Một buổi sáng đầu hè ở xã biên giới Ia Dom (tỉnh Gia Lai), vợ chồng anh Kpuih Đin, ở làng Bi, vui mừng đón cô giáo chủ nhiệm của con trai cùng cán bộ xã đến thăm nhà.

Tin vui mà họ nhận được là em Ksor Đam được xét vào học nội trú tại Trường Phổ thông Nội trú liên cấp Tiểu học và THCS Ia Dom trong năm học 2026-2027.

Đó là niềm vui lớn đối với gia đình thuộc diện hộ nghèo như anh Đin. Từ năm học tới, khi bước vào lớp 8, em Ksor Đam sẽ được học tập, ăn ở và sinh hoạt ngay tại trường nội trú, giúp gia đình anh Đin yên tâm.

"Tôi cảm thấy vui khi nhà trường tạo điều kiện cho con em học nội trú. Vợ em thì chăm em nhỏ, còn em đi làm thuê làm mướn cho người ta. Cho con học ở trường nội trú để được quan tâm hơn, để nó chú tâm học hành cho tiến bộ, hiểu biết sau này đỡ khổ", anh Đin cho biết.

Niềm vui ấy cũng hiện hữu trong nhiều gia đình ở làng Bi, xã Ia Dom. Chị Triệu Thị Say, dân tộc Dao,cho biết, nhiều năm qua, mỗi ngày con đi học về qua quãng đường dài trên Quốc lộ 19 đều là một ngày chị thấp thỏm chờ đợi. Khi biết con sắp được học tập và sinh hoạt tại ngôi trường nội trú mới, cả gia đình chị đều phấn khởi.

“Tôi thường xuyên đi làm qua đó, tôi cũng dừng xe ngó ngắm rồi thấy rất mừng. Mấy tòa nhà xây lên rất đẹp, con em mình được đi học rất đàng hoàng. Vào trường nội trú là tôi thấy yên tâm, có giáo viên, có bảo vệ, có chỗ ăn chỗ ở, rồi ăn uống cũng rất là đầy đủ", chị Say nói.

Xã biên giới Ia Dom có hơn 9.000 dân sinh sống tại 7 thôn, làng, trong đó đồng bào dân tộc thiểu số chiếm trên 34%. Địa bàn rộng, nhiều khu dân cư nằm xa trung tâm, có nơi học sinh phải đi gần 20km mới tới trường.

Không ít em hàng ngày di chuyển trên Quốc lộ 19 với mật độ phương tiện lớn, tiềm ẩn nhiều nguy cơ mất an toàn giao thông. Chính vì vậy, việc hình thành trường nội trú được xem là lời giải cho nhiều khó khăn kéo dài ở vùng biên, từ khoảng cách địa lý, điều kiện kinh tế đến nguy cơ học sinh bỏ học giữa chừng.

Ông Nguyễn Văn Tiến, Phó Chủ tịch UBND xã Ia Dom, tỉnh Gia Lai, cho biết, xã có 272 em từ lớp 4-9 được xét vào diện nội trú. Đây chủ yếu là học sinh thuộc gia đình chính sách, học sinh dân tộc thiểu số thuộc hộ nghèo, cận nghèo, học sinh mồ côi hoặc có nhà ở xa trường.

Ngoài ra, 876 học sinh khác sẽ được tổ chức học bán trú. Xã cũng đang kiện toàn bộ máy quản lý và giáo viên, đảm bảocó thể đón học sinh vào học tậpngay từ những ngày đầu năm học mới.

"Đối với vấn đề giáo viên, trước hết là đảm bảo các ưu tiên cho trường nội trú trước để đảm bảo hoạt động. Thứ hai là phải phụ thuộc vào trình độ, số lượng chuyên môn của giáo viên từng môn học. Khuyến khích ưu tiên đối với các trường nội trú là giáo viên có địa bàn gia đình ở gần, còn trẻ để hỗ trợ trong vấn đề quản lý học sinh ngoài giờ, buổi trưa và buổi đêm", ông Tiến khẳng định.

Ông Phạm Văn Nam, Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Gia Lai cho biết, hiện nay, Sở đang phối hợp với UBND 7 xã biên giới hoàn thiện đề án thành lập trường, phấn đấu trình cấp có thẩm quyền phê duyệt trước ngày 15/6.

Đồng thời, ngành giáo dục rà soát quy mô học sinh, tính toán định mức biên chế, phối hợp với Sở Nội vụ tham mưu bố trí đủ đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên theo quy định.

"Với số lượng giáo viên hiện tại, chúng tôi sẽ tính toán phối hợp với Sở Nội vụ đề xuất UBND tỉnh bổ sung khối lượng giáo viên để đảm bảo theo biên chế quy định, đáp ứng được công tác giảng dạy. Về nhân viên cấp dưỡng, chúng tôi cũng đã phối hợp với Trường Cao đẳng Gia Lai, hiện nay đang tổ chức lớp sơ cấp nấu ăn để có được đội ngũ nhân viên cấp dưỡng phục vụ cho nuôi, chăm sóc các cháu trong thời gian tới", ông Phạm Văn Nam cho biết.

Những ngày hè, cùng với chiến dịch 90 ngày đêm đẩy nhanh tiến độ xây dựng 7 trường phổ thông dân tộc nội trú liên cấp tại các xã biên giới phía Tây tỉnh Gia Lai, công tác tuyển sinh, bố trí nhân sự và chuẩn bị điều kiện vận hành cũng đang được gấp rút hoàn tất.

Các trường nội trú vùng biên mang theo kỳ vọng về việc giữ chân học sinh đến lớp, thu hẹp khoảng cách giáo dục giữa vùng thuận lợi và vùng khó khăn. Từ đây, nhiều em nhỏ dân tộc thiểu số sẽ có thêm cơ hội được học tập trong điều kiện tốt hơn, nuôi dưỡng những ước mơ và mở ra con đường đổi thay tương lai bằng tri thức.