Cuộc bầu cử diễn ra vào hôm 3/11 có ý nghĩa quyết định đối với nhiệm kỳ và di sản chính trị của Tổng thống Donald Trump. Kết quả có thể củng cố quyền chi phối của phong trào MAGA (Làm cho nước Mỹ vĩ đại trở lại) đối với đời sống chính trị Mỹ trong cả thập kỷ, hoặc đánh dấu khởi đầu cho sự suy yếu của phong trào này. Với đảng Dân chủ, đây là cơ hội phục hồi sau thất bại nặng nề trong cuộc bầu cử tổng thống trước đó. Đồng thời, kết quả bầu cử cũng sẽ định hình cuộc đua vào Nhà Trắng năm 2028.

Bầu cử giữa nhiệm kỳ là cơ hội đầu tiên để cử tri thực hiện quyền kiểm soát theo hiến pháp đối với một tổng thống đang mở rộng quyền lực hành pháp ở mức được đánh giá là quyết liệt nhất trong thời hiện đại.

Nếu giành lại quyền kiểm soát Hạ viện hoặc Thượng viện, đảng Dân chủ có thể mở các cuộc điều tra quy mô lớn nhằm vào ông Trump và chính quyền của ông. Các vấn đề có thể được đưa ra xem xét bao gồm hành vi cá nhân của tổng thống, hoạt động của các thành viên nội các, cáo buộc tham nhũng trong chính phủ...

Ở góc độ rộng hơn, cuộc bầu cử còn được xem là cuộc trưng cầu ý dân về 2 năm cầm quyền của ông Trump. Trong thời gian này, tổng thống đã tìm cách thu hẹp nhiều bộ phận của bộ máy chính quyền liên bang và sử dụng quyền lực để nhắm vào các đối thủ chính trị. Trên trường quốc tế, ông Trump chuyển trọng tâm từ vai trò lãnh đạo toàn cầu truyền thống của Mỹ sang chính sách“Nước Mỹ trên hết” (America First), phát động một cuộc chiến mới ở Trung Đông...

Đảng Dân chủ cũng đặt cược lớn vào cuộc bầu cử lần này, trong nỗ lực khôi phục hình ảnh bị tổn hại bởi tình trạng lạm phát cao, những bất cập trong kiểm soát an ninh biên giới dưới thời chính quyền Tổng thống Joe Biden.

Để giành lại niềm tin của cử tri, đảng Dân chủ cần chứng minh rằng họ không chỉ là lực lượng đối lập với ông Trump mà còn có khả năng tạo ra những kết quả cụ thể trong bối cảnh chính trị căng thẳng, bất chấp sự phản đối quyết liệt từ tổng thống đương nhiệm. Nếu không đáp ứng được kỳ vọng, đảng này có thể phải đối mặt với sự quay lưngcủa cử tri trong cuộc bầu cử năm 2028.

Bầu cử cũng có thể trở thành phép thử đối với nền dân chủ Mỹ. Ông Trump đã đặt nghi vấn về cách thức tổ chức bầu cử tại Alaska và California, đồng thời gợi lại nỗ lực đảo ngược kết quả bầu cử năm 2020 của ông. Tuần trước, ông tuyên bố chỉ chấp nhận kết quả bầu cử giữa nhiệm kỳ nếu cho rằng cuộc bầu cử diễn ra công bằng.

Tuy nhiên, ý nghĩa quan trọng nhất của bầu cử vẫn là cơ hội để các chính trị gia lắng nghe tiếng nói của người dân, những người mà đôi khi họ dường như quên mất mình đang phục vụ. Hàng triệu cử triMỹ đang chật vật trước chi phí thực phẩm, nhà ở và chăm sóc y tế ngày càng cao. Bên cạnh đó, nhiều người cũng lo ngại về những tác động tiềm tàng của trí tuệ nhân tạo (AI) đối với việc làm và sự ổn định nghề nghiệp trong tương lai.

Chiến dịch tranh cử khác biệt của ông Trump

Ông Donald Trump là một tổng thống có phong cách khác biệt trong chính trường Mỹ hiện đại. Tuy nhiên, quyết định biến cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ thành cuộc trưng cầu ý dân về hiệu quả điều hành của tổng thống, được xem là bước đi khác biệt.

Trong chặng nước rút, khi vận động tại những khu vực mà các ứng viên Cộng hòa đang đối mặt với nguy cơ thất thế ở các bang vốn là thành trì của đảng, ông Trump đề cập đến nhiều chủ đề nhưng lại ít tập trung vào vấn đề kinh tế, mối quan tâm hàng đầu của cử tri.

Cuối tuần qua, bất chấp các cuộc thăm dò cho thấy đảng Dân chủ có cơ hội lớn giành lại Hạ viện và đang đe dọa ghế của một số thượng nghị sĩ Cộng hòa tại những bang ông từng giành chiến thắng áp đảo, Tổng thống Trump vẫn bác bỏ các dự báo bất lợi và khẳng định đảng Cộng hòa sẽ chiến thắng.

“Bỏ phiếu cho bất kỳ ứng viên Dân chủ nào trên khắp cả nước cũng đồng nghĩa với việc đưa các nhân vật cực đoan lên nắm quyền. Điều đó có thể gây tổn hại nghiêm trọng cho chúng ta và chúng ta sẽ không để bất cứ điều gì gây hại cho mình, bởi chúng ta đang sở hữu đất nước tuyệt vời nhất hiện nay”, ông Trump phát biểu tại Iowa.

Chủ tịch Hạ viện Mike Johnson tuyên bố: “Chúng ta sẽ giành chiến thắng và khiến cả thế giới phải kinh ngạc. Tôi tin là như vậy”.

Tuy nhiên, nếu cử tri không đồng tìnhvới viễn cảnh về một “kỷ nguyên vàng” kinh tế mà ông Trump hứa hẹn, trong bối cảnh những vấn đề thực tế của người dân chưa được giải quyết thỏa đáng, tổng thống có thể rơi vào tình thế chính trị khó khăn. Kết quả bầu cử giữa nhiệm kỳ cũng sẽ định hình cuộc đua vào Nhà Trắng năm 2028, vốn được dự báo sẽ nóng lên ngay sau khi quá trình kiểm phiếu kết thúc.