Thủy quân lục chiến Mỹ đang thử nghiệm cách tiếp cận mới nhằm mở rộng phạm vi triển khai tiêm kích tàng hình F-35B Lightning II trên không gian rộng lớn của Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương.

Trong Chiến dịch Slingshot, máy bay KC-130J Super Hercules được sử dụng như trung tâm hậu cần cơ động, đi trước lực lượng F-35B để thiết lập các điểm tiếp nhiên liệu và hỗ trợ tại những sân bay có cơ sở hạ tầng hạn chế.

Theo Không đoàn Không quân Thủy quân lục chiến số 3 của Mỹ, chiến dịch đã chứng minh khả năng triển khai sức mạnh F-35B trên tuyến dài khoảng 4.000 hải lý, tương đương hơn 7.400 km, từ miền bắc Australia qua nhiều đảo ở Thái Bình Dương tới Hawaii. Con số này không phải tầm chiến đấu của F-35B, mà là khoảng cách địa lý mà Thủy quân lục chiến Mỹ có thể di chuyển, tiếp nhiên liệu, bảo dưỡng và tái triển khai lực lượng tiêm kích.

KC-130J mở rộng không gian triển khai của F-35B

Chiến dịch Slingshot bắt đầu từ căn cứ Không quân Hoàng gia Australia Tindal, sau đó đi qua Cairns, Pohnpei, đảo san hô Kwajalein và đảo Wake trước khi kết thúc tại Hawaii.

Các tiêm kích F-35B tham gia trong đội hình của Không đoàn Không quân Thủy quân lục chiến số 3, cùng MV-22B Osprey và nhiều phương tiện hàng không khác. Mục tiêu là chứng minh khả năng nhanh chóng đưa sức mạnh không quân thế hệ 5 tới các khu vực phía tây Đường đổi ngày quốc tế, dựa trên các sân bay phân tán và nguồn lực của Mỹ cùng các đối tác.

KC-130J giữ vai trò trung tâm trong mô hình này. Các máy bay này bay trước F-35B, vận chuyển lính thủy đánh bộ, thiết bị bảo dưỡng, nhiên liệu và phương tiện cần thiết tới các địa điểm phía trước. Sau khi hạ cánh, KC-130J có thể hỗ trợ thiết lập các điểm tiếp nhiên liệu trên mặt đất. Nhờ đó, F-35B không phải phụ thuộc hoàn toàn vào máy bay tiếp dầu chiến lược hoặc những căn cứ không quân lớn.

Vai trò của KC-130J vì thế không chỉ giới hạn ở vận tải hay tiếp dầu trên không. Nó trở thành một mắt xích hậu cần cơ động, đưa nhiên liệu, nhân lực và thiết bị di chuyển cùng lực lượng chiến đấu.

Cách tiếp cận này phù hợp với khái niệm Hoạt động Hàng không Phân tán mà Thủy quân lục chiến Mỹ đang thúc đẩy. Theo đó, máy bay và lực lượng hỗ trợ được phân tán tới nhiều địa điểm nhỏ, có thể nhanh chóng thay đổi vị trí thay vì tập trung tại một số căn cứ lớn.

Biến mạng lưới đảo thành lợi thế tác chiến

Địa lý rộng lớn của Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương là thách thức lớn với hoạt động không quân, khi khoảng cách giữa các căn cứ có thể lên tới hàng nghìn km. Chiến dịch Slingshot cho thấy Mỹ đang tìm cách biến các đảo và sân bay phân tán thành một mạng lưới tác chiến liên kết.

Pohnpei thuộc Liên bang Micronesia và Kwajalein thuộc Quần đảo Marshall đều nằm trong khu vực trung tâm Thái Bình Dương, nơi Mỹ có các quan hệ an ninh lâu dài. Kết hợp với Wake và Hawaii, các địa điểm này có thể trở thành những điểm trung chuyển cho nhiên liệu, nhân lực, máy bay và trang thiết bị.

Mô hình hoạt động phân tán cũng làm phức tạp quá trình phát hiện và tấn công của đối phương. Thay vì tập trung lực lượng tại một số căn cứ lớn, máy bay và hậu cần được chia nhỏ tại nhiều địa điểm, buộc đối phương phải sử dụng nhiều hơn các phương tiện trinh sát, tình báo để theo dõi toàn bộ mạng lưới. Dù vậy, mô hình này không loại bỏ nguy cơ. KC-130J, kho nhiên liệu, lực lượng kỹ thuật và F-35B trên mặt đất vẫn là những mục tiêu có giá trị cao.

Australia là một mắt xích quan trọng khác. Căn cứ Tindal ở miền bắc Australia cung cấp chiều sâu chiến lược, cơ sở hạ tầng và năng lực hậu cần cho các hoạt động của Mỹ. Washington và Canberra cũng đang đầu tư nâng cấp đường băng, sân đỗ và năng lực lưu trữ nhiên liệu tại khu vực này.

Theo mô hình đó, Australia cung cấp hậu phương và cơ sở hỗ trợ, KC-130J đảm nhiệm kết nối hậu cần, các đảo tạo ra nhiều điểm triển khai, còn F-35B đảm nhiệm nhiệm vụ chiến đấu phía trước.

Mô hình mới cho không quân Thủy quân lục chiến Mỹ

Chiến dịch Slingshot phản ánh sự thay đổi trong cách Thủy quân lục chiến Mỹ tổ chức lực lượng không quân viễn chinh. Mục tiêu không phải khiến F-35B bớt phụ thuộc hậu cần, mà là làm cho hệ thống hậu cần trở nên cơ động hơn. KC-130J có thể đưa kỹ thuật viên, thiết bị và nhiên liệu tới phía trước, qua đó cho phép tiêm kích thế hệ 5 hoạt động xa các trung tâm hỗ trợ truyền thống.

Điều này cũng giúp giảm một phần nhu cầu đối với các phương tiện chung của quân đội Mỹ. Trong một cuộc khủng hoảng lớn tại Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương, máy bay tiếp dầu, vận tải chiến lược và căn cứ lớn có thể cùng lúc phải phục vụ Không quân, Hải quân và Thủy quân lục chiến. Nếu lực lượng không quân Thủy quân lục chiến có thể tự bảo đảm một phần hoạt động cơ động, tiếp nhiên liệu và hỗ trợ kỹ thuật phía trước, áp lực lên các phương tiện này sẽ giảm.

Tuy nhiên, mô hình vẫn phụ thuộc vào nhiều điều kiện như quyền tiếp cận sân bay, nhiên liệu, đạn dược, thông tin liên lạc, sửa chữa đường băng, bảo vệ lực lượng và sự hợp tác của các đối tác. Vì vậy, Chiến dịch Slingshot không đơn thuần là thử nghiệm khả năng bay xa của KC-130J hay F-35B. Điều được kiểm chứng là cả một mạng lưới tác chiến phân tán gồm tiêm kích, máy bay vận tải - tiếp dầu, kỹ thuật viên, nhiên liệu, thiết bị và các sân bay tiền phương.

Trong khu vực có khoảng cách địa lý rất lớn như Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương, khả năng liên tục di chuyển và duy trì mạng lưới này có thể trở thành một lợi thế quan trọng đối với không quân Thủy quân lục chiến Mỹ.

F-35B vẫn là mũi nhọn chiến đấu, nhưng Chiến dịch Slingshot cho thấy khả năng duy trì mũi nhọn đó trên không gian hàng nghìn hải lý ngày càng phụ thuộc vào KC-130J và hệ thống hậu cần cơ động đi kèm.