Trong bối cảnh biến đổi khí hậu và yêu cầu tăng trưởng bền vững, kinh tế xanhlà một hướng phát triển bền vững, xác định tăng trưởng kinh tế đi đôi với bảo vệ môi trường và sử dụng tài nguyên một cách hiệu quả.

Động lực tăng trưởng mới

Ngày 28/7/2026 vừa qua, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã ký ban hành Nghị quyết số 19-NQ/TW Hội nghị lần thứ ba Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV về đổi mới mô hình phát triển Việt Nam với quan điểm chỉ đạo: Kiên định mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội; Lấy con người làm chủ thể trung tâm, mục tiêu, động lực và phát triển; Xác định nhiệm vụ phát triển kinh tế, xã hội gắn với bảo vệ môi trường là trung tâm; Khơi dậy ý chí, sức sáng tạo và khát vọng cống hiến của con người Việt Nam; Chuyển từ tư duy quản lý, kiểm soát sang kiến tạo, dẫn dắt phát triển.

Tại Việt Nam, kinh tế xanh đang được triển khai trong nhiều lĩnh vực như du lịch, nông nghiệp hữu cơ, sản xuất theo tiêu chuẩn xanh, kinh tế tuần hoàn và đô thị thông minh. Những mô hình này không chỉ thúc đẩy tăng trưởng, còn góp phần bảo vệ môi trường và nâng cao chất lượng cuộc sống cho cộng đồng. Kinh tế xanh đang được xem là động lực tăng trưởng mới của Việt Nam, không chỉ góp phần bảo vệ môi trường, giảm phát thải và nâng cao chất lượng sống, mô hình này còn mở ra cơ hội nâng cao năng lực cạnh tranh, thu hút đầu tư và tiếp cận các thị trường quốc tế.

Là DN đang trực tiếp hoạt động trong lĩnh vực du lịch, ông Nguyễn Tiến Đạt, Tổng Giám đốc Công ty AZA Travel, Phó Chủ tịch Hiệp hội Du lịch Hà Nội đề cao vai trò của cộng đồng DN du lịch trong việc góp phần hiện thực hóa mục tiêu xây dựng kinh tế xanh, thông minh và đáng sống.

“Du lịch là một trong những ngành đóng góp lớn cho mô hình tăng trưởng. Hiện nay du khách rất quan tâm đến môi trường du lịch. Sự phát triển của các điểm đến sẽ thu hút được nhiều lao động. Các dịch vụ như vận chuyển cũng sẽ chuyển đổi xanh. Khi đó, ngành Du lịch sẽ đóng góp ngày một tích cực cho nền kinh tế”, ông Đạt nêu.

Theo ông Đặng Huy Đông, Chủ tịch Hiệp hội chuyển đổi xanh Việt Nam, chuyển đổi xanh không chỉ là yêu cầu của hội nhập, còn mở ra dư địa tăng trưởng mới cho các đô thị lớn. Khi Việt Nam xem chuyển đổi xanh là một động lực phát triển, các DN quyết tâm chuyển đổi xanh sẽ tạo ra dư địa và động lực mới cho mục tiêu tăng trưởng.

“Khi kinh tế xanh kết hợp với chuyển đổi số - yếu tố cũng được kỳ vọng đóng góp hơn 1% - quá trình "chuyển đổi kép" sẽ tạo thêm khoảng 2-3% tăng trưởng cho nền kinh tế. Đây là cơ sở quan trọng để Việt Nam hướng tới mục tiêu tăng trưởng hai con số. Vì vậy, chuyển đổi xanh và tăng trưởng xanh cần được nhìn nhận là động lực mới, đóng góp trực tiếp vào tăng trưởng đất nước", ông Đặng Huy Đông nhấn mạnh.

4 trụ cột chinh phục kinh tế xanh

Phát triển kinh tế xanh là hướng đi tất yếu để bảo đảm tăng trưởng bền vững trong bối cảnh biến đổi khí hậu và yêu cầu hội nhập quốc tế. Tuy nhiên, quá trình này tại Việt Nam đang đối mặt với nhiều thách thức lớn, đòi hỏi sự thay đổi mạnh mẽ cả về thể chế, nguồn lực và nhận thức xã hội.

Theo TS. Nguyễn Thị Thu Hà, Học viện Hành chính và Quản trị công, để vượt qua các rào cản trong tiến trình chuyển đổi xanh, Việt Nam cần đồng bộ hóa các chính sách, huy động nguồn lực và nâng cao năng lực thể chế. Một trong những ưu tiên hàng đầu là sớm ban hànhLuật Kinh tế xanhhoặc lồng ghép có hệ thống các quy định liên quan đến phát triển xanh vàoLuật Đầu tư, Luật Doanh nghiệp, Luật Ngân sách nhà nước, Luật Bảo vệ môi trường.

“Việc có khung pháp lý rõ ràng sẽ giúp thiết lập mặt bằng pháp lý bình đẳng, tạo động lực cho DN xanh phát triển và bảo đảm tính ràng buộc trong thực thi chính sách. Bên cạnh đó, cần xây dựng bộ tiêu chí “xanh” áp dụng cho các DN, sản phẩm và địa phương dựa trên các tiêu chuẩn quốc tế như ISO 14001 (quản lý môi trường), tiêu chí ESG (môi trường, xã hội, quản trị). Bộ tiêu chí này sẽ là cơ sở để đánh giá, xếp hạng và cấp chứng nhận “xanh”, qua đó thúc đẩy tính minh bạch và trách nhiệm xã hội trong cộng đồng DN”, bà Hà nói.

Công nghệ là nền tảng của nền kinh tế xanh, chính vì thế TS. Nguyễn Thị Thu Hà đề xuất, nhà nước cần hỗ trợ DN tiếp cận và chuyển giao các công nghệ sạch trong năng lượng tái tạo, nông nghiệp hữu cơ, quản lý rác thải, xử lý nước thải, bằng cách giảm thuế nhập khẩu thiết bị, kết nối doanh nghiệp với viện nghiên cứu, tổ chức quốc tế. Đồng thời, cần đầu tư xây dựng các trung tâm đổi mới sáng tạo xanh, những trung tâm này sẽ là nơi ươm tạo startup xanh, đào tạo kỹ sư công nghệ môi trường và kết nối thị trường với nhà đầu tư.

Chuyển đổi sang nền kinh tế xanh không thể chỉ là nỗ lực của một vài Bộ, ngành hay địa phương, cần có tư duy đồng bộ từ Trung ương đến địa phương, từ cơ quan nhà nước đến DN và người dân. Một thể chế mạnh, thị trường tài chính xanh năng động, công nghệ tiên tiến và sự đồng thuận xã hội chính là 4 trụ cột giúp Việt Nam chinh phục mục tiêu phát triển bền vững đến năm 2030 và phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050.