147 điểm 10 ở lần 1, lần 2 không còn điểm 10: Vì sao?

PV: Thầy là một trong những người đầu tiên lên tiếng về những dấu hiệu bất thường trong phổ điểm môn Toán tại Chuyên Tuyên Quang. Sau khi Bộ GD-ĐT đã công bố phổ điểm kỳ thi lại, đặc biệt kết quả môn Toán có sự chênh lệch rất lớn so với lần 1, thầy nhìn nhận kết quả này như thế nào?

Thầy Vũ Khắc Ngọc: Nếu nhìn vào kết quả thi lần 2 thì đúng là điểm số khá thấp. Tôi nghĩ, với năng lực thật của các bạn ấy thì kết quả này thấp hơn so với dự kiến. Nếu so sánh với phổ điểm thi của Chuyên Tuyên Quang những năm trước, tôi nghĩ nó sẽ cao hơn và thực lực của các bạn cũng sẽ tốt hơn kết quả lần này.

Tôi không phủ nhận một thực tế là Chuyên Tuyên Quang vẫn là trường chuyên cấp tỉnh, tập hợp những học sinh tốt của tỉnh. Chỉ có điều, kết quả lần này hơi thấp.

PV: Theo thầy, đâu là những yếu tố chính khiến kết quả thi lại của học sinh Chuyên Tuyên Quang thấp hơn đáng kể so với lần 1, đặc biệt khi các em được cho là có thêm thời gian để ôn tập?

Thầy Vũ Khắc Ngọc: Thứ nhất là các bạn phải thi lại trong một áp lực tâm lý rất nặng nề. Các bạn phải chịu sự phán xét của dư luận xã hội, rồi phải thi lại để chứng minh một điều gì đó sau khi kết quả lần 1 đã bị xác định là có bất thường. Trong thời gian vừa qua, các bạn cũng phải thường xuyên làm việc với cơ quan chức năng, rồi trao đổi với gia đình với thầy cô về vấn đề đã xảy ra. Nó sẽ là một áp lực tâm lý rất nặng nề và đeo bám.

Cho nên mọi người không nên đánh giá rằng các bạn ấy có thêm hai tháng để ôn thi. Thực ra không phải. Tháng đầu tiên là tháng chờ kết quả thì chắc chắn sách vở các bạn đã bỏ hết rồi, không học gì. Đến khi có kết quả và kết quả bị coi là bất thường, có thanh tra thì lúc bấy giờ mới tính đến việc thi lại. Tức là các bạn chỉ còn khoảng một tháng thôi.

Trong một tháng đó, tâm lý lại rất nặng nề. Các bạn vẫn phải làm việc với cơ quan điều tra. Rồi trong bữa cơm gia đình, trong những câu chuyện gia đình hằng ngày, nó sẽ xoay quanh những chủ đề đấy.

Đây không phải câu chuyện chỉ riêng các bạn Chuyên Tuyên Quang mà có lẽ rất nhiều người dân liên quan và quan tâm giáo dục cũng bàn tán về chuyện đấy. Cho nên áp lực tâm lý rất nặng.

PV: Còn yếu tố thứ hai, theo thầy, là gì?

Thầy Vũ Khắc Ngọc: Yếu tố thứ hai có thể tác động đến kết quả là nguyện vọng của các bạn đã khóa trên hệ thống rồi và các bạn không được thay đổi, trong khi điểm chuẩn các trường cũng đã công bố.

Như vậy, sẽ có một phần rất lớn các bạn trong số này đã biết kết quả của mình là đỗ hay trượt bằng các phương thức khác. Và như vậy thì động cơ của các bạn đi thi sẽ khác với lần đầu. Các bạn chỉ cần đạt điều kiện là đỗ tốt nghiệp thôi.

Tôi cũng đã trao đổi với bên Đại học Bách khoa Hà Nội thì được biết có hơn 100 thí sinh đăng ký nguyện vọng vào Bách khoa Hà Nội. Cá nhân tôi nghĩ trong số các bạn Chuyên Tuyên Quang có khá nhiều bạn chỉ cần đủ điều kiện công nhận tốt nghiệp THPT là có thể đỗ Đại học Bách khoa Hà Nội. Bởi vì các bạn có thể có điểm thi tài năng, có giải học sinh giỏi quốc gia, là học sinh chuyên và nhiều bạn có kết quả IELTS, TSA cũng khá cao.

Có những bạn thi TSA hơn 70 điểm, có IELTS nữa. Như vậy các bạn chỉ cần tốt nghiệp, trung bình 5 điểm thôi là có thể đỗ Bách khoa rồi. Có những bạn được tuyển thẳng bằng giải học sinh giỏi quốc gia, rồi kết hợp với kết quả học tập ở trường chuyên, IELTS, TSA... Các bạn đã tính được mình phải đỗ trường nào rồi thì chỉ cần đỗ tốt nghiệp thôi.

Động cơ thi của các bạn vì thế sẽ khác. Nó cũng giống câu chuyện hai bạn thí sinh tự do không thi lại. Trước đó các bạn ấy tính thi lại tốt nghiệp để tìm kiếm một kết quả cao hơn để xét tuyển vào trường khác. Nhưng bây giờ các bạn cảm thấy việc đó không còn khả thi nữa, trong khi bản thân có thể đang học đại học rồi, thì các bạn ấy bỏ.

Cho nên tôi nghĩ có hai yếu tố có thể giải thích cho kết quả thi lần 2 bị thấp: một là áp lực tâm lý rất nặng nề, hai là rất nhiều bạn đã tính toán được kết quả của mình bằng các phương thức khác nên động cơ thi đã khác.

PV: Vậy có nên nhìn vào sự chênh lệch điểm lần 1 và lần 2 để đánh giá năng lực của học sinh hay cho rằng bất thường của lần 1 đã được bộc lộ?

Thầy Vũ Khắc Ngọc: Tôi nghĩ không nên tập trung quá vào vấn đề so sánh. Bởi vì rõ ràng động cơ của việc thi lần hai hoàn toàn khác. Điều kiện và tâm lý thi diễn ra trong bối cảnh rất khác.

Kết quả lần 2 thấp hơn rất nhiều là một thực tế, nhưng kết quả thi lại cũng chưa chắc khôi phục được kết quả phản ánh đúng năng lực ban đầu của thí sinh. Bởi vì sau hai tháng không ôn tập trong một trạng thái tập trung cao độ, lại chịu áp lực tâm lý kéo dài thì kết quả thi lại chịu ảnh hưởng đáng kể của các yếu tố bên ngoài năng lực học tập. Cho nên kết quả lần 2 này cũng chưa hẳn là năng lực học tập thật của các bạn ấy.

Điểm thi lại thấp,thí sinh Chuyên Tuyên Quang còn cửa vào top đầu?

PV: Kết quả thi lần 2 khá thấp khiến nhiều người đặt câu hỏi về cơ hội vào các trường tốp đầu. Theo thầy, các thí sinh Chuyên Tuyên Quang còn cơ hội vào Bách khoa Hà Nội, Đại học Quốc gia Hà Nội hay Kinh tế Quốc dân không?

Thầy Vũ Khắc Ngọc: Tôi nghĩ xã hội không nên có cách nhìn như vậy. Hiện nay có tâm lý cho rằng cứ liên quan đến Chuyên Tuyên Quang thì đều có gian lận, nhưng theo tôi, nhận định như thế là quá vội vàng.

Chuyên Tuyên Quang đâu chỉ có khóa này. Bây giờ các trường đại học có thể nhìn những khóa trước, xem học sinh chuyên Tuyên Quang học tập thế nào, có bất thường không. Học tập các bạn ấy có bình thường như học sinh các nơi khác không?

Cho nên không nên đánh đồng tất cả. Chuyên Tuyên Quang vẫn là trường chuyên cấp tỉnh, vẫn là tập hợp những học sinh tốt nhất của tỉnh. Tất nhiên, trong sự việc vừa qua có thể có gian lận, mức độ có thể không nhỏ, nhưng mình không thể đánh đồng tất cả được.

Kết quả lần 2 đã được ghi nhận rồi và bây giờ nó sẽ là kết quả chính thức. Cho dù kết quả thấp thì Bộ GD-ĐT cũng như các trường vẫn phải ghi nhận kết quả đó và bảo đảm quyền lợi liên quan đến công nhận tốt nghiệp, xét tuyển đại học của các em.

Những bạn có kết quả của các kỳ thi riêng, các chứng chỉ quốc tế, giải thưởng học sinh giỏi, nếu đủ điều kiện trúng tuyển vào các trường đại học thì các bạn vẫn sẽ trúng tuyển. Chắc chắn trong số này phải có đến vài chục bạn có những kết quả ở các phương thức khác khá tốt. Điểm TSA của một số bạn nhìn khá cao rồi, có những bạn trên 70 điểm.

Cho nên tôi nghĩ nếu muốn xã hội có cái nhìn khách quan hơn thì các trường như Đại học Quốc gia Hà Nội, Bách khoa Hà Nội có thể chia sẻ thêm thông tin về kết quả TSA của thí sinh Chuyên Tuyên Quang.

Ví dụ có bao nhiêu bạn có điểm TSA, bao nhiêu bạn đạt bao nhiêu điểm trở lên. Khi có thêm thông tin đó, xã hội sẽ hiểu rằng không phải tất cả học sinh Chuyên Tuyên Quang đều liên quan đến sự việc, trong đó có những bạn có kết quả học tập, kết quả các kỳ thi riêng khá tốt.

Sau này nếu có những bạn điểm thi tốt nghiệp không cao nhưng vẫn đỗ đại học, dư luận cũng sẽ hiểu rằng các bạn ấy còn có điểm TSA, IELTS, giải học sinh giỏi hoặc kết quả của các phương thức xét tuyển khác.

Phải bảo đảm quyền lợi cho những thí sinh học thật

PV: Với các môn thi khác, thầy có nhận xét gì về sự chênh lệch giữa hai lần thi?

Thầy Vũ Khắc Ngọc: Môn Hóa thì chênh lệch không nhiều. Nếu nhìn về phổ điểm thì sự chênh lệch chủ yếu nằm ở môn Toán, môn Văn cũng chênh lệch khá nhiều.

Các môn lựa chọn khác thì không chênh lệch nhiều. Ở đây Toán, Văn là hai môn bắt buộc nên số lượng thí sinh lớn hơn. Còn các môn lựa chọn thì phụ thuộc vào việc các bạn chọn môn nào.

Tôi nghĩ câu chuyện vẫn liên quan đến tâm lý và động cơ xét tuyển. Bây giờ các bạn đã biết điểm chuẩn rồi, biết mình đỗ đại học bằng phương thức khác rồi thì chỉ cần đỗ tốt nghiệp. Động cơ khi thi sẽ khác.

PV: Từ kết quả hai lần thi, theo thầy, làm thế nào để bảo đảm công bằng nhất cho những thí sinh không gian lận?

Thầy Vũ Khắc Ngọc: Bây giờ kết quả đã có rồi thì phải chấp nhận. Xét về mặt pháp lý, kết quả thi lần 2 sẽ là kết quả chính thức cuối cùng. Đối với những bạn không gian lận, kết quả này cũng là một phần trả lại sự công bằng cho các bạn, mặc dù chắc chắn không phải là sự công bằng tuyệt đối.

Bởi vì các bạn cũng đã chịu ảnh hưởng tâm lý của việc này. Bây giờ Bộ GD-ĐT và các trường đại học vẫn phải bảo đảm quyền lợi liên quan đến các bạn, từ công nhận tốt nghiệp đến xét tuyển đại học, cao đẳng.

Tôi nghĩ điều quan trọng là làm sao để các bạn trở lại với tâm thế bình thường. Các em đã trải qua một kỳ thi hết sức nặng nề rồi. Chúng ta không nên so sánh quá nhiều về điểm lần 1, lần 2, vì những sự so sánh thiếu thận trọng vô tình lại gieo thêm nghi ngờ và khiến những bạn có thể không liên quan phải chịu những cái nhìn, sự phán xét.

Những vấn đề liên quan đến gian lận thì hãy để cơ quan điều tra kết luận bằng chứng cứ thuyết phục. Còn với các em, kết quả thi lại trước hết là căn cứ để tiếp tục con đường học tập của mình. Tôi nghĩ như thế sẽ hợp lý hơn.

PV: Xin cảm ơn thầy!