Ông Trump có duy trì được sự ủng hộ trong nước?

Dù có một số tiếng nói cử triphản đối việc Mỹ can dự quân sự ở nước ngoài, phần lớn các thành viên của phong trào MAGA (Làm cho nước Mỹ vĩ đại trở lại)vẫn đứng về phía Tổng thống Donald Trump trong vấn đề Iran.

Tuy vậy, bất kỳ dấu hiệu suy giảm nào trong sự ủng hộ của lực lượng này cũng có thể đe dọa triển vọng duy trì quyền kiểm soát Quốc hội của đảng Cộng hòa trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11/2026. Các cuộc thăm dò dư luận cho thấy tâm lý phản đối chiến tranh đang lan rộng trong cử tri Mỹ nói chung, đặc biệt trong khối cử tri độc lập – nhóm đóng vai trò then chốt trong nhiều cuộc bầu cử.

“Người dân Mỹ không muốn lặp lại những sai lầm của Chiến tranh Iraq và cuộc chiến ởAfghanistan. Quan điểm của cử tri MAGA hiện bị chia rẽ giữa một bên tin vào lời hứa không khởi động thêm các cuộc chiến mới và một bên tiếp tục đặt niềm tin tuyệt đối vào phán đoán của ông Trump", chiến lược gia Cộng hòa Brian Darling nhận định.

Một trong những mối lo ngại lớn của các nhà phân tích là những thông điệpmâu thuẫn củaông Trump và các trợ lý về việc liệu Washington có đang theo đuổi mục tiêu “thay đổi chế độ” tại Iran hay không.

Ngay từ những ngày đầu của cuộc xung đột, ông Trump từng gợi ý rằng việc "thay máu" giới cầm quyền ở Tehran có thể là một mục tiêu, ít nhất thông qua việc cổ vũcác phong trào nổi dậy trong nước. Tuy nhiên, chỉ hai ngày sau, ông không còn nhắc đến khả năng này như một ưu tiên chiến lược.

Đến ngày 5/3, trong cuộc trao đổi với Reuters, ông Trumplại cho biết mình có thể đóng vai trò trong việc lựa chọn nhà lãnh đạo tiếp theo của Iran, đồng thời khuyến khích các nhóm nổi dậy người Kurd trong nước này tiến hành tấn công. Một ngày sau đó, trong bài đăng trên mạng xã hội, ông tiếp tục yêu cầu Iran “đầu hàng vô điều kiện”.

Trong khi đó, khắp Trung Đông, nguy cơ leo thang vẫn gia tăng khi Iran tiến hành các cuộc tấn công trả đũa nhằm vào Israel và một số quốc gia láng giềng, trong nỗ lực gây bất ổn và gia tăng tổn thất cho Israel, Mỹ cùng các đồng minh của họ. Phong trào vũ trang Hezbollah tại Lebanon cũngnối lại các cuộc tấn công nhằm vào Israel, qua đó mở rộng phạm vi chiến sự sang thêm một quốc gia khác trong khu vực.

Vấn đề lớn nhất

Tuy nhiên, ở thời điểm hiện tại, một trong những mối lo ngại cấp bách nhất là mối đe dọa từ Iran đối với Eo biển Hormuz - điểm nghẽn chiến lược nơi lưu thông khoảng 20% nguồn cung dầu mỏ toàn cầu. Việc vận chuyển của các tàu chở dầu qua khu vực này đã bị gián đoạn đáng kể, làm dấy lên nguy cơ xảy ranhững cú sốc kinh tế nghiêm trọng nếu tình trạng căng thẳng không sớm được hạ nhiệt.

Mặc dù Tổng thống Donald Trump công khai bác bỏ các lo ngại về việc giá xăng dầu tăng cao tại Mỹ, ông và các trợ lý vẫn đang gấp rút tìm cách hạn chế tác động của cuộc chiến đối với nguồn cung năng lượng. Điều này diễn ra trong bối cảnh các cuộc thăm dò dư luận cho thấy chi phí sinh hoạt vẫn là mối quan tâm hàng đầu của cử tri Mỹ.

“Đây là một điểm yếu kinh tế của nền kinh tế Mỹ mà dường như chưa được lường tính đầy đủ", ông Josh Lipsky, chuyên gia của Atlantic Council tại Washington, nhận định.

Một cựu quan chức quân đội Mỹ giấu têncho biết nhóm cố vấn của ông Trump đã phần nào bị bất ngờ trước những tác động kinh tế lan rộng của cuộc chiến. Theo nguồn tin này, một nguyên nhân là các chuyên gia am hiểu thị trường dầu mỏ hầu như không được tham vấn trước khi Washington tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào Iran.

Trong khi đó, người phát ngôn Nhà Trắng Anna Kelly khẳng định “chế độ Iran đang bị đánh bại hoàn toàn”, song không đề cập cụ thể đến những lo ngại về mức độ chuẩn bị của Washington cho một cuộc chiến kéo dài.

Theo hai quan chức Nhà Trắng và một thành viên đảng Cộng hòa thân cận với chính quyền, ông Trump đã quyết định tiếp tục các cuộc tấn công bất chấp cảnh báo từ một số cố vấn cấp cao rằng việc leo thang xung đột có thể nhanh chóng vượt khỏi tầm kiểm soát. Trong bối cảnh chi phí cho chiến dịch chống Iran không ngừng gia tăng, ông Trump cho biết chiến dịch có thể kéo dài bốn hoặc năm tuần, hoặc “bất cứ khi nào cần thiết”, nhưng chưa đưa ra lời giải thích rõ ràng về các bước đi tiếp theo.

Thiếu tướng Ben Hodges, cựu Tư lệnh Lục quân Mỹ tại châu Âu từng phục vụ ở Iraq và Afghanistan, đánh giá cao hiệu quả chiến thuật của quân đội Mỹ trong chiến dịch tại Iran. Tuy nhiên, ông cũng nhận xét rằng: “Từ góc độ chính trị, chiến lược và ngoại giao, tương lai của chiến dịch quân sự này vẫn rất mờ mịt".

Dù nhiều đồng minh vùng Vịnh tỏ ra ủng hộ chiến dịch, nhất là sau khi Tehran nhắm mục tiêu vào họ bằng các cuộc tấn công tên lửa và máy bay không người lái,nhưng không phải tất cả các tiếng nói trong khu vực đều đồng tình với cuộc chiến. Thực tế này đang đặt Nhà Trắng vào thế khó, khi ông Trumpđặt nhiều kỳ vọng vào việc các quốc gia Arab vùng Vịnh tăng sản lượng dầu mỏ để giúp ổn định thị trường, đặc biệt khi những nước này từ lâu đã cho phép Mỹ thiết lập căn cứ quân sự và cam kết đầu tư quy mô lớn vào nền kinh tế Mỹ.

Tính toán sai lầm?

Nhiều nhà phân tích cho rằng Tổng thống Donald Trump đã sai lầmkhi cho rằng chiến dịch chống Iran có thể diễn ra theo kịch bản tương tự chiến dịch nhằm vào Venezuela hồi đầu năm nay.

Trong chiến dịch này, lực lượng đặc nhiệm Mỹ đã thực hiện một cuộc đột kích táo bạo nhằm bắt giữ Tổng thống Nicolás Maduro,tạo điều kiện để Washington gây sức épbuộc các đồng minh thân cận của ông Maduro phải chấp nhận một thỏa thuận chiến lược. Kết quả là Mỹ đã giành được quyền tiếp cận đáng kể vào trữ lượng dầu mỏ khổng lồ của Venezuela mà không cần phải huy động một chiến dịch quân sự quy mô lớn trên thực địa.

Tuy nhiên, câu chuyện ở Iran lại không đơn giản như vậy. Quốc gia này sở hữu lực lượng vũ trang mạnh hơn nhiều, cùng một hệ thống quyền lực kết hợp giữa giới giáo sĩ và bộ máy an ninh được tổ chức chặt chẽ, khiến việc gây sức ép từ bên ngoài trở nên khó khăn hơn đáng kể.

Ngay cả khi chiến dịch phối hợp giữa Mỹ và Israel đã hạ đượcLãnh tụ tối cao Ali Khamenei cùng hàng loạt nhân vật nòng cốt trong bộ máy lãnh đạo, Tehran vẫn chưa có dấu hiệu dừng các hành động đáp trả quân sự. Điều này đồng thời làm dấy lên lo ngại rằng những nhân vật cứng rắn hơn có thể nổi lên thay thế trong cấu trúc quyền lực của Tehran. Tuy nhiên, rủi ro lớn nhất mà giới chuyên gia cảnh báo chính là viễn cảnh Iran rơi vào tình trạng hỗn loạn hoặc tan rã hoàn toàn nếu hệ thống cầm quyền hiện tại sụp đổ.

Ông Mark Dubowitz, Giám đốc điều hành của Tổ chức Bảo vệ nền dân chủ (FDD) - một viện nghiên cứu nổi tiếng với những quan điểm cứng rắn về chính sách đối ngoại và an ninh quốc gia của Mỹ, đã ca ngợi chiến lược tổng thể của ông Trump trong cuộc chiến với Iran. Tuy nhiên, ông cũng cho rằng Tổng thống Mỹ cần công khai làm rõ rằng Washington không tìm kiếm sự sụp đổ hoàn toàn của nhà nước Iran, nhằm tránh nguy cơ khu vực rơi vào một khoảng trống quyền lực nguy hiểm.

Những cảnh báo như vậy phản ánh mối lo ngại ngày càng gia tăng trong giới chuyên gia về khả năng cuộc xung đột leo thang vượt khỏi tầm kiểm soát, trong bối cảnh cuộc bầu cử giữa kỳ tại Mỹ đang tới gần.

“Vụ việc ở Iran là một cuộc chiến phức tạp và có khả năng kéo dài. Ông Trump đang mạo hiểm với nền kinh tế toàn cầu, sự ổn định khu vực và cả thành tích của đảng Cộng hòa của ông trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ ở Mỹ",bà Laura Blumenfeld thuộc Trường Nghiên cứu Quốc tế Cao cấp Johns Hopkins ở Washington bày tỏ quan điểm.