Từ vụ việc đổiđất giữa chính quyền và người dân

Theo tìm hiểu của phóng viên Báo Điện tử Tiếng nói Việt Nam, năm 2005, hộông Lê Xuân Tâm và bà Lê Thị Văn (địa chỉ thôn 3, xã Minh Dân, huyện Triệu Sơn cũ.Năm 2018 sáp nhập thành thôn Tân Tiến, thị trấn Triệu Sơn,nay là thôn Tân Tiến, xã Triệu Sơn) được em chồng là ông Lê Xuân Lý tặng cho thửa đất diện tích 310 m², tại thửa đất số 1654, tờ bản đồ số 01. Thửa đất này đã được UBND huyện Triệu Sơn (cũ) cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất năm 1992.

Đến năm 2006, thực hiện chủ trương xây dựng nhà văn hóa thôn, Ban Chỉ huy thôn và UBND xã Minh Dân (cũ) đã đến vận động hộông Lê Xuân Tâm và bà Lê Thị Văn đổi thửa đất gia đình đang ở để lấy đất của UBND xã Minh Dân đang quản lý làm nhà văn hóa thôn. Hưởng ứng chủ trương này, hộông Lê Xuân Tâm và bà Lê Thị Văn đã đồng ý đổi thửa đất, tự nguyện tháo dỡ nhà cửa, bàn giao mặt bằng cho UBND xã Minh Dân xây nhà văn hóa thôn.

Việc chuyển đổi đất được thể hiện tại Biên bản chuyển đổi đất ở để xây dựng nhà văn hóa thôn 3, lập ngày 13/5/2006, với sự tham gia của đại diện UBND xã Minh Dân, Ban Chỉ huy thôn 3 và ông Lê Xuân Tâm (ông Tâm mất năm 2018).

Theo biên bản, hộ ông Lê Xuân Tâm và bà Lê Thị Vănbàn giao thửa đất số 1654 (tương ứng thửa 1034 theo bản đồ địa chính năm 2010) cho UBND xã để xây dựng nhà văn hóa thôn. Diện tích thực tế đo đạc 344 m², trên đất có nhà cấp 4. Hộ ông Lê Xuân Tâm và bà Lê Thị Văntự tháo dỡ toàn bộ tài sản trên đất, bàn giao mặt bằng sạch cho chính quyền. Đổi lại, UBND xã Minh Dân giao cho hộ ông Lê Xuân Tâm và bà Lê Thị Vănthửa đất số 974, tờ bản đồ số 10, diện tích 110 m², tại khu vực Cồn Kè (kho cũ) để làm đất ở.

Sau khi ký biên bản, hộ ông Lê Xuân Tâm và bà Lê Thị Vănđã bàn giao toàn bộ đất và tài sản. UBND xã sau đó tiến hành xây dựng nhà văn hóa thôn Tân Tiến trên phần đất này.

Cũng trong năm 2006, Nhà văn hóa thôn 3 được xây dựng trên diện tích đất trước đây của hộ ông Lê Xuân Tâm và bà Lê Thị Văn.

Đến người dân “cõng đơn” 2 thập kỷ vẫn chưa có “sổ đỏ”

Sau khi nhận đất tại khu Cồn Kè (kho cũ), vợ chồng bà Lê Thị Văn nhiều lần làm hồ sơ kê khai, đề nghị cơ quan chức năng cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đối với thửa đất được giao đổi. Tuy nhiên, qua nhiều năm, hồ sơ vẫn chưa được giải quyết.

Năm 2018ông Lê Xuân Tâm qua đời nhưnggia đình vẫn chưa được cấp "sổ đỏ". Từ đó đến nay, bà Lê Thị Văn tiếp tục gửi đơn đến nhiềucơ quan chức năng, mong được xem xét giải quyết thấu tình đạt lý.

Trao đổi với phóng viên Báo Điện tử Tiếng nói Việt Nam, anh Lê Xuân Nam (con của ông Lê Xuân Tâm và bà Lê Thị Văn) cho biết, gia đình tôichỉ đề nghị hai phương án: Hoặc trả lại diện tích đất đã đổi cho UBND xã Minh Dân, hoặc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đối với thửa đất đã được giao đổiđể gia đình có cơ sở xây dựng nhà ở cho các con. Nếu được trả lại đất theo nguyên trạng, gia đình bà không yêu cầu hỗ trợ hay bồi thường thêm.

Theo trả lời của cơ quan chức năng, việc đổi đất giữa UBND xã Minh Dân và gia đình bà Văn trước đây chưa được cấp có thẩm quyền phê duyệt, không đúng trình tự, thủ tục theo quy định pháp luật nên không đủ cơ sở lập hồ sơ cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.

Nội dung này được thể hiện tại Văn bản số 714/UBND-ĐCXD của UBND thị trấn Triệu Sơn (cũ) gửi Chủ tịch UBND huyện Triệu Sơn (cũ), trong đó nêu rõ:

Năm 2017, UBND xã Minh Dân đã lập hồ sơ xin ý kiến các cơ quan chức năng, phòng ban chuyên môn, UBND huyện hướng dẫn hộ gia đình cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất nhưng không thực hiện được.

Năm 2021, UBND thị trấn giải quyết đơn, xin ý kiến cơ quan chuyên môn cấp trên để lập hồ sơ mặt bằng quy hoạch chi tiết nhưng chưa có giải pháp xử lý. Do việc chuyển đổi mục đích sử dụng đất giữa UBND xã Minh Dân và hộ ông Lê Xuân Tâm chưa được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt, thiếu các quy trình chuyển đổi.

Đến năm 2023, Thanh tra huyện Triệu Sơn (cũ) ban hành Kết luận thanh tra số 223/KL-TTr về việc đổi đất giữa UBND xã Minh Dân với hộ bà Lê Thị Văn để làm Nhà văn hóa thôn 3.

Kết luận nêu rõ: “Đảng ủy, HĐND, UBND xã Minh Dân (cũ) thống nhất chủ trương đổi đất do UBND xã Minh Dân quản lý để lấy thửa đất thổ cư của hộ ông Lê Xuân Tâm, bà Lê Thị Văn là không đúng trình tự, thủ tục thẩm quyền giao đất, chuyển mục đích sử dụng đất, theo quy định tại Khoản 1, 2, Điều 37, Luật Đất đai 2003”.

Tuy nhiên, Kết luận này cũng cho biết: “Căn cứ vào hồ sơ, tài liệu, quy hoạch, kế hoạch, hiện trạng đất và đảm bảo quyền lợi cho công dân thì việc giao đất cho hộ bà Lê Thị Văn tại thửa đất 1034, tờ bản đồ số 10, bản đồ địa chính xã Minh Dân đo vẽ năm 2010 là có cơ sở xem xét giải quyết”.

Nhà văn hóa bỏ hoang, quyền lợi người dân vẫn “treo”

Trao đổi với phóng viên ngày 16/3, ông Lê Trọng Dũng, Phó Chủ tịch UBND xã Triệu Sơn, cho biết,sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, UBND xã Triệu Sơnđã rà soát lại vụ việc liên quan đến việc UBND xã Minh Dân trước đây đổi đất với gia đình bà Lê Thị Văn.

Theo ông Dũng, các kết luận của cơ quan chức năng trước khi chính quyền địa phương hai cấp đi vào hoạt động đã xác định việc đổi đất trước đây không đúng thẩm quyền.

“Qua xem xét hồ sơ và kết luận của UBND huyện Triệu Sơn trước đây, việc người dân bức xúc, đề nghị trả lại đất là có cơ sở. Hiện UBND xã đang tiếp tục phối hợp với các cơ quan cấp trên để tìm phương án giải quyết theo đúng quy định pháp luật”, ông Dũng cho biết.

Một diễn biến đáng chú ý là sau một thời gian sử dụng, nhà văn hóa thôn đã được di chuyển sang khu đất mới để xây dựng khang trang hơn. Khu nhà văn hóatrên đất của gia đình bà Văn không còn sử dụng, bỏ hoang nhiều năm gây lãng phí. Tại thời điểm phóng viên Báo Điện tử Tiếng nói Việt Nam tới thực địa, khu nhà văn hóađã xuống cấp nghiêm trọng và trở thành nơi để nông cụ và chăn nuôi gia súc.

Có thể thấy, việc UBND xã Minh Dân trước đây đổi đất với người dân khi chưa đúng thẩm quyền đã dẫn tới hệ lụy kéo dài hai thập kỷ. Trong khi đó, gia đình bà Lê Thị Văn đã bàn giao đất, tháo dỡ nhà cửa để phục vụ công trình công cộng, nhưng phần đất đổi lại không được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, khiến quyền lợi hợp pháp bị ảnh hưởng. Báo Điện tử Tiếng nói Việt Nam sẽ tiếp tục thông tin sự việc này tới bạn đọc.