Việc trì hoãn đã mang lại cho Tổng thống Donald Trump thêm một tuần để lựa chọn giữa hai hướng đi song song mà ông theo đuổi suốt gần hai tháng qua: ngoại giao hay chiến tranh. Động thái này cũng khiến vòng đàm phán hạt nhân gần đây nhất tại Geneva trở nên có ý nghĩa quyết định hơn.

Sau khi vòng đàm phán thứ hai giữa Mỹ và Iran kết thúc ngày 17/2 mà không đạt tiến triển đáng kể, các nhà hoạch định quân sự Mỹ và Israel đã chuẩn bị phát động không kích 4 ngày sau đó, tức ngày 21/2. Tuy nhiên, lệnh triển khai cuối cùng đã không được đưa ra. Các quan chức hai nước cho biết một trong những nguyên nhân then chốt là điều kiện thời tiết xấu tại khu vực. Một quan chức Israel khác nói rằng việc trì hoãn chủ yếu xuất phát từ phía Mỹ và liên quan đến yêu cầu phối hợp chặt chẽ hơn với Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF).

“Trong hai tuần qua, mọi thứliên tục thay đổi", một quan chức trong chính quyền Tổng thống Trump cho biết.Người này bác bỏ những đồn đoán rằng quyết định trì hoãn liên quan đến Mặt Trăng hay yếu tố thời tiết đơn thuần, song thừa nhận: “Có vấn đề về thời tiết. Điều đó không thể phủ nhận và phía Israel đặc biệt quan ngại về yếu tố này".

Mục tiêu của đòn phủ đầu

Theo một quan chức cấp cao Israel, đòn tấn công mở màn được lên kế hoạchnhằm vào Lãnh đạotối cao Iran Ali Khamenei và các con trai của ông, cùng một số cuộc họp của quan chức cấp cao Iran, trong đó có cuộc họp định kỳ diễn ra vào mỗi thứ Bảy. Đại sứ Israel tại Mỹ Yechiel Leiter cho biết có hai cuộc họp đã bị nhắm tới, đều liên quan đến việc thảo luận phương án ứng phó làn sóng biểu tình lan rộng tại Iran.

Trong tuần lễ giữa kế hoạch ban đầu và ngày tấn công đã được điều chỉnh, giới tình báo Mỹ và Israel ngày càng lo ngại ông Khamenei có thể rời nơi ở để chuyển xuống hầm ngầm. Các cuộc họp khác bị nhắm đến cũng được cho là diễn ra trên mặt đất.

“Mục tiêu là phát đi tín hiệu rằng không có cuộc tấn công nào sắp xảy ra, để ông Khamenei và những người khác cảm thấy an toàn", một quan chức tình báo Israel tiết lộ.

Một số quan chức cấp cao trong chính quyền Tổng thống Trump cho hay họ có phần bất ngờ khi ông Khamenei không ẩn náu dưới hầm ngầm và khẳng định: “Ngay cả khi ông ta ở trên mặt đất, chúng tôi vẫn có thể hạ mục tiêu".

Đàm phán Geneva là chiến thuật nghi binh?

Việc trì hoãn cũng tạo dư địa cho vòng đàm phán tiếp theo, được lên lịch tại Geneva vào ngày26/2. Tuy nhiên, các nguồn tin có đánh giá khác nhau về mục đích thực sự của cuộc gặp này. Theo một quan chức Israel, các cuộc đàm phán tại Geneva chủ yếu nhằm kéo dài thời gian cho đến ngày tấn công mới, duy trì niềm tin của Tehran rằng ngoại giao vẫn là lựa chọn ưu tiên của Tổng thống Trump.

Một quan chức Israel khác lại nói rằng thời điểm tấn công mới được xác định vì lý do chiến thuật và tác chiến, còn các cuộc đàm phán là nghiêm túc. Nếu Tổng thống Trump nhận thấy tiến triển thực chất tại Geneva, ông hoàn toàn có thểhoãn không kích.

Hai quan chức Mỹ cũng bác bỏ nhận định cho rằng đàm phán Geneva chỉ là “đòn nghi binh”. Theo họ, dù các đặc phái viên của Tổng thống Trump là Jared Kushner và Steve Witkoff tỏ ra hoài nghi về khả năng đạt được thỏa thuận, họ không đơn thuần “diễn kịch” để đánh lừa Iran.

Khi phiên họp hôm 26/2 kết thúc, ông Kushner và ông Witkoff đã đưa ra một đề xuất cuối cùng của phía Mỹ. Đề xuất này bao gồm yêu cầu Iran áp dụng lệnh tạm dừng làm giàu uranitrong 10 năm, sau đó chỉ duy trì năng lực làm giàu mang tính biểu tượng. Mỹ cũng đề nghị cung cấp miễn phí nhiên liệu hạt nhân để đáp ứng nhu cầu dân sự của Iran. Một quan chức Mỹ khác cho biết đội ngũ của Tổng thống Trump đã “nói rất rõ” về khả năng sử dụng vũ lực nếu Iran từ chối thỏa thuận.

Iran đã bác bỏ đề xuất trên. Các đặc phái viên Kushner và Witkoff báo cáo lại với Tổng thống Trumpvà sau đó tiến trình chuẩn bị cho chiến dịch quân sự được kích hoạt.