Ngày 20/6, Hiệp hội Doanh nghiệp TP.HCM (HuBa) tổ chức hội thảo Nhà ở xã hội - Nhà ở cho thuê, giải pháp an cư cho người lao động. Nhiều doanh nghiệp cho biết, khó khăn lớn nhất của việc triển khai dự án nhà ở xã hội và nhà ở cho thuê là nguồn vốn và quỹ đất.

Theo HuBa, nhu cầu nhà ở xã hội và nhà ở cho thuê ở TP.HCM rất lớn và nguồn cung mới chỉ đáp ứng được 15%. Mục tiêu của TP.HCM là đến năm 2030 có 281.000 căn nhà ở xã hội và nhà ở cho thuê. Tuy nhiên, rất ít doanh nghiệp tham gia các dự án này vì khó khăn về vốn, quỹ đất, lợi nhuận rất thấp và thu hồi vốn chậm.

Ông Lê Hữu Nghĩa, Tổng Giám đốc Công ty TNHH Thương mại và Xây dựng Lê Thành phân tích: Làm nhà ở xã hội theo quy định thì lợi nhuận chỉ 10%. Trong khi đó, để triển khai được một dự án, thời gian làm thủ tục và xây dựng nhanh nhất cũng phải mất 5 năm, chia ra lợi nhuận mỗi năm chỉ có 2%. Chưa kể, nếu giá vật tư xây dựng biến động tăng , thu hồi vốn chậm thì chưa chắc có lợi nhuận. Vì vậy, doanh nghiệp không mặn mà với phân khúc này.

Thêm vào đó, các dự án nhà ở xã hội hiện không được ngân hàng cho vay vốn. Vì theo quy định của Ngân hàng Nhà nước thì gói cho vay ưu đãi với dự án nhà ở xã hội lãi suất chỉ có6,1%/năm trong khi ngân hàng đang huy động vốn dài hạn với lãi suất 8%/năm. Cho nên, cho doanh nghiệp vay làm nhà ở xã hội thì ngân hàng sẽ bị lỗ.

“Tôi cho rằng Nhà nước nên bỏ ngân sách lớn để hỗ trợ doanh nghiệp. Cách thứ nhất là cho doanh nghiệp vay trực tiếp từ các ngân hàng và Ngân hàng Nhà nước tái bù. Ví dụ doanh nghiệp vay lãi suất 8%, doanh nghiệp chỉ trả 4%, nhà nước tái cấp bù 4%. Cách thứ hai là ngân hàng cho doanh nghiệp vay với lãi suất thấp, sau đó ngân hàng đem hợp đồng đã cho doanh nghiệp vay đến Ngân hàng Nhà nước để được vay lại tương đương với số tiền và lãi suất mà ngân hàng đã cho doanh nghiệp vay”, ôngLê Hữu Nghĩa kiến nghị.

Tại TP.HCM, nhiều doanh nghiệp không thực hiện quy định dành 20% quỹ đất trong dự án nhà ở thương mại để xây nhà ở xã hội. Thay vào đó, họ chấp nhận nộp tiền cho cơ quan chức năng và ước tính tổng số tiền phạt này lên đến 100.000 tỷ đồng.Hiện nay, nhiều doanh nghiệp đề nghị, nguồn tiền này nên giao cho Công ty Đầu tư Tài chính Nhà nước TP.HCM (Hfic) quản lý và cho doanh nghiệp làm dự án nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê vay.

Ông Lê Như Thạch, Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Bcons cho biết, tập đoàn vừa khởi công dự án Nhà ở xã hội Bcons tại phường Tân Uyên, cung cấp hơn800 căn hộ cho người lao động và các gia đình trẻ. Trong năm nay, tập đoàn triển khai 3 dự án nhà ở xã hội, tham gia phát triển 10.000 căn nhà ở xã hội trên địa bàn thành phố trong thời gian tới.

Tuy nhiên, tập đoàn này cũng cần nguồn vốn và đề nghị Công ty Đầu tư Tài chính Nhà nước TP.HCM (HFIC) nâng hạn mức cho vay mỗi dự án lên 300-500 tỷ đồng, thay vì 200 tỷ đồng như hiện nay, đồng thời kéo dài thời gian cho vay từ 7 năm lên 10-15 năm.

“Hiện nay, chúng tôi lấy lợi nhuận của các dự án nhà ở thương mại để đắp qua xây dựng nhà ở xã hội, trước mắt chúng tôi giải quyết nguồn vốn bằng cách này. Doanh nghiệp bớt lợi nhuận để đóng góp cho xã hội. Nhưng về lâu dài, nhà nước phải dành ngân sách lớn cho việc này mới được, từ kinh nghiệm của Singapore”, ông Lê Như Thạch kiến nghị.

Về việc này, ông Nguyễn Quang Thanh, Phó Tổng giám đốc Công ty Đầu tư Tài chính Nhà nước TP.HCM (HFIC) cho biết, công ty đang làm kiến nghị đề xuất cho nâng hạn mức cho vay và thời gian vay đối với dự án nhà ở xã hội.

Việc xây dựng nhà ở xã hội còn vướng mắc về quỹ đất, nhất là xây dựng nhà ở xã hội cho công nhân ở các khu công nghiệp. Ông Võ Văn Thân, Chủ tịch Hiệp hội các doanh nghiệp khu công nghiệp TP.HCM (HBA), Chủ tịch Hội đồng thành viên Công ty TNHH một thành viên Khu Công nghiệp Vĩnh Lộc đề xuất, việc lo nhà ở cho công nhân quỹ đất từ đất quy họach khu công nghiệp, nếu ngoài khu công nghiệp thì với khu đô thị liền kề nên có quy hoạch nhà ở xã hội, nhà ở cho công nhân.

"Chủ đầu dự án đó họ đầu tư nhà ở cho công nhân, hoặc các chủ đầu tư các khu công nghiệp, khu chế xuất sẽ dùng quỹ đất đó để xây dựng nhà ở cho công nhân”, ông Võ Văn Thân đề xuất.

Các chuyên gia kiến nghị, những vướng mắc về nguồn vốn, quỹ đất cần được quan tâm tìm hướng tháo gỡ, để thúc đẩy nhanh việc xây dựng nhà ở xã hội và nhà ở cho thuê. Điều này, không chỉ góp phần cho người lao động thực hiện được giấc mơ an cư mà còn góp phần vào sự phát triển, tăng trưởng của TP.HCM.