Tại Thái Lan, nơi có cộng đồng người Việt hình thành và phát triển hơn một thế kỷ, nhiều hoạt động đang được triển khai nhằm giữ gìn tiếng mẹ đẻ và lan tỏa các giá trị văn hóa dân tộc. Đây cũng là nội dung được thảo luận tại tọa đàm khoa học "Vai trò của người Thái gốc Việt trong việc lan tỏa và phát triển ngôn ngữ, văn hóa Việt Nam tại Thái Lan", diễn ra ngày 2/11 tại tỉnh Udon Thani, Đông Bắc Thái Lan.

Tọa đàm là một trong những hoạt động triển khai Nghị quyết số 23 của Bộ Chính trị về công tác người Việt Nam ở nước ngoài, đồng thời là dịp để các nhà nghiên cứu và đại diện cộng đồng chia sẻ kinh nghiệm gìn giữ tiếng Việt, văn hóa Việt tại Thái Lan.

Các tham luận khẳng định vai trò của cộng đồng người Việt và người Thái gốc Việt trong việc bảo tồn, truyền dạy và lan tỏa tiếng Việt qua nhiều thế hệ. Đáng chú ý, việc ứng dụng công nghệ số đang mở rộng cơ hội học tiếng Việt cho bà con kiều bào, vượt qua những hạn chế về khoảng cách địa lý và thời gian.

PGS.TS Bùi Thành Nam, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học KHXH&NV, Đại học Quốc gia Hà Nội, chia sẻ: "Chúng ta cũng đã chứng kiến sự phát triển kinh tế, đặc biệt là giao thương ở trong quan hệ thương mại cũng như là du lịch. Điều đó tạo ra nền tảng tốt trong giao lưu nhân dân mở rộng. Khi kinh tế phát triển thì nhu cầu về học tiếng Việt, về giữ gìn bản sắc tiếng Việt nó sẽ lớn hơn".

Từ thực tiễn hoạt động cộng đồng, nhiều ý kiến cho rằng việc gìn giữ tiếng Việt cần có sự chung tay của gia đình, nhà trường, các hội đoàn và thiết chế văn hóa.

Ông Hồ Văn Lâm, Chủ tịch Hội người Thái gốc Việt toàn Thái, cho biết: "Tổng hội đã vận động các hội người Việt tại địa phương khuyến khích bà con đặt tên tiếng Việt cho con cháu để gìn giữ bản sắc dân tộc. Cộng đồng người Thái gốc Việt cũng mong muốn có thêm sự đại diện và tiếng nói trong đời sống xã hội tại Thái Lan. Bà con cũng kỳ vọng sẽ có nhiều cơ hội để con em được học tiếng Việt một cách bài bản trong các cơ sở giáo dục bậc cao, qua đó mở rộng cơ hội học tập và việc làm trong tương lai".

Từ góc độ giáo dục, nhiều đại biểu cho rằng cần xây dựng thêm các tài liệu học tập phù hợp với người học tại Thái Lan. Trợ lý Giáo sư, Tiến sỹ Đào Lê Quỳnh Phan, học giả người Thái gốc Việt, giảng viên Đại học Rajabhat Ubon Ratchathani, đề xuất: "Theo tôi, điều cần thiết hiện nay là xây dựng các bộ tài liệu song ngữ Việt - Thái, không chỉ phục vụ việc học ngôn ngữ mà còn giới thiệu về văn hóa, kinh tế, giáo dục và các nét đặc trưng trong đời sống của Việt Nam. Những tài liệu gần gũi, dễ tiếp cận như vậy sẽ giúp người học có thêm cơ hội tiếp xúc và sử dụng tiếng Việt thường xuyên hơn".

Các ý kiến tại tọa đàm thống nhất rằng, sức sống của tiếng Việt và văn hóa Việt ở nước ngoài phụ thuộc rất lớn vào sự tiếp nối của thế hệ trẻ. Vì vậy, cần tiếp tục phát huy vai trò của cộng đồng trong kết nối nguồn lực, mở rộng cơ hội học tập, giao lưu văn hóa, khởi nghiệp và phát triển nghề nghiệp cho người trẻ gốc Việt.

Việc gìn giữ và khai thác hiệu quả các di tích lịch sử, không gian văn hóa cùng những tư liệu về cộng đồng người Việt tại Thái Lan sẽ góp phần giáo dục truyền thống, bồi đắp tình yêu quê hương, đồng thời lan tỏa hình ảnh Việt Nam tới công chúng Thái Lan và bạn bè quốc tế.