Cứ 100 đô la hàng hóa xuất khẩu, hơn 80 đô la do khu vực FDI

9 tháng năm 2026, trong tổng kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam là434,30 tỷ đô la Mỹ thì khu vực FDI chiếm hơn 80%.Cứ 100 đô la hàng hóa xuất khẩu, hơn 80 đô la do khu vực FDI. Điều này cho thấy nền kinh tế đang dựa nhiều vào khu vực FDI, năng lực xuất khẩu của doanh nghiệp trong nước chưa tương xứng. Để Việt Nam tăng trưởng 2 con số trong những năm tới thì cần thu hút vốn thế hệ mới.

Trước thực trạng này, PGS.TS Nguyễn Hữu Huân - Phó Chủ tịch Cơ quan điều hành Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam tại TP.HCM (VIFC-HCMC) - cho rằng: Việt Nam không thu hút dòng vốn đầu tư bằng mọi giá, mà dòng vốn đó phải giúp Việt Nam làm chủ công nghệ, tạo bước nhảy vọt về năng suất và xây dựng những doanh nghiệp đủ sức cạnh tranh toàn cầu.

VIFC-HCMC không chỉ là kênh dẫn vốn, mà sẽ điều phối để dòng vốn góp phần thay đổi cơ cấu và năng lực của nền kinh tế.Việt Nam thu hút dòng vốn đầu tư thế hệ mới gắn với nghiên cứu và phát triển. Dòng vốn ấy phải giúp doanh nghiệp Việt Nam từng bước tham gia sâu hơn vào các khâu có giá trị gia tăng cao, tạo lập tài sản trí tuệ và nâng vị thế trong chuỗi giá trị toàn cầu. Việt Nam chuyển từ gia công, lắp ráp sang nghiên cứu, thiết kế, linh kiện cốt lõi, sở hữu trí tuệ và phát triển thị trường.

PGS.TSNguyễn Hữu Huân cho biết: “VIFC-HCMC không phải là Hub để thu hút dòng vốn mà là bộ điều phối và điềuhướng nhữngdòng vốn đó đến những ngành, lĩnh vực có giá trị gia tăng cao, cũng như góp phần tạo ra giá trị sáng tạo, phát triển công nghệ lõi cho Việt Nam trong thời gian tới, giúp chúng ta tham gia sâu hơn vào giá trị toàn cầu”.

Kết dòng nối vốn thông qua VIFC-HCMC

Về nguồn vốn đầu tư, ông Võ Hoàng Hải, Phó Tổng Giám đốc Ngân hàng TMCP Nam Á (Nam A Bank), cho biết:Hiện nay, nguồn vốn quốc tế không khan hiếm. Các định chế tài chính phát triển, các quỹ xanh và ngân hàng quốc tế đang tích cực tìm kiếm cơ hội tại Việt Nam, tuy nhiên, việc đầu tư cũng còn khó khăn. Nhiều dự án logistics, năng lượng và chuyển đổi xanh quá nhỏ, chưa quen thuộc, hoặc quá tốn kém để một nhà đầu tư quốc tế thẩm định từng dự án.

Ông Võ Hoàng Hải đề xuất giải pháp thu hút nguồn vốn này bằng cách kết nối thông qua Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam tại TP.HCM (VIFC-HCMC). Vì hiện nay, mỗi giao dịch đều đi kèm chi phí thẩm định, pháp lý và rủi ro tỷ giá riêng, dẫn tới chi phí vốn cao, hoặc không có vốn. Đây chính là nơi định chế tài chính trung gian tạo ra giá trị. Một ngân hàng thành viên của VIFC-HCMC hiểu doanh nghiệp trong nước, có năng lực thẩm định tín dụng, và có thể gom các dự án có đặc điểm tương đồng thành những danh mục đủ lớn để đầu tư, theo từng ngành. Khi đó, nhà đầu tư quốc tế có thể cho vay hoặc đầu tư thông qua định chế trung gian, thay vì làm việc với hàng chục bên vay riêng lẻ.

Ông Marc Knapper, Chủ tịch Knapper Global Advisors (KGA), kiêm Cố vấn Trung tâm Tài chính Quốc tế Việt Nam tại TP.HCM (VIFC-HCMC) cho biết:Tư duy của các nhà đầu tư toàn cầu đã chuyển biến mạnh mẽ, từ việc cân nhắc có nên đầu tư vào Việt Nam sang việc tìm kiếm phương thức triển khai nhanh nhất và hiệu quả nhất. Dòng vốn quốc tế đang tập trung quy mô lớn vào các lĩnh vực sản xuất, bán dẫn, năng lượng sạch và hạ tầng và muốn đầu tư vào VIFC, thay vì thông qua các trung tâm ở Singapore hay Hong Kong.

Nhằm đón đầu làn sóng này, ông Marc Knapper đề xuất: “TP.HCM nên phát triển toàn diện hệ thống dịch vụ tài chính quốc tế gồm tài trợ thương mại, phòng ngừa rủi ro và thanh toán xuyên biên giới. Đồng thời, thành phố cần sớm công khai danh mục dự án ưu tiên về hạ tầng xanh để thu hút nguồn vốn ngoại và khuyến khích phát hành trái phiếu hạ tầng qua VIFC”.