Từ luống rau xanh đến chuỗi giá trị nông sản
Cập nhật: 06/11/2026
VOV.VN - Từ một luống rau đến một bữa cơm. Từ người trồng đến người ăn. Một hành trình tưởng chừng quen thuộc, nhưng đang được làm mới bằng tư duy sản xuất xanh, chế biến tiện lợi và ứng dụng công nghệ. Câu chuyện ở HTX nông nghiệp 26/3 kể hành trình của nông sản từ trang trại đến bàn ăn.
Một mớ rau, từ lúc còn nằm trên luống đến khi có mặt trong bữa cơm gia đình, phải đi qua những chặng đường nào? Làm thế nào để người nông dân Sơn La không chỉ bán được nông sản, mà còn giữ lại nhiều hơn giá trị từ chính thành quả lao động ấy?
Ở Sơn La, Hợp tác xã Nông nghiệp 26/3 đang tìm lời giải bằng một cách làm khá đặc biệt: kết nối vườn rau với căn bếp, nối căn bếp với cửa hàng, rồi đưa sản phẩm lên không gian số.
"Phía trên nàylà rừng phòng hộ của phường Chiềng Cơi nên khí hậu rất mát mẻ. Trồng rau ở khu này rất hợp vì được hưởng phù sa từ mùn lá cây, từ đỉnh đồi xuống. Đất tốt, khí hậu thuận lợi,rau lên xanh tốt, màdễ chăm… "
Giữa không gian xanh mát mà chị Hoàng Thị Thắm - Phó Giám đốc HTX Nông nghiệp 26/3 vừa giới thiệu, những luống cải, mùng tơi và đủ loại rau, quả theo mùa đang lớn lên từng ngày.
Đó đều là những loại nông sản quen thuộc. Nhưng với Hợp tác xã Nông nghiệp 26/3, câu chuyện không chỉ dừng lại ở việc trồng rau rồi mang ra chợ bán. Điều mà họ hướng tới là một quy trình sản xuất có tổ chức, có kiểm soát chất lượng và có đầu ra ổn định cho người trồng.
"Từ chính sách của tỉnh về thanh niên khởi nghiệp, và từ 7 thanh niên tại phường Chiềng Sinh, chúng tôi đã thành lập một HTX trồng rau, củ, quả an toàn. Đến nay HTX đã có15 thành viên và30 hộ liên kết, trong đó 80-90% là thanh niên và chị em dân tộc thiểu số… hoạt động trong chuỗi của “xanh 26/3 ”. chị Thắm kể.
Thay vì chỉ dựa vào kinh nghiệm truyền thống, những cách làm mới được cácthành viên củaHTX áp dụng vào sản xuất.
"Gia đình chủ yếu dùng mùn nấm kết hợp đốt trấu để tạo độ tươi xốp, cùng vớibón phân gà của Bỉ đểbổ sung dinh dưỡng cho cây trồng. Chúng tôi cũng đầu tư hệ thống tưới tự động để tạo độ ẩm đồng đều hơn. Đặc biệt là không sử dụng phân bón hóa chất, thuốc trừ sâu, thuốc kích thích tăng trưởng, mà chủ yếu là phân hữu cơ, phân vi sinh…" - bàLê Thị Thắm, hộ thành viên tham gia HTX cho biết.
Quy trình có thể chặt chẽ hơn, công sức bỏ ra cũng nhiều hơn, nhưng điều mà người trồng rau như bàLê Thị Thắmnhận lại, không chỉ là những mớ rau đẹp mã:Mục đích cuối cùng không chỉ là sản xuất rau sạch để phục vụ khách hàng. Cái chính là bản thân cùng người làm không bị ảnh hưởng, vì không phải tiếp xúc với các loại hóa chất gây ảnh hưởng sức khỏe.
Từ những luống rau được chăm sóc theo quy trình chung, HTX đang kết nối ngày càng nhiều hộ nông dân vốn quen với phương thức sản xuất nhỏ lẻ.Với họ, tham gia HTX không chỉ là thay đổi cách trồng rau, mà còn là thay đổi cách làm ăn: có hướng dẫn kỹ thuật, có đầu ra và có thêm niềm tin để gắn bó với nghề.
Từng tự trồng rau ở nhà rồi mang ra chợ bán,khi tham gia HTX, chịLò Thị Giót, ở tổ 1 phường Chiềng Cơi học đượccáchlàm theo quy trình, hướng dẫn để có chất lượng rau tốt hơn, thu nhập ổn định hơn.
Và điểm tựa của người trồng rau còn nằm ở cơ chế hỗ trợ riêng của HTX. Theo chị Hoàng Thị Thắm, Phó Giám đốc HTX, hằng năm HTX vẫn ưu tiên cho các nông hộ vay vốn "0 đồng" để phát triển nhà màng và hệ thống tưới tiêu, cung cấp cho các nhà vườn phần mềm truy xuất nguồn gốc, và bao tiêu 100% sản phẩm mà nông hộ sản xuất ra…
Câu chuyện bao tiêu 100% sản phẩm đầu ra có lẽ không mới. Tuy nhiên, nếu chỉ bán rau tươi, giá trị gia tăng vẫn có giới hạn. Muốn đi xa hơn, nông sản cần thêm một bước chuyển mình.
Nhưng để một sản phẩm tiện lợi được thị trường đón nhận không phải chuyện dễ dàng...
Những khay thực phẩm được xếp ngay ngắn lên xe, rời căn bếp để đến cửa hàng. Một chặng đường mới bắt đầu.Và cũng từ đây, câu chuyện về nông sản không chỉ là câu chuyện của người trồng hay người chế biến, mà còn là câu chuyện về cách tiếp cận khách hàng.
Cửa hàng "xanh" và những gian hàng số
Cửa hàng “Xanh 26/3” là nơi những sản phẩm từ vườn rau và căn bếp gặp người tiêu dùng. Tại đây, khách hàng có thể lựa chọn từ rau củ tươi đến các set thực phẩm sơ chế, những món ăn chế biến sẵn và đặc sản địa phương...
Nhưng nếu chỉ chờ khách đến cửa hàng, thị trường vẫn có những giới hạn. Vì thế, “Xanh 26/3” còn đưa sản phẩm lên không gian số, cập nhật thực đơn, giới thiệu món mới và nhận đơn trực tuyến.
Từ một chiếc điện thoại, thực đơn của cửa hàng có thể đến với người mua ở xa. Khách hàng lựa chọn món, nhắn tin chốt đơn và nhận hàng mà không nhất thiết phải trực tiếp đến cửa hàng.
Phía sau những phiên livestream, những fanpage quảng bá sản phẩmhay những nhóm zalo kết nối người bán và khách hàng... còn làcả một quá trình thay đổi cách quản lý, từ cập nhật sản phẩm, theo dõi đơn hàng đến phân tích dữ liệu bán hàng.
Từ luống rau đến cửa hàng, rồi từ cửa hàng lên không gian số...mỗi khâu đều được kết nối bằng thông tin, dữ liệu và nhu cầu thực tế của người tiêu dùng.
Ở đây, công nghệ không thay thế người nông dân, người đầu bếp hay người bán hàng. Nhưng khi được sử dụng đúng cách, công nghệ giúp họ hiểu thị trường hơn, chủ động hơn trong sản xuất và giảm khoảng cách giữa người làm ra nông sản với người tiêu dùng.
Đích đến của con đường "xanh"
Theo số liệu HTX cung cấp, nhiều sản phẩm trong chuỗi giá trị tăng khoảng 30 đến 40% so với bán theo cách thông thường. Riêng dòng rau sơ chế, doanh thu tăng từ khoảng 2 triệu đồng lên 10 đến 12 triệu đồng mỗi ngày…Chuỗi hoạt động này cũng tạo việc làm cho khoảng 30 lao động, thu nhập ổn định cho cả nhóm nhân viên chính thức và thời vụ.
Những con số ấy có thể còn khiêm tốn. Nhưng phía sau là những hộ nông dân, là đồng bào dân tộc thiểu số có thêm việc làm, yên tâm sản xuất và giữ lại nhiều hơn giá trị từ nông sản.
Con đường ấy cũng không hoàn toàn bằng phẳng. Khi thị trường thay đổi, những kênh tiêu thụ truyền thống bị thu hẹp, HTX phải tìm những hướng đi mới, chú trọng hơn đến chất lượng, truy xuất nguồn gốc và những dòng sản phẩm có giá trị cao hơn.
Từ những trang trại của HTX Nông nghiệp 26/3, rau xanh và nông sản không chỉ được trồng để bán.Chúng được chăm chút, sơ chế, kết nối và đưa vào những bữa cơm gia đình bằng một quy trình ngày càng bài bản.
Con đường “xanh” vì thế không chỉ là hành trình của một sản phẩm. Đó còn là hành trình đổi mới tư duy, tạo sinh kế và hướng tới nền nông nghiệp xanh hơn, thông minh và bền vững hơn.
Và như cách chị Thắm cùng các thành viên HTX đang làm: sự thay đổi lớn có thể bắt đầu từ chính mảnh đất nhỏ mà người nông dân vun trồng, chăm sóc, một căn bếp biết lắng nghe thị trường và những gian hàng biết tận dụng khoa học, công nghệ.
Họ đã và đangviết tiếp hành trình của những người nông dân Sơn La trên con đường làm nông nghiệp xanh, kết nối thị trường và hướng tới phát triển bền vững.
Từ khóa: hợp tác xã, Sơn La, Từ luống rau xanh, đến chuỗi giá trị,HTX Nông nghiệp 26/3, nông sản Sơn La, chuỗi giá trị nông sản, nông nghiệp sạch Sơn La, nông sản từ trang trại đến bàn ăn, chế biến nông sản tiện lợi, tiêu thụ nông sản, ứng dụng công nghệ trong nông nghiệp
Thể loại: Kinh tế
Tác giả: thanh thủy, lê hạnh/vov-tây bắc
Nguồn tin: VOVVN