Thảo luận tại tổ về dự thảo Luật Thi đua, khen thưởng (sửa đổi), các đại biểu thống nhất cho rằng việc sửa đổi luật là cần thiết, đáp ứng yêu cầu thực tiễn và bám sát các chủ trương của Đảng về đổi mới, nâng cao hiệu quả phong trào thi đua.

Theo phân tích, với đặc thù nguồn lực còn hạn chế và đối tượng khen thưởng đa dạng, việc dự toán và cân đối quỹ tại cấp xã sẽ gặp nhiều khó khăn, ảnh hưởng đến tính khả thi khi triển khai chính sách thi đua, khen thưởng trong thực tiễn.

Góp ý về cơ chế sử dụng quỹ khen thưởng, đại biểu Phạm Trọng Cường cho rằng, nếu quy định cơ quan nào trình khen thưởng thì cơ quan đó phải tự bảo đảm kinh phí sẽ tạo áp lực lớn cho cấp cơ sở, đặc biệt là cấp xã và các đơn vị sự nghiệp công lập như trường học, bệnh viện. Bởi ở cấp này, việc dự toán trước các hình thức khen thưởng còn khó khăn do đối tượng đa dạng.

Đại biểu nhấn mạnh cần có cơ chế phù hợp hơn đối với người lao động trực tiếp, nhất là những người không hưởng lương hoặc phụ cấp từ ngân sách nhà nước, nhằm bảo đảm chính sách thi đua, khen thưởng đi vào thực chất, đúng đối tượng. Theo đó, cần kiên định nguyên tắc: cấp nào quyết định khen thưởng thì ngân sách cấp đó phải bảo đảm chi trả, qua đó giảm gánh nặng cho cơ sở và nâng cao tính khả thi.

Cùng với đó, đại biểu Hồ Thị Kim Ngân cho rằng việc sửa đổi luật cần tiếp tục hoàn thiện cơ chế phân cấp, phân quyền, đồng thời quy định rõ tiêu chí, thẩm quyền xét khen thưởng và các danh hiệu thi đua. Trong bối cảnh thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp và các nghị quyết trụ cột về phát triển kinh tế - xã hội, những quy định này cần bảo đảm tính thống nhất, minh bạch và khả thi.

Đối với một số quy định cụ thể, đại biểu Hồ Thị Kim Ngân đề nghị rà soát Điều 73 về bằng khen của Thủ tướng Chính phủ đối với công nhân có sáng kiến. Yêu cầu sáng kiến phải “có phạm vi ảnh hưởng trong địa bàn cấp xã” chưa thật sự phù hợp, bởi sáng kiến của công nhân thường phát huy hiệu quả trong phạm vi doanh nghiệp, hợp tác xã hoặc đơn vị. Việc điều chỉnh cần sát thực tế, tránh máy móc khi thay đổi từ cấp huyện sang cấp xã.

Liên quan đến Điều 85 về khen thưởng theo thủ tục đơn giản, đại biểu đề nghị cần quy định rõ ngay trong luật về “cấp có thẩm quyền” và chức danh cụ thể, thay vì chỉ quy định chung chung. Đây là nội dung mới, cần xác định rõ nguyên tắc trong luật để bảo đảm thống nhất trong áp dụng, còn việc giao Chính phủ hướng dẫn nên tập trung vào quy trình, thủ tục.

Ngoài ra, đại biểu cũng chỉ ra bất cập trong quy định “một thành tích chỉ khen thưởng một lần”, khi áp dụng đối với cả danh hiệu thi đua và hình thức khen thưởng đang gây ra nhiều cách hiểu khác nhau. Điều này dẫn đến vướng mắc trong thực tiễn, như việc sử dụng cùng một thành tích cho nhiều cấp khen thưởng. Đại biểu đề nghị cần làm rõ ranh giới giữa danh hiệu thi đua và hình thức khen thưởng, tránh trùng lặp và bảo đảm thống nhất trong thực thi.

Các đại biểu khẳng định, việc sửa đổi Luật Thi đua, khen thưởng là cần thiết, song cần tiếp tục hoàn thiện theo hướng rõ ràng, khả thi, thống nhất để nâng cao hiệu quả công tác thi đua, khen thưởng trong giai đoạn mới.