Tranh thủ những ngày thời tiết thuận lợi, tại cảng cá Thọ Quang, thành phố Đà Nẵng, tàu cá thường xuyên cập cảng, bốc dỡ hải sản và chuẩn bị cho những chuyến biển mới. Mỗi phiên biển, ngư dân ngày càng chú trọng chấp hành quy định chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU), từ duy trì kết nối thiết bị giám sát hành trình (VMS), ghi nhật ký khai thác đến làm thủ tục cập cảng, rời cảng.

Ông Nguyễn Tiến, ở phường Trà Câu, tỉnh Quảng Ngãi cho biết, chủ tàu và bạn thuyềntrên tàu cá QNg 98540 đều ý thức rõ trách nhiệm khi hành nghề trên biển. “Chúng tôi luôn chấp hành đúng quy định của Nhà nước, đánh bắt trong vùng biển Việt Nam; khi ra khơi thực hiện trình báo, duy trì thiết bị giám sát hành trình để cơ quan chức năng theo dõi. Giấy tờ tàu cá được chuẩn bị đầy đủ. So với trước đây, bà con ngư dân đã nâng cao ý thức về trách nhiệm chống khai thác IUU”.

Tại các cảng cá Thọ Quang và Tam Quang, Ban Quản lý Âu thuyền và Cảng cá Đà Nẵng bố trí lực lượng trực 24/24 giờ, phối hợp Văn phòng đại diện kiểm soát nghề cá kiểm tra thông tin tàu, thuyền trưởng, nhật ký khai thác, hồ sơ và giám sát bốc dỡ. Dữ liệu được kiểm soát trên hệ thống VNFishbase và truy xuất nguồn gốc điện tử eCDT. Đến nay, 100% sản lượng thủy sản của tàu cá cập cảng bốc dỡ được giám sát, đối chiếu với thông tin khai báo; tàu dài từ 15 mét trở lên được kiểm tra dữ liệu VMS.

Tuy nhiên, một số tàu chưa thực hiện đầy đủ thủ tục cập, rời cảng; tình trạng mất kết nối VMS, dữ liệu hồ sơ thực tế và hệ thống chưa đồng nhất vẫn gây khó khăn cho xác minh. Ông Phạm Trung Thành, Trưởng Ban Quản lý Âu thuyền và Cảng cá Đà Nẵng cho biết, đơn vị thường xuyên đối chiếu dữ liệu với hồ sơ, nhật ký khai thác và tín hiệu VMS…Khi phát hiện tàu cá có dấu hiệu vi phạm, chưa hoàn thành các thủ tục theo qui định, Ban Quản lý lập hồ sơ, chuyển cơ quan chức năng xử lý. Ban Quản lý không xác nhận cho tàu cá rời cảng khi chưa đáp ứng các điều kiện; không bỏ qua trường hợp có dấu hiệu vi phạm, bảo đảm việc kiểm soát công khai, đúng trình tự và trách nhiệm.

Đến nay, Đà Nẵng đã kiểm đếm, đưa vào quản lý 4.040 tàu cá và cập nhật dữ liệu lên phần mềm quản lý tàu cá quốc gia. Toàn bộ 1.177 tàu cá hoạt động vùng khơi đã lắp đặt VMS, được theo dõi 24/24 giờ. Từ năm 2025 đến nay, lực lượng chức năng xử lý 117 trường hợp vi phạm, phạt hành chính hơn 8,5 tỷ đồng; thành phố không có tàu cá vi phạm vùng biển nước ngoài bị bắt giữ, xử lý.

Dù vậy, thành phố còn 160 tàu cá đã đăng ký nhưng không đủ điều kiện hoạt động, gồm 95 tàu hết hạn giấy phép khai thác và 65 tàu hết hạn đăng kiểm. Gần 400 tàu chưa cài đặt, sử dụng eCDT. Tình trạng mất kết nối VMS trên 6 giờ vẫn xảy ra ở một số tàu chỉ lắp một thiết bị, chủ yếu do lỗi tín hiệu nhà mạng hoặc nguồn điện.

Theo ông Ngô Văn Quang, Chi cục trưởng Chi cục Biển đảo và Thủy sản Đà Nẵng, thành phố đang triển khai Kế hoạch số 556/KH-UBND ngày 02/11/2026, rà soát từng tàu, quản lý tàu không đủ điều kiện và tàu có nguy cơ cao vi phạm IUU; hướng dẫn chủ tàu hoàn thiện giấy tờ hoặc xử lý theo quy định; tiếp tục kiểm tra, giám sát, kiên quyết không để tàu không đủ điều kiện ra khơi…

Chống khai thác IUU không chỉ nhằm tháo gỡ cảnh báo “thẻ vàng” của EC, mà còn là yêu cầu lâu dài để xây dựng nghề cá có trách nhiệm, phát triển bền vững. Quản lý chặt từng con tàu, giám sát từng chuyến biển và nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của ngư dân là nền tảng để Đà Nẵng cùng cả nước xây dựng ngành thủy sản minh bạch, có sức cạnh tranh trên thị trường quốc tế.