Thái Nguyên là vùng đất có truyền thống yêu nước và đấu tranh cách mạng với nhiều phong trào chống thực dân diễn ra từ cuối thế kỷ XIX, đầu thế kỷ XX. Tuy nhiên, các phong trào khi đó chưa có đường lối và sự lãnh đạo thống nhất của một tổ chức. Cuối năm 1936, đồng chí Đặng Tùng (tên thật là Đinh Ngọc Đạt) được Chi bộ Hải ngoại Long Châu cử về gây dựng cơ sở cách mạng tại Thái Nguyên.

Tại xóm Lau Sau, xã La Bằng, sau thời gian tuyên truyền, vận động và thử thách, 4 quần chúng ưu tú Đường Nhất Quý, Đường Văn Ngân, Nông Văn Ái và Hoàng Văn Nghiệp (đều là người dân tộc Nùng) đã vinh dự được kết nạp vào Đảng. Buổi lễ giản dị tổ chức tại ngôi nhà lá ba gian của gia đình ông Đường Nhất Quý, đặt nền móng cho sự ra đời và phát triển của Đảng bộ tỉnh Thái Nguyên.

PGS.TS Hà Thị Thủy, Trưởng khoa Lịch sử, Trường Đại học Sư phạm, Đại học Thái Nguyên, đánh giá: “Đầu những năm 30 của thế kỷ XX, nhiều tổ chức, cơ sở Đảng đã được thành lập ở các địa phương. So với một số địa phương khác, Thái Nguyên không phải là nơi ra đời cơ sở Đảng sớm. Tuy nhiên, Thái Nguyên có một nét rất riêng, đó là địa phương đầu tiên xây dựng cơ sở Đảng ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Đặc biệt, những người được lựa chọn để gây dựng tổ chức Đảng ban đầu lại là những người có uy tín ngay trong đồng bào dân tộc thiểu số”.

Từ cơ sở đầu tiên ở Lau Sau, các tổ chức Đảng dần được củng cố và phát triển tại nhiều vùng của tỉnh Thái Nguyên. Trong những năm đấu tranh giành chính quyền và hai cuộc kháng chiến, đồng bào các dân tộc trong tỉnh luôn tích cực tham gia bảo vệ cán bộ, đóng góp sức người, sức của cho Cách mạng. Thái Nguyên đã trở thành một bộ phận quan trọng của vùng An toàn khu.

“Trong suốt 90 năm qua, Đảng bộ, chính quyền và nhân dân các dân tộc tỉnh Thái Nguyên luôn phát huy truyền thống cao đẹp của vùng đất có bề dày lịch sử, giàu truyền thống yêu nước, truyền thống đoàn kết, anh hùng và cách mạng. Trong chín thập kỷ qua, từ một cơ sở Đảng chỉ với 4 đảng viên đầu tiên, đến nay Đảng bộ tỉnh Thái Nguyên có 98 đảng bộ trực thuộc, với trên 145.000 đảng viên. Đó là sự lớn mạnh về tổ chức, nhưng trên hết, đó là sự trưởng thành về bản lĩnh, trí tuệ và sức mạnh của một Đảng bộ được tôi luyện trong thực tiễn cách mạng", Bí thư Tỉnh ủy Thái Nguyên Trịnh Xuân Trường cho biết.

Sự trưởng thành của tổ chức Đảng diễn ra cùng những thay đổi về kinh tế - xã hội của địa phương. Thái Nguyên hiện là một trong những trung tâm công nghiệp và giáo dục của khu vực phía Bắc, với thế mạnh về công nghiệp điện tử, sản xuất, chế biến và đào tạo nguồn nhân lực.Tính đến tháng 8, tổng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài năm 2026 đăng ký mới và điều chỉnh tăng thêm tại Thái Nguyên đạt hơn 8 tỷ USD; Tổng kim ngạch xuất nhập khẩu đạt 45,97 tỷ USD. Những con số này cho thấy quy mô sản xuất và giao thương của tỉnh tiếp tục được mở rộng trong chặng đường phát triển mới.

Ở La Bằng, dấu mốc sự ra đời tổ chức sơ sở Đảng đầu tiên của tỉnh Thái Nguyên được lưu giữ không chỉ qua các tư liệu, hiện vật, mà còn trong ý thức trách nhiệm của những người đang trực tiếp tham gia công việc ở cơ sở.

“Là một người con sinh ra và lớn lên trên quê hương cách mạng La Bằng, tôi rất tự hào về truyền thống của quê hương mình. Là đảng viên, tôi càng nhận thấy rằng trách nhiệm của mình là phải tiếp tục nối tiếp những giá trị mà các thế hệ đi trước đã vun đắp và để lại cho chúng ta”, bà Hoàng Thị Lợi, Bí thư Chi bộ xóm La Bằng, xã La Bằng chia sẻ.

Với thế hệ trẻ, những câu chuyện lịch sử trở nên gần gũi hơn qua các tư liệu, hình ảnh và hiện vật được giới thiệu tại triển lãm về chặng đường 90 năm xây dựng, trưởng thành của Đảng bộ tỉnh Thái Nguyên.

Em Ngô Thế Minh, học sinh Trường THCS Nguyễn Tất Thành, bày tỏ:“Em cảm thấy rất vui và tự hào khi được xem những tư liệu, hiện vật về lịch sử Đảng bộ tỉnh. Qua đó, em hiểu hơn về quá trình xây dựng và phát triển của Đảng bộ Thái Nguyên, đồng thời có thêm động lực để rèn luyện, học tập, hướng tới tương lai”.

90 năm trước, việc lựa chọn bốn quần chúng ưu tú người Nùng làm những đảng viên đầu tiên cho thấy tổ chức Đảng ở Thái Nguyên được gây dựng từ cơ sở và từ niềm tin trong cộng đồng. Hôm nay, Lau Sau là nơi lưu giữ dấu mốc lịch sử, đồng thời là địa chỉ để cán bộ, đảng viên và học sinh tìm hiểu về chặng đường hình thành, trưởng thành của Đảng bộ tỉnh. Từ bài học ấy, việc phát huy truyền thống được thể hiện bằng những công việc cụ thể: Củng cố tổ chức cơ sở, chăm lo đời sống nhân dân và giúp thế hệ trẻ hiểu rõ hơn trách nhiệm của mình với quê hương.