Truy xuất nguồn gốc, không làm không được

Chiều 9/9, tại TP.HCM, Cục Quản lý và Phát triển Thị trường trong nước (Bộ Công thương) phối hợp tạp chí Tiếp thị & Gia đình tổ chức tọa đàm "Truy xuất nguồn gốc - Lá chắn bảo vệ doanh nghiệp và người tiêu dùng".

Tại tọa đàm, ông Trần Hữu Linh, Cục trưởng Cục Quản lý và Phát triển Thị trường trong nước (Bộ Công thương) cho biết, vừa qua, Thông tư 31 về truy xuất nguồn gốc của Bộ Công thương ban hành được rất nhiều doanh nghiệp quan tâm.

Theo ông Linh, truy xuất nguồn gốc vài năm trở lại đây được nói đến rất nhiều nhưng chưa được hiểu đầy đủ, từ nhỏ nhất như mã QR hay tem chống hàng giả…dẫn đến thực hiện không hiệu quả. Vì vậy, doanh nghiệp cần hiểu đúng về truy xuất nguồn gốc để quyết định thực hiện và thực hiện đến mức nào, chứ không thể không làm hay làm theo trào lưu, dẫn đến lãng phí.

"Hiện nay, truy xuất nguồn gốc ngày càng trở thành yêu cầu bắt buộc trước sức ép từ hội nhập, thị trường và người tiêu dùng. Với hàng hóa xuất khẩu, nhiều quốc gia yêu cầu sản phẩm phải có thông tin truy xuất, thậm chí truy xuất sâu. Ở thị trường trong nước, người tiêu dùng cũng coi đây là một tiêu chí để lựa chọn sản phẩm và thường ưu tiên những mặt hàng có thông tin công khai, minh bạch", ông Trần Hữu Linh cho biết.

Truy xuất nguồn gốc không phải là mã QR

Truy xuất nguồn gốc hoàn toàn không phải là mã QR của sản phẩm mà là khả năng (càng nhiều càng tốt) theo dõi và nhận diện sản phẩm qua tất cả các giai đoạn.

Đặc biệt là các khâu nguyên liệu, sản xuất trong nhà máy vốn nằm trong nội bộ doanh nghiệp mà doanh nghiệp phải tự làm để quản lý sản phẩm, còn công khai ra ngoài đến đâu là do doanh nghiệp.

Đồng thời, trong bối cảnh khoa học công nghệ phát triển nhanh, các phương thức làm giả ngày càng tinh vi, doanh nghiệp càng phải hiểu đúng về truy xuất nguồn gốc. Thay vì chỉ coi đây là việc dán một chiếc tem hay một mã QR lên sản phẩm thì truy xuất nguồn gốc cần được nhìn nhận là một hệ thống quản lý thông tin, giúp minh bạch quá trình hình thành và lưu thông của hàng hóa, đáp ứng yêu cầu quản lý, nâng cao hiệu quả quản trị, bảo vệ thương hiệuvà tạo niềm tin cho người tiêu dùng.

Theo ông Phạm Văn Quân, Công ty Cổ phần Công nghệ Checkee, chuyên gia tư vấn hướng dẫn về truy xuất nguồn gốc sản phẩm thì thời gian gần đây, ý thức về việc thực hiện truy xuất nguồn gốc sản phẩm của doanh nghiệp được nâng lên. Tuy nhiên, nhiều doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp vừa và nhỏ, lo ngại chi phí để làm hệ thống truy xuất nguồn gốc nên cần phải được tư vấn về lộ trình, về làm từng bước.

"Doanh nghiệp không nên đầu tư ồ ạt hoặc triển khai quá nhiều khâu cùng lúc, mà cần chia nhỏ lộ trình và thực hiện từng bước. Trước hết có thể định danh nguyên liệu, sản phẩm, sau đó quản lý hệ thống sản xuất rồi từng bước nâng cấp. Chính phủ hiện cũng đã có khuyến nghị và lộ trình phù hợp để doanh nghiệp có thời gian triển khai", ông Quân tư vấn.

Theo các chuyên gia, doanh nghiệp cần xác định, truy xuất nguồn gốc sản phẩm trước tiên là để phục vụ cho chính doanh nghiệp trong quản lý chất lượng, sau đó là đáp ứng yêu cầu của thị trường, của ngành chức năng và càng cung cấp nhiều thông tin sản phẩm ra ngoài thì người tiêu dùng càng tin tưởng… Cho nên, truy xuất nguồn gốc phải xuất phát từ mong muốn nhu cầu truy xuất của doanh nghiệp đến mức độ nào, vào thị trường nào mà lựa chọn công nghệ và quyết định đầu tư.