Khi những số liệu biết nói

Theo kết quả một báo cáo của Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD), số giờ làm việc trung bình mỗi tuần của các giáo viên tại Nhật Bản là 50,4 giờ, cao hơn đáng kể so với mức 44,1 giờ của những ngành nghề lao động khác có bằng đại học trở lên. Nguyên nhân được xác nhận là do giáo viên phải gánh vác quá nhiều trách nhiệm ngoài giờ học, chẳng hạn như xử lý các yêu cầu từ phụ huynh, tư vấn học đường và làm công việc hành chính… Điều này cho thấy thời gian làm việc dài của nghề giáo tại Nhật Bản đang trở thành một vấn đề đặc biệt nổi bật trong số các quốc gia thành viên của OECD.

Trong khi đó, khi quy đổi bằng sức mua tương đương (PPP) - phương pháp được sử dụng để so sánh quốc tế có tính đến sự khác biệt về giá cả giữa các quốc gia, mức lương trung bình của giáo viên trung học cơ sở ở Nhật Bản vào khoảng 43.000 USD/năm - thấp hơn mức trung bình của OECD (khoảng 49.000 USD/năm). Một cuộc khảo sát của OECD cho thấy, chỉ có 28,6% giáo viên Nhật Bản hài lòng với mức lương của họ - thấp hơn mức trung bình về sự hài lòng của OECD là 38,7%, trong khi chỉ có 37,3% hài lòng với các điều kiện làm việc khác ngoài lương - mức thấp nhất trong số các quốc gia thành viên.

Ngoài ra, chi tiêu của Chính phủ Nhật Bản dành cho giáo dục tính theo tỷ lệ phần trăm GDP là 2,7% - thấp hơn mức trung bình của OECD là 4,2%, và đứng thứ hai từ dưới lên trong số các quốc gia thành viên của OECD.

Những áp lực đối với nghề giáo tại Nhật Bản

Theo đánh giá, tất cả những điều này đang khiến nghề giáo viên tại Nhật Bản ngày càng trở nên kém hấp dẫn hơn so với các ngành nghề khác, đồng thời làm gia tăng nguy cơ giáo viên nghỉ việc, hoặc giới trẻ không lựa chọn nghề này. Bộ Giáo dục - Văn hóa - Thể thao - Khoa học và Công nghệ Nhật Bản năm ngoái cho biết, nước này đang thiếu tới 4.317 giáo viên tại 2.828 trường tiểu học và trung học cơ sở công lập trên toàn quốc.

Tình trạng này đang đặt ra những câu hỏi về khả năng duy trì nguồn nhân lực cho hệ thống giáo dục của đất nước trong dài hạn, đồng thời có thể làm nới rộng thêm khoảng cách giáo dục giữa các nhóm thu nhập, khi những gia đình có điều kiện tài chính có thể dễ dàng tìm đến cách dịch vụ giáo dục bổ trợ, ngược lại những gia đình khó khăn sẽ ít lựa chọn hơn.

Những giải pháp của Nhật Bản

Trong một tuyên bố, Bộ Giáo dục - Văn hóa - Thể thao - Khoa học và Công nghệ Nhật Bản nhấn mạnh: “Điều quan trọng là cần xây dựng một môi trường có thể truyền tải được cảm hứng để mọi người dân đều mong muốn trở thành giáo viên”. Vì vậy, cơ quan này sẽ nỗ lực thúc đẩy các sáng kiến ​​nhằm nâng cao hơn nữa sức hấp dẫn của nghề giáo.

Nhiều chuyên gia cũng cho rằng, để nghề giáo có thể tạo sức hấp dẫn đối với giới trẻ, giải pháp chỉ tăng lương là chưa đủ, điều cốt lõi là các nhà trường và các cấp quản lý cần phải cải thiện triệt để môi trường lao động và giảm bớt gánh nặng hành chính cho các giáo viên.