Khoan hồng có điều kiện, khuyến khích nhận tội, khắc phục hậu quả

Thảo luận về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Hình sự, đại biểu Phạm Văn Hòa (Đoàn ĐBQH tỉnh Đồng Tháp) đồng tình với định hướng phân hóa các biện pháp xử lý, khuyến khích người phạm tội tự nguyện nhận tội, ăn năn hối cải và chủ động khắc phục hậu quả và cho rằng đây là một định hướng rất phù hợp và nhân văn.

Tuy nhiên, đại biểu cho rằng không nên bắt buộc người phạm tội phải chấp nhận mức hình phạt mới được xem xét khoan hồng. Việc chưa chấp nhận mức hình phạt không đồng nghĩa với thiếu thành tâm, tự giác. Điều quan trọng là người phạm tội tự nguyện nhận tội, nhận thức sai phạm, ăn năn hối cải và chủ động khắc phục hậu quả.

Cùng đề cập đến chính sách khoan hồng trong xử lý hình sự, đại biểu Trần Thế Kính (Đoàn ĐBQH tỉnh Thanh Hóa) bày tỏ đồng tình với đề xuất bổ sung quy định tại Điều 57 về giảm mức hình phạt đối với bị can, bị cáo tự nguyện nhận tội và chấp nhận hình phạt được đề nghị. Theo đại biểu, quy định này có thể khuyến khích người phạm tội hợp tác với cơ quan tiến hành tố tụng, chủ động nhận trách nhiệm và khắc phục hậu quả.

Theo đại biểu Trần Thế Kính, khi quyết định hình phạt, bên cạnh tính chất, mức độ nguy hiểm của hành vi, hậu quả gây ra và nhân thân người phạm tội, cần xem xét thái độ của họ sau khi thực hiện hành vi. Việc tự nguyện nhận tội, chấp nhận hình phạt được đề nghị và chủ động khắc phục hậu quả có thể góp phần bảo đảm quyền lợi của người bị hại, tạo điều kiện để người phạm tội cải tạo, tái hòa nhập cộng đồng.

Đại biểu nhấn mạnh, đây là chính sách khoan hồng có điều kiện, do đó cần quy định rõ để bảo đảm áp dụng thống nhất. Đại biểu đề nghị bảo đảm sự đồng bộ giữa Bộ luật Hình sự và Bộ luật Tố tụng hình sự, nhất là về điều kiện, trình tự, thủ tục và trách nhiệm của các cơ quan có thẩm quyền.

Dẫn tinh thần chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, đại biểu Trần Thế Kính nhấn mạnh: “Pháp luật không chỉ để trừng trị mà còn để giáo dục, cảm hóa, bảo vệ và khai mở lối đi cho sự phát triển”.

Tội phạm ma túy còn diễn biến phức tạp

Đối với chủ trương tiếp tục thu hẹp phạm vi áp dụng hình phạt tử hình (dự thảo đề xuất bỏ thêm 6/10 tội danh hiện hành), đại biểu Phạm Văn Hòa đặc biệt lưu ý Ban soạn thảo cần hết sức cân nhắc đối với tội mua bán trái phép chất ma túy.

Chỉ ra thực tế ý kiến tại nghị trường cũng như các đoàn đại biểu hiệnmột nửa đồng tình bỏ, nửa còn lại kiên quyết đề nghị giữ đại biểu đặt vấn đề: Tại sao chúng ta lại nới lỏng chính sách xử lý đối với hành vi mua bán ma túy trong khi loại tội phạm này tại Việt Nam đang gia tăng và diễn biến hết sức phức tạp?Trong bối cảnh tội phạm ma túy còn diễn biến phức tạp, đại biểu đề nghị thận trọng khi thay đổi chính sách hình phạt. Nếu còn nhiều ý kiến khác nhau, có thể tổ chức biểu quyết để Quốc hội xem xét,

Đại biểu cũng đặt vấn đề cần đánh giá tính thống nhất và hiệu quả răn đe của chính sách hình sự nếu vẫn giữ hình phạt tử hình đối với tội sản xuất trái phép chất ma túy nhưng bỏ hình phạt này đối với tội mua bán trái phép chất ma túy.

Cùng đề cập vấn đề này, đại biểu Trần Thế Kính cho rằng, tội phạm ma túy hiện diễn biến phức tạp, do đó cần cân nhắc kỹ tác động của việc thay đổi chính sách hình phạt đối với hiệu quả răn đe và phòng ngừa chung. Việc duy trì hình phạt nghiêm khắc nhất đối với tội mua bán trái phép chất ma túy cần được xem xét trong mối liên hệ với mục tiêu xây dựng xã hội không có ma túy.

Đồng thời, đại biểu đề xuất nghiên cứu nâng định lượng ma túy làm căn cứ áp dụng hình phạt tử hình, theo hướng tập trung hình phạt cao nhất vào những trường hợp có mức độ nguy hiểm đặc biệt nghiêm trọng.

Đại biểu đề nghị Ban soạn thảo tiếp tục nghiên cứu, đánh giá thận trọng phương án này, bảo đảm sự cân bằng giữa yêu cầu nhân văn trong chính sách hình sự và tính nghiêm minh, răn đe trong đấu tranh phòng, chống tội phạm ma túy.