Cục Đường bộ Việt Nam vừa báo cáo Bộ Xây dựng về tiến độ triển khai thu phí sử dụng đường bộ tại các dự án thành phần đầu tư công thuộc cao tốc Bắc – Nam phía Đông giai đoạn 2017 - 2020.

Theo đề án, 13 dự án cao tốc do Nhà nước đầu tư gồm: Bãi Vọt – Hàm Nghi, Hàm Nghi – Vũng Áng, Vũng Áng – Bùng, Bùng – Vạn Ninh, Vạn Ninh – Cam Lộ, Hòa Liên – Túy Loan, Quảng Ngãi – Hoài Nhơn, Hoài Nhơn – Quy Nhơn, Quy Nhơn – Chí Thạnh, Chí Thạnh – Vân Phong, Vân Phong – Nha Trang, Cần Thơ – Hậu Giang và Hậu Giang – Cà Mau sẽ được tổ chức thu phí trong thời hạn 7 năm kể từ khi đưa vào vận hành.

Trước đó, Bộ Xây dựng cũng đã phê duyệt đề án khai thác đối với 5 dự án cao tốc Bắc – Nam giai đoạn 1 đầu tư bằng vốn ngân sách, dự kiến bắt đầu thu phí từ tháng 1/2026, gồm: Mai Sơn – Quốc lộ 45, Quốc lộ 45 – Nghi Sơn, Nghi Sơn – Diễn Châu, Vĩnh Hảo – Phan Thiết và Phan Thiết – Dầu Giây.

Liên quan đến mức thu phí, Cục Đường bộ Việt Nam đề xuất hai phương án. Mức 1 là 1.300 đồng/km đối với xe tiêu chuẩn, áp dụng cho các tuyến cao tốc đáp ứng đầy đủ điều kiện (4 làn xe, có làn dừng khẩn cấp liên tục). Mức 2 là 900 đồng/km, áp dụng với các tuyến chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu kỹ thuật (4 làn xe, làn dừng khẩn cấp không liên tục).

Theo báo cáo của các Ban QLDA, đến ngày 30/1/2026, hệ thống Front-End tại các trạm thu phí cơ bản hoàn thành kiểm thử, sẵn sàng đánh giá KPI khi đủ điều kiện liên thông.

Tuy nhiên, một số hạng mục vẫn chưa hoàn tất như hệ thống báo hiệu đường bộ tại khu vực trạm thu phí; tình trạng mất điện do mất cáp vẫn xảy ra, điển hình tại đoạn Vĩnh Hảo – Phan Thiết (sự cố ngày 28/1/2026 đang được khắc phục).

Ngày 29/1/2026, Cục Đường bộ Việt Nam đã họp với các Ban QLDA và đơn vị liên quan để triển khai kế hoạch đánh giá KPI hệ thống thu phí.

Tuy nhiên, theo phản ánh của các Ban QLDA, liên danh nhà thầu vận hành thu phí cùng các doanh nghiệp VETC, VDTC, quá trình đánh giá vẫn phát sinh một số khó khăn, vướng mắc.

Cụ thể, để kiểm thử đầy đủ các kịch bản vận hành như thực tế, hệ thống bắt buộc phải liên thông với các tuyến cao tốc đang thu phí, gồm: Mai Sơn – Quốc lộ 45 – Nghi Sơn – Diễn Châu – Bãi Vọt và Cam Lâm – Vĩnh Hảo – Phan Thiết – Dầu Giây. Điều này đòi hỏi tổ chức đánh giá toàn bộ hệ thống trong môi trường vận hành thực tế.

Cục Đường bộ Việt Nam cho biết, các hệ thống Front-End tại trạm, Back-End thu phí, hệ thống giám sát điều hành, trung tâm NOC và đường truyền kết nối… phải được hoàn thiện đồng bộ, bảo đảm thu đúng, thu đủ, làm cơ sở đánh giá KPI.

Đáng chú ý, đến nay một số Ban QLDA chưa phê duyệt đầy đủ quy trình quản lý, vận hành, bảo trì hệ thống theo quy định. Cục Đường bộ Việt Nam đang phối hợp rà soát, hoàn thiện các quy trình này.

Việc đánh giá KPI cũng yêu cầu bố trí đủ nhân sự vận hành, hậu kiểm, đối soát và xử lý tình huống phát sinh. Tuy nhiên, để có cơ sở pháp lý chỉ đạo liên danh nhà thầu tiếp nhận và vận hành hệ thống, các tài sản thu phí phải được bàn giao theo quy định.

Trên cơ sở đó, các bên thống nhất việc đánh giá KPI sẽ được tổ chức trong giai đoạn vận hành thu phí chính thức.

Để bảo đảm triển khai thu phí từ ngày 1/3/2026 theo chỉ đạo củaBộ Xây dựng, Cục Đường bộ Việt Nam đề xuất các Ban QLDA đẩy nhanh tiến độ, khắc phục tồn tại, hoàn tất thủ tục pháp lý, nghiệm thu công trình và bàn giao tài sản; đồng thời hoàn thiện quy trình vận hành, bảo trì, xác định thời điểm bàn giao cụ thể, đáp ứng tiến độ thu phí chính thức.

Tháng 8/2025, Bộ Xây dựng đã phê duyệt Đề án khai thác tài sản kết cấu hạ tầng giao thông đường bộ đối với tuyến cao tốc Hòa Liên – Túy Loan và các tuyến cao tốc Bắc – Nam phía Đông giai đoạn 2021–2025.