Góp ý Dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi), Hiệp hội Bất động sản TP.HCM kiến nghị giữ "điều kiện cư trú" khi mua nhà ở xã hội, đồng thời đề xuất giao UBND cấp tỉnh quy định tỷ lệ phần trăm căn hộ dành riêng cho cán bộ, công chức nhằm giải quyết nhu cầu an cư cấp bách.

Góp ý Dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi), ông Lê Hoàng Châu - Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TP.HCM (HoREA) đánh giá việc gỡ bỏ “điều kiện cư trú” đối với người mua nhà ở xã hội (NOXH) là rất bất cập.

Dẫn chứng tại dự án NOXH số 324 đường Lý Thường Kiệt (phường Diên Hồng, TP.HCM) do Công ty Đức Mạnh làm chủ đầu tư, ông Châu cho biết dự án có tổng cộng 1.025 căn hộ, trong đó có 755 căn để bán, 270 căn cho thuê nhưng thu hút đến hơn 12.000 người đăng ký mua, mua trả góp và thuê.

Đáng chú ý, trong danh sách đăng ký có rất nhiều người không sinh sống, làm việc tại TP.HCM. Những người đang cư trú tại TP.HCM thì lại làm việc tại các xã, phường cách rất xa dự án.

Theo Chủ tịch HoREA, quy định “điều kiện cư trú” hoàn toàn không gây trở ngại hay làm phát sinh “thủ tục hành chính mới”, bởi hiện nay mọi thông tin cá nhân đã được tích hợp đồng bộ vào ứng dụng VNeID. Đồng thời, việc xác nhận điều kiện thu nhập cũng đã được quy định rõ tại Nghị định số 261/2025/NĐ-CP.

Việc xác nhận điều kiện cư trú để mua, thuê, hoặc thuê mua NOXH hoàn toàn có thể do công an cấp xã thực hiện.

Từ thực tiễn đó, HoREA kiến nghị bổ sung trở lại “điều kiện cư trú” được quy định Luật Nhà ở 2014 vào Dự thảo Luật nhà ở mới, với quy định cụ thể: Người mua phải có đăng ký thường trú tại tỉnh, thành phố nơi có dự án NOXH. Trường hợp không có đăng ký thường trú, người mua phải có đăng ký tạm trú từ một năm trở lên tại địa phương đó.

Bên cạnh vấn đề cư trú, HoREA cũng góp ý bổ sung quy định về nhà ở chính sách. Ông Lê Hoàng Châu chỉ ra rằng các Luật Nhà ở năm 2005, 2014, 2023, Nghị quyết số 201/2025/QH15 và Dự thảo Luật Nhà ở hiện tại đều chưa có "chính sách ưu tiên" hoặc cơ chế hỗ trợ trực tiếp để cán bộ, công chức, viên chức nhà nước được mua, mua trả góp NOXH.

Theo quy định, lực lượng vũ trang nhân dân thuộc nhóm đối tượng được hưởng chính sách và Luật Nhà ở 2023 đã có cơ chế phát triển nhà ở riêng cho lực lượng này. Tuy nhiên, cán bộ, công chức, viên chức nhà nước vẫn thiếu một cơ chế hỗ trợ tương đương.

Hiệp hội nhận định, đa số cán bộ, công chức, viên chức là người có thu nhập thấp, có nhu cầu an cư cấp thiết. Tuy nhiên, do nguồn cung NOXH thiếu hụt và đặc thù công việc bận rộn, họ không có thời gian xếp hàng bốc thăm, đồng thời có tâm lý không muốn “tranh suất” với người dân.

Nhiều cán bộ, công chức hiện phải di chuyển 15 - 20 km, mất 1 giờ đến 1 giờ rưỡi để đến nơi làm việc, đặc biệt là nhóm cán bộ chịu ảnh hưởng sau quá trình hợp nhất các địa phương.

Để đội ngũ cán bộ yên tâm công tác, ông Lê Hoàng Châu đề nghị bổ sung vào khoản 1 Điều 62 Dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi) theo hướng: Giao Ủy ban nhân dân cấp tỉnh, thành phố căn cứ điều kiện địa phương và từng dự án để quyết định dành tỷ lệ % căn hộ NOXH bán, bán trả góp cho cán bộ, công chức, viên chức và lực lượng vũ trang nhân dân, để có lộ trình giải quyết nhà ở xã hội cho cán bộ, công chức, viên chức nhà nước.

Dự thảoLuật Nhà ở (sửa đổi) đã được Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến tại phiên họp ngày 2/10 và dự kiến sẽ được trình Quốc hội xem xét, thông qua tại Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI diễn ra vào tháng 10/2026.