Phụ huynh Hà Nội đỏ mắt săn sách, vài tuần vẫn thiếu bộ

Ngày 25/8, phóng viên VOV.VN khảo sát tại một số nhà sách trên địa bàn Hà Nội, ghi nhận thực tế nguồn cung sách giáo khoa (SGK) khi năm học 2026-2027 chỉ còn ít ngày nữa bắt đầu.

Tại Nhà sách Trí Tuệ trên phố Giảng Võ, nhân viên Trần Minh Đức cho biết tình trạng thiếu sách diễn ra ở nhiều khối lớp, mức độ khác nhau. Theo nhân viên nhà sách, sách lớp 9 hiện thiếu nhiều, có những đầu sách gần như không còn. Sách lớp 6 cũng thiếu, trong khi nhiều loại sách bài tập gần như đã hết.

Do lượng sách về ít trong khi nhu cầu mua lớn, nhà sách phải hạn chế số lượng bán. Mỗi khách chỉ được mua một cuốn đối với từng loại sách. Những khách chưa mua được có thể để lại số điện thoại để nhà sách liên hệ khi có hàng. “Ngày nào sách cũng về thêm nhưng số lượng không nhiều. Khách đông nên nhà sách ưu tiên bán lẻ trước, ưu tiên những người chưa có sách”, nhân viên nhà sách cho biết.

Không chỉ các khối Trung học cơ sở, phụ huynh tìm mua sách cho học sinh tiểu học cũng gặp khó khăn. Chị Mai Hoa (Phường Giảng Võ, Hà Nội) cho biết đã đi tìm sách khoảng hai tuần nay. Do ở quê Nghệ An cũng không mua đủ sách, chị phải tìm mua tại Hà Nội cho cả con và các cháu ở quê. Tuy nhiên, đến nay vẫn chưa gom đủ bộ. Riêng SGK lớp 3, chị phải đi tìm từng cuốn lẻ; có đầu sách Tiếng Việt không còn tập 1 nên đành mua tập 2. Sách và vở bài tập của các lớp từ lớp 1 đến lớp 5 cũng thiếu nhiều.

Theo chị Hoa, vở bài tập Tự nhiên và Xã hội lớp 3, vở bài tập Tin học lớp 3 là những đầu sách chị chưa tìm được. “Mình tìm sách khoảng hai tuần nay rồi, ngày nào cũng phải ra nhặt từng quyển. Có những đầu sách mình muốn mua thêm một cuốn nữa để cho cháu ở quê Nghệ An nhưng nhà sách không bán, mỗi loại chỉ được mua một cuốn. Hôm qua mua được hai quyển thì hôm nay lại phải ra tiếp để tìm những cuốn còn thiếu”, chị Hoa nói.

Tại ADCBook trên đường Hoàng Đạo Thúy, nhân viên nhà sách cũng cho biết hiện vẫn thiếu nhiều đầu sách. Trong đó, các môn học cơ bản như Toán, Tiếng Việt thiếu nhiều hơn; lớp 6 là một trong những khối thiếu nhiều sách. Theo nhân viên nhà sách, vài ngày đơn vị lại nhập thêm sách nhưng lượng hàng về chưa đủ đáp ứng nhu cầu. Phụ huynh có thể chủ động liên hệ với nhà sách để cập nhật tình trạng những đầu sách đang thiếu.

Khảo sát tại một số điểm bán ngày 25/8 cho thấy tình trạng thiếu sách không tập trung ở một khối lớp duy nhất. Tại các điểm được khảo sát, sách lớp 3, lớp 6, lớp 9 và một số loại sách, vở bài tập vẫn chưa đáp ứng đủ nhu cầu của phụ huynh.

Đại diện hệ thống Nhà sách Tiền Phong, Công ty Tiền Phong cho biết, dù lượng đơn đặt hàng từ các tỉnh liên tục gửi về với giá trị lớn, đơn vị vẫn không thể đáp ứng do nguồn cung từ các nhà xuất bản và nhà cung ứng lớn rơi vào tình trạng “cháy hàng”. Tại Hà Nội, ngay tại một số cửa hàng thuộc hệ thống Nhà sách Tiền Phong, cung không đủ cầu. Trong đó, SGK lớp 6 được ghi nhận thiếu nhiều; lượng sách tồn từ năm 2024 trở lại đây tại các cửa hàng cũng đã được bán hết.

Tuy nhiên, tình trạng cung ứng không giống nhau tại tất cả các điểm bán. Theo thông tin được ghi nhận, Hà Nội có 19 cửa hàng cung ứng SGK phục vụ năm học 2026-2027 trong hệ thống của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam. Một số cửa hàng, trong đó có điểm tại Văn Khê và phố Bà Triệu, khu vực Hà Đông, vẫn đáp ứng đầy đủ sách cho phụ huynh.

Như vậy, thực tế thị trường cho thấy nguồn cung SGK đang được bổ sung nhưng tại một số điểm bán vẫn còn thiếu cục bộ. Tình trạng này được ghi nhận ở nhiều khối lớp, trong đó có lớp 3, lớp 6, lớp 9 và một số loại sách bài tập.

Trước đó, trong bài phản ánh ngày 21/8, VOV.VN đã ghi nhận nhiều phụ huynh tại Hà Nội và một số địa phương phải đi nhiều nhà sách để tìm từng cuốn SGK còn thiếu. Trong khi đó, Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam cho biết, tính đến ngày 15/8, đơn vị đã cung ứng hơn 220 triệu bản SGK và 76 triệu bản sách bài tập, sách tham khảo ra thị trường; đồng thời tiếp tục in bổ sung khoảng 9 triệu bản SGK. Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam cho biết sẽ tiếp tục phối hợp với các địa phương để điều phối nguồn sách, bảo đảm học sinh có đủ SGK trước ngày khai giảng.

Vì sao vẫn thiếu sách sát năm học mới?

Tình trạng thiếu SGK được ghi nhận trên diện rộng, với nhiều nguyên nhân liên quan đến việc dự báo, đăng ký nhu cầu và tổ chức cung ứng. Một trong những nguyên nhân được đề cập là tâm lý chờ đợi chính sách hỗ trợ, miễn phí SGK. Việc một số địa phương dự kiến triển khai chính sách này khiến một bộ phận phụ huynh, trường học trì hoãn việc đăng ký mua sách như những năm trước.

Bên cạnh đó, việc in SGK phải thực hiện qua nhiều khâu như đấu thầu, mua sắm vật tư, lựa chọn nhà in. Đây là những quy trình cần thời gian, nên khi nhu cầu tăng cao sát năm học mới, việc in bổ sung không thể đáp ứng ngay lập tức.

Một vấn đề khác nằm ở việc đăng ký và tổng hợp nhu cầu. Các nhà xuất bản căn cứ vào số lượng đăng ký thực tế từ các Sở Giáo dục và Đào tạo (GD-ĐT) và nhà trường để xây dựng kế hoạch in. Khi số lượng đăng ký ban đầu chưa sát với nhu cầu thực tế, lượng sách được in cũng có thể chưa đáp ứng khi nhu cầu tăng mạnh vào thời điểm cận năm học mới. Ở khâu phân phối, các cửa hàng sách thường nhập lượng hàng để đáp ứng nhu cầu mua thêm của phụ huynh. Khi lượng người mua tăng cao trong thời gian ngắn, nguồn sách tại điểm bán có thể nhanh chóng không đủ.

Ngày 21/8, Bộ GD-ĐT có văn bản gửi các Sở GD-ĐT và Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam về việc bảo đảm cung ứng SGK phục vụ năm học 2026-2027. Bộ yêu cầu các Sở GD-ĐT chỉ đạo các cơ sở giáo dục phổ thông khẩn trương rà soát việc chuẩn bị SGK; đối chiếu cụ thể giữa số lượng đã đăng ký với số lượng đã được trang bị, cung ứng; đồng thời làm rõ số lượng còn thiếu, nếu có, theo từng lớp, môn học, đầu sách.

Trên cơ sở đó, các địa phương phải có phương án và thời gian cụ thể hoàn thành việc cung ứng. Đối với Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam, Bộ GD-ĐT yêu cầu phối hợp chặt chẽ với các Sở GD-ĐT để tổng hợp, cập nhật đầy đủ nhu cầu thực tế về SGK năm học 2026-2027. Trên cơ sở nhu cầu thực tế, Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam phải xây dựng phương án cung ứng cụ thể, bảo đảm cung ứng đầy đủ SGK cho các trường trước ngày 30/8.

Mốc 30/8 đang đến gần, trong khi thực tế tại các điểm bán cho thấy việc bổ sung sách vẫn đang được tiếp tục. Đến ngày 25/8, chỉ còn 5 ngày trước thời hạn Bộ GD-ĐT yêu cầu hoàn thành việc bảo đảm cung ứng SGK. Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam cho biết đã cung ứng lượng lớn SGK ra thị trường và tiếp tục in bổ sung, nhưng tại một số nhà sách ở Hà Nội, phụ huynh vẫn phải tìm từng đầu sách còn thiếu.

Những ngày còn lại trước năm học mới vì thế vẫn là thời điểm các đơn vị phải tiếp tục rà soát, bổ sung và điều phối nguồn sách, để những đầu sách học sinh cần có thể đến tay các em đúng thời điểm.