Trong bối cảnh các cuộc tấn công của Mỹ và Israel nhằm vào Iran chưa có dấu hiệu hạ nhiệt, nhà lãnh đạo Ukraine buộc phải cân nhắc kỹ lưỡng những tác động có thể xảy ra đối với các hoạt động quân sự của nước này.

Rủi ro đối với Ukraine

Các quan chức châu Âu lo ngại rằng sự chú ý của Tổng thống Mỹ Donald Trump đối với cuộc chiến tại Ukraine có thể suy giảm, khi cuộc xung đột với Nga đã bước sang năm thứ năm và những nỗ lực trung gian hòa giải của Washington đến nay chưa mang lại kết quả rõ rệt.

Tuy nhiên, Kiev không chỉ đối mặt với nguy cơ mất đi sự quan tâm của Mỹ. Các căn cứ quân sự của Anh và Pháp -hai trong số những quốc gia ủng hộ mạnh mẽ nhất đối với ông Zelensky -cũng đã trở thành mục tiêu trong các đợt tấn công trả đũa quy mô lớn của Iran.

Diễn biến này làm dấy lên lo ngại rằng các nước châu Âu, cũng như Mỹ, có thể ưu tiên giữ lại nguồn vũ khí để bảo vệ lợi ích của chính mình thay vì tiếp tục chuyển giao cho Ukraine. Vì vậy, Kiev kỳ vọng chiến dịch quân sự của Mỹ tại Iran sẽ kết thúc nhanh chóng.

“Tất cả đều hiểu rằng với chúng tôi, đây là vấn đề sinh tồn. Những vũ khí đó là thiết yếu. Nếu xung đột ở Trung Đông kéo dài, chắc chắn nguồn cung sẽ bị ảnh hưởng”, ông Zelensky nói.

Theo đánh giá của Kiev, nếu chiến dịch tấn công của Mỹnhằm vào Iran kéo dài, Ukraine có thể đối mặt với nguy cơ thiếu hụt nghiêm trọng tên lửa phòng không.

Sau các cuộc tấn công của Mỹ và Israel, Iran đã đáp trả bằng cách phóng hàng trăm tên lửa đạn đạo và máy bay không người lái vào các mục tiêu trong khu vực. Lợi ích của Mỹ và các đồng minh tại Iraq, Kuwait, Bahrain, Qatar, Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất, Saudi Arabia, Jordan và Síp đều bị nhắm tới.

Mặc dù có nhiều hệ thống phòng không mặt đất có khả năng đánh chặn tên lửa đạn đạo, hệ thống Patriot do Mỹ sản xuất là một trong những tổ hợp phòng không đất đối không đã được thử nghiệm thực chiến nhiều nhất.

Ukraine hiện vận hành một số hệ thống Patriot do các đồng minh cung cấp nhằm bảo vệ cơ sở hạ tầng quan trọng trước các đợt tấn công của Nga. Tuy nhiên, trong mùa đông vừa qua, một số khẩu đội Patriot của nước này đã phải tạm ngừng hoạt động do thiếu tên lửa đánh chặn PAC-3.

Ông Serhii Kuzan, Chủ tịch Trung tâm An ninh và Hợp tác Ukraine cho rằng: “Tác độngtiêu cực nhất đối với Ukraine là nguy cơ gián đoạn nguồn cung tên lửa phòng không, đặc biệt là Patriot, nếu Mỹ và các đồng minh chuyển hướng nguồn lực sang Trung Đông".

Một mối lo ngại khác là cuộc khủng hoảng leo thang ở Trung Đông có thể làm gián đoạn các cuộc đàm phán hòa bình giữa Ukraine, Mỹ và Nga. Dù đến nay chưa đạt được tiến triển đáng kể, các cuộc đối thoại này vẫn đang được duy trì.

Cơ hội đối với Ukraine

Với Ukraine, việc ngành sản xuất máy bay không người lái và tên lửa của Iran đã trở thành một trong những mục tiêu trọng tâm trong các đợt tấn công của Mỹ và Israel đã phần nào mang lại lợi ích cho nước này trong cuộc chiến với Nga. Trong thời gian qua, những loại vũ khí này đóng vai trò quan trọng đối với các hoạt động quân sự của Nga. Trong bối cảnh lực lượng Nga cần tăng cường năng lực tấn công tầm xa, Iran đã cung cấp số lượng lớn máy bay không người lái tấn công Shahed cho Moscow. Ngoài ra, Iran được cho là đã cung cấp tên lửa đạn đạo và đạn pháo cho Nga qua Biển Caspi sau khi hai nước ký kết thỏa thuận hợp tác quốc phòng. Từ nền tảng hợp tác này, Nga dần tiếp thu thiết kế và công nghệ của Iran, đồng thời bắt đầu sản xuất máy bay không người lái tại Đặc khu kinh tế Alabuga.

Hiện nay, hầu như không có lực lượng quân sự nào trên thế giới có nhiều kinh nghiệm đánh chặn máy bay không người lái của Iran như Ukraine. Nga đã nhiều lần tiến hành các cuộc tấn công quy mô lớn bằng máy bay không người lái nhằm vào các thành phố của Ukraine, với hàng trăm thiết bị được phóng đi mỗi đêm. Trong khi đó, Iran cũng đang sử dụng hàng trăm máy bay không người lái kiểu Shahed để tấn công các mục tiêu trên khắp Trung Đông.

Tổng thống Zelensky đã đề xuất chia sẻ kinh nghiệm phòng không với các quốc gia trong khu vực - nhiều nước trong số đó trước đây không hoàn toàn ủng hộ Kiev - với điều kiện họ hỗ trợ thúc đẩy một thỏa thuận ngừng bắn với Nga.

Bà Natia Seskuria, chuyên gia an ninh quốc tế tại Viện RUSI có trụ sở tại London, Anhcho rằng, đây có thể là một “cơ hội ngoại giao” đối với Tổng thống Ukraine. Bà lưu ý các quốc gia như Saudia Arabia và Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất từ trước đến nay chưa hoàn toàn đứng về phía Ukraine, mà chủ yếu đóng vai trò trung gian trong các nỗ lực đối thoại giữa Kiev và Moscow.

Trong bối cảnh đó, ông Zelensky có thể tận dụng các kênh liên lạc này theo hai hướng: vừa tìm cách thúc đẩy một thỏa thuận ngừng bắn với Nga, vừa đề nghị hỗ trợ bảo vệ các đối tác của Mỹ trong khu vực - điều có thể giúp Kiev ghi điểm với Tổng thống Donald Trump.

Bà Seskuria nhận định: “Kể từ khi ông Trump nhậm chức, ông Zelensky đã nỗ lực thuyết phục Washington tiếp tục ủng hộ Ukraine. Vì vậy, bất kỳ sự hỗ trợ tiềm năng nào mà Ukraine có thể cung cấp vào thời điểm này, đặc biệt là kinh nghiệm tác chiến bằng máy bay không người lái, đều có thể trở thành một lợi thế cho Kiev”.

Hiện vẫn còn quá sớm để đánh giá đầy đủ tác động của cuộc xung đột ởIran đối với Ukraine. Tuy nhiên, nếu căng thẳng tại Trung Đông kéo dài, những thách thức đối với Kiev có thể sẽ gia tăng. “Điều đó khiến tôi lo ngại. Tôi nhìn thấy nhiều rủi ro hơn là những mặt tích cực từ sự leo thang này”, bà Seskuria nêu ý kiến.