông nghiệp, dược phẩm, chuyển dịch năng lượng, kiểm soát chất lượng và dịch vụ. Ông cũng nhấn mạnh vai trò của hợp tác giữa các trường đại học trong đào tạo nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu của nền kinh tế có trình độ công nghệ cao hơn.

"Chúng tôi muốn những sản phẩm được sản xuất tại Việt Nam là các sản phẩm sáng tạo, có chất lượng hàng đầu, có thể vươn ra thế giới và thực sự thuyết phục thị trường bằng chất lượng, hiệu quả, tính bền vững cũng như tính bền vững trong chính quy trình sản xuất ra chúng", ông Gass khẳng định.

Hiệp định Thương mại tự doViệt Nam - EFTA vì vậy không chỉ mở thêm cơ hội tiếp cận thị trường mà còn tạo khuôn khổ để hai bên thúc đẩy đầu tư, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi xanh. Tuy nhiên, việc tận dụng hiệu quả các cam kết sẽ phụ thuộc vào khả năng đáp ứng tiêu chuẩn thị trường, nâng cao chất lượng sản phẩm và năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp Việt Nam.