Trong hành trình phát triển và hội nhập quốc tế, Việt Nam đang ngày càng khẳng định vai trò chủ động, tích cực trong các vấn đề chung của khu vực và thế giới. Trong đó, “mối quan hệ Việt Nam - Liên hợp quốc cũng đang ngày càng trở thành ‘một quan hệ đối tác hai chiều’, khi Việt Nam không chỉ tiếp nhận sự hỗ trợ mà còn chia sẻ kinh nghiệm, sáng kiến và giải pháp với cộng đồng quốc tế”. Đây là nhận định của bà Pauline Tamesis, Điều phối viên thường trú Liên hợp quốc tại Việt Nam khi trả lời phỏng vấn phóng viên Đài Tiếng nói Việt Nam.

PV: Thưa bà, dịp này, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Việt Nam Tô Lâm dẫn đầu đoàn đại biểu cấp cao tham dự Phiên Thảo luận chung cấp cao của Đại hội đồng Liên hợp quốc khóa 81. Theo bà, sự kiện này có ý nghĩa như thế nào đối với quan hệ đối tác Việt Nam – Liên hợp quốc, cũng như cam kết của Việt Nam đối với chủ nghĩa đa phương?

Bà Pauline Tamesis: Việc đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam do Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dẫn đầu tham dự Phiên Thảo luận chung cấp cao của Đại hội đồng Liên hợp quốc khóa 81gửi đi một thông điệp rất rõ ràng và mạnh mẽ về tầm quan trọng mà Việt Nam dành cho Liên hợp quốc và chủ nghĩa đa phương. Điều này đặc biệt có ý nghĩa trong bối cảnh hợp tác quốc tế trở nên cần thiết hơn bao giờ hết.

Tại Lễ kỷ niệm 81 năm ngày Quốc khánh Việt Nam, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã khẳng định cam kết này khi nhấn mạnh sự ủng hộ của Việt Nam đối với “một hệ thống đa phương bình đẳng, công bằng, với Liên hợp quốc là trung tâm".Thông điệp đó cũng nói lên một câu chuyện rất thú vị về hành trình phát triển của Việt Nam và mối quan hệ giữa Việt Nam với Liên hợp quốc. Trong nhiều thập kỷ qua, Việt Nam đã có một bước chuyển mình sâu sắc- từ một đất nước vừa bước ra khỏi chiến tranh và tình trạng cô lập, trở thành một quốc gia có thu nhập trung bình cao, một nền kinh tế hội nhập sâu rộng, và ngày càng chủ động đóng góp vào các vấn đề của khu vực cũng như toàn cầu. Như Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đã nhấn mạnh, đoàn kết và hợp tác quốc tế là một phần rất quan trọng trong hành trình phát triển đó.

Vì vậy, chuyến thăm lần này không chỉ có ý nghĩa đối với quan hệ đối tác Việt Nam - Liên hợp quốc. Đây còn là cơ hội để Việt Nam đưa những quan điểm, kinh nghiệm và khát vọng của mình vào cuộc thảo luận chung của cộng đồng quốc tế, trong một thời điểm rất quan trọng đối với chủ nghĩa đa phương.

Theo ý nghĩa đó, tôi cho rằng quan hệ đối tác Việt Nam - Liên hợp quốc ngày càng mang tính “hai chiều”. Một mặt, Liên hợp quốc tiếp tục hỗ trợ Việt Nam thực hiện các mục tiêu và khát vọng phát triển. Mặt khác, Việt Nam đang ngày càng đóng góp kinh nghiệm, vai trò lãnh đạo và những giải pháp của mình cho chương trình nghị sự toàn cầu mà chúng ta cùng chia sẻ.

Khi Việt Nam bước vào một kỷ nguyên phát triển mới, Liên hợp quốc mong muốn quan hệ đối tác này cũng sẽ tiếp tục phát triển cùng với Việt Nam. Đó sẽ là một quan hệ đối tác vừa hỗ trợ tham vọng của Việt Nam trở thành một quốc gia phát triển, có thu nhập cao vào năm 2045, vừa tạo điều kiện để Việt Nam có thể đóng góp nhiều hơn nữa cho hòa bình, phát triển bền vững và hợp tác quốc tế.

PV: Trong bối cảnh, Việt Nam đã có sự chuyển mình từ một nước nhận viện trợ thành đối tác tích cực, chủ động đóng góp cho hòa bình và an ninh quốc tế, bà đánh giá như thế nào về vai trò của Việt Nam với tư cách là một “nước xây dựng cầu nối” trong thúc đẩy đồng thuận quốc tế?

Bà Pauline Tamesis: Tôi muốn nhìn nhận vấn đề này không hẳn dưới góc độ “đánh giá”, mà đúng hơn là ghi nhận quá trình Việt Nam ngày càng mở rộng và nâng tầm sự tham gia của mình trong hợp tác với Liên hợp quốc. Ngày nay, Việt Nam mang đến hợp tác đa phương chính kinh nghiệm chuyển đổi của mình - từ quá trình tái thiết đất nước sau chiến tranh, giảm nghèo, đến hội nhập kinh tế, phát triển bền vững; và cả những bài học từ hành trình phát triển đáng chú ý để trở thành một quốc gia có thu nhập trung bình cao. Ngày càng nhiều kinh nghiệm đang được Việt Nam chia sẻ vượt ra ngoài biên giới quốc gia, thông qua những đóng góp vào hoạt động gìn giữ hòa bình của Liên hợp quốc, sự tham gia tại Hội đồng Nhân quyền và Hội đồng Bảo an, cũng như sự tham gia tích cực trong toàn bộ hệ thống phát triển của Liên hợp quốc. Điều này tạo nên giá trị đặc biệt cho vai trò xây dựng cầu nối của Việt Nam.

Trong bối cảnh thế giới ngày càng phân mảnh về địa chính trị, những quốc gia có khả năng thúc đẩy đối thoại, xây dựng lòng tin và giúp các bên tìm ra những điểm đồng thuận chung ngày càng trở nên quan trọng. Chính hành trình của Việt Nam cho thấy hòa bình, hợp tác quốc tế và phát triển có thể hỗ trợ và củng cố lẫn nhau như thế nào.

Đây cũng chính là tầm nhìn đằng sau Khuôn khổ Hợp tác Phát triển bền vững mới giữa Liên hợp quốc và Việt Nam giai đoạn 2027–2031: xây dựng một quan hệ đối tác mang tính chiến lược hơn và theo hướng “hai chiều” hơn. Liên hợp quốc sẽ tiếp tục mang đến những tri thức, chuyên môn và các mối quan hệ đối tác trên phạm vi toàn cầu để hỗ trợ những tham vọng phát triển của Việt Nam. Đồng thời, kinh nghiệm, những sáng kiến và giải pháp của Việt Nam cũng có thể ngày càng đóng góp nhiều hơn cho tiến bộ của khu vực và thế giới.

PV: Trong bối cảnh Liên hợp quốc kêu gọi tăng cường đầu tư vào cơ sở hạ tầng có khả năng chống chịu, thúc đẩy kết nối khu vực và đưa các Mục tiêu Phát triển bền vững (SDGs) trở lại đúng quỹ đạo, thưa bà, Liên hợp quốc tại Việt Nam sẽ tiếp tục phối hợp với Chính phủ Việt Nam như thế nào để bảo vệ những thành quả phát triển đã đạt được và giải quyết những thách thức hiện nay?

Bà Paluline Tamesis: Đây là một câu hỏi rất quan trọng. Khi Việt Nam bước vào một kỷ nguyên phát triển mới, hướng tới mục tiêu trở thành quốc gia có thu nhập cao vào năm 2045 và đạt phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050, thì việc bảo vệ những thành quả phát triển mà Việt Nam đã phải nỗ lực rất nhiều mới đạt được là điều vô cùng quan trọng. Và đó chính là trọng tâm của Khuôn khổ Hợp tác Phát triển bền vững mới giữa Liên hợp quốc và Việt Nam giai đoạn 2027–2031 và có thể nói đây là cam kết hợp tác chiến lược giữa Liên hợp quốc và Chính phủ Việt Nam nhằm đưa các Mục tiêu Phát triển bền vững trở lại đúng quỹ đạo.

Nếu nhìn vào thực tế, khi các hiện tượng thời tiết cực đoan và những cú sốc khí hậu đang khiến Việt Nam thiệt hại tương đương khoảng 1–1,5% GDP mỗi năm, chúng ta thấy rõ rằng cần phải hành động quyết liệt. Để ứng phó với những thách thức này, quan hệ đối tác của chúng tôi với Chính phủ Việt Nam bao trùm nhiều lĩnh vực có mối liên hệ chặt chẽ với nhau.

Thứ nhất, từ xây dựng cơ sở hạ tầng có khả năng chống chịu đến hành động vì khí hậu: chúng tôi đang phối hợp với Chính phủ để đưa khả năng chống chịu với biến đổi khí hậu trở thành một yếu tố được tính đến ngay trong quá trình phát triển cơ sở hạ tầng và các hệ thống nông nghiệp – thực phẩm.

Thứ hai, nâng cao năng lực thích ứng và thúc đẩy chuyển dịch năng lượng: chúng tôi hỗ trợ cải thiện các hệ thống cảnh báo sớm và tăng cường hành động sớm để ứng phó với rủi ro thiên tai, trong đó có việc hiện đại hóa mạng lưới quan trắc khí tượng. Chúng tôi cũng có thể khai thác tiềm năng của trí tuệ nhân tạo và các công cụ số để dự báo rủi ro theo thời gian thực.

Thứ ba, đầu tư vào con người và mở rộng hệ thống an sinh xã hội.Thứ tư, về bao trùm số và tài chính: chúng tôi hỗ trợ xây dựng một nền kinh tế được thúc đẩy bởi công nghệ số, với các cơ chế bảo đảm mạnh mẽ cho hạ tầng số phục vụ công cộng, đồng thời phát triển các kỹ năng xanh.Sau cùng, mục tiêu của chúng tôi là giúp Việt Nam chứng minh rằng tăng trưởng kinh tế, hòa nhập xã hội và tham vọng về khí hậu hoàn toàn có thể cùng tiến lên song song. Bằng cách xây dựng khả năng chống chịu ngay từ hôm nay, Việt Nam có thể bảo vệ những thành tựu đã đạt được trong quá khứ, đồng thời kiến tạo một tương lai xanh hơn, thịnh vượng hơn cho tất cả mọi người.

PV: Xin trân trọng cảm ơn bà!