Xác định công tác dân vận không chỉ là nhiệm vụ thường xuyên, mà còn là yếu tố tiên quyết bảo đảm thành công của quá trình đổi mới, vì vậy, công tác dân vận cũng được Sơn La đổi mới tức thì theo hướng sát dân, gần dân, chuyển từ tư duy quản lý sang phục vụ để phù hợp với yêu cầu mới. Từng cán bộ, đảng viên từ tỉnh đến xã, phường đã tích cực xuống các bản làng, đến tận thửa ruộng, nương ngô của bà con để giải quyết vướng mắc phát sinh và cùng đồng bào phát triển kinh tế, xóa đói, giảm nghèo.

Cán bộ rời phòng họp, sắn tay làm cùng dân

Đều đặn mỗi cuối tuần, sau những buổi họp và xử lý công việc hành chính tại đơn vị, đích thân ông Thái Bá Sinh, ủy viên Ban thường vụ Đảng ủy, Chủ tịch ủy ban MTTQ xã Vân Hồ, tỉnh Sơn La lại có mặt tại các cơ sở bản để kiểm tra, giám sát thực hiện các mô hình phát triển kinh tế - xã hội, tạo sinh kế cho hộ nghèo, cận nghèo trên địa bàn để nắm bắt và xử lý kịp thời các vấn đề phát sinh: Như trước đây đang ở cấp huyện, một số nôị dung, chương trình có thể thông qua xã rồi mới đến dân. Nhưng bây giờ các chương trình cán bộ xuống trực tiếp luôn với dân triển khai, đi vào cụ thể luôn, rất nhanh, kịp thời.

Nói chuyện tại mô hình chăn nuôi lợn

Nhà anh Triệu Văn Chung ở bản Hợp Thành được hỗ trợ 2 con lợn giống từ mô hình nuôi lợn đen bản địa, do Ủy ban MTTQ xã Vân Hồ phối hợp với công ty Tây Thái Dương triển khai. Mô hình hỗ trợ 57 hộ nghèo, cận nghèo tại 3 bản Chiềng Yên, Hợp Thành và Phụ Mẫu, thuộc xã Vân Hồ. Tham gia mô hình, mỗi hộ được cung cấp 1-2 con giống và tự đầu tư chuồng trại, thức ăn; cán bộ, đảng viên thuộc các hội đoàn thể trực thuộc MTTQ xã thì trực tiếp cầm tay chỉ việc, tập huấn, hướng dẫn kỹ thuật chăm sóc, phòng bệnh. Cấp ủy chi bộ, MTTQ các bản thì tham gia tổ chăn nuôi, mở sổ theo dõi sức khoẻ và sinh sản của đàn lợn giống...

Theo anh Chung, với cách làm cụ thể, tỉ mỉ này, đàn vật nuôi đã được chăm sóc, sinh trưởng rất tốt; hiện tại 01 lợn nái giống nhà anh đã sinh được 5 con: Mô hình nuôi lợn bản địa được sự vào cuộc của các cấp hội, đoàn thể, Mặt trận địa phương kiểm tra định kỳ, có cử thú y đến theo dõi và tiêm phòng dịch bệnh thường xuyên. Nên nhân rộng và rất hiệu quả. Về kinh tế sẽ giúp gia đình và nhiều hộ dân thoát được nghèo.

Nền tại mô hình hộ nuôi vịt cổ xanh

Có ao rộng hàng trăm m2, cùng khu vườn rộng quanh đó, nhưng gia đình anhTriệu Văn Huy, bản Hợp Thành, xã Vân Hồ nhiều năm nay chỉ sản xuất tự cung tự cấp, với quy mô nhỏ, đủ để nuôi gia đình. Từ khi được tham gia mô hình hỗ trợ sinh kế do uỷ ban MTTQ xã triển khai; cụ thể là được nhận con giống để chăn nuôi, qua đó bảo tồn, phát triển giống vịt cổ xanh bản địa, anh rất vui khi biết đàn vịt của gia đình khi đủ lớn sẽ trở thành hàng hoá, được bán ra thị trường, mang lại thu nhập cho gia đình: Nhà tôi nhận đàn vịt này cách đây 2 tháng, nhận 50 con. Lứa đầu tiên nuôi nhiều thế này cũng hơi khó khăn một chút; nhung sau được cán bộ thú y xã xuống tiêm phòng và hướng dẫn kỹ thuật chăn nuôi, giờ thì ổn định rồi, chúng tôi sẽ tập trung chăm sóc để mỗi ngày đàn vịt sẽ lớn thêm.

Nền tại hộ Bí thư bản Chột

Tại bản Chột,mô hình vận động nhân dân chuyển đổi cơ cấu cây trồng theo hướng bền vững cũng đang được Uỷ ban MTTQ xã tích cực triển khai, với mục tiêu chuyển diện tích ngô, sắn bạc màu trên đất dốc sang trồng các loại cây trồng phù hợp, có giá trị kinh tế, năng suất cao.

Nhưng để chuyển đổi nhận thức cho người dân không phải “một sớm, một chiều”, vì bà con đã quen với kiểu canh tác truyền thống. Cuối tuần, hoặc tranh thủ những ngày về cơ sở, ông Thái Bá Sinh, Chủ tịch Uỷ ban MTTQ xã lại cùng cấp ủy chi bộ, Mặt trận bản họp dân, tuyên tuyền vận động, lựa chọn hộ và thí điểm thực hiện để nhân rộng.

Có thể nói là cả hệ thống chính trị vào cuộc. Ngoài hệ thống Mặt trận thì các tổ chức đoàn thể, các phòng chuyên môn cũng đang là nòng cốt trong tham mưu trong triển khai thực hiện chính quyền 2 cấp. Trong đó, thực hiện các mô hình, liên kết với các doanh nghiệp, HTX. Bà con đã thay đổi được tập quán rồi thì bây giờ mình phải tạo cho họ cách làm. Bà con cũng rất phấn khởi, hăng say sản xuất vì đã có doanh nghiệp đồng hành, liên kết, tiêu thụ sản phẩm.

Bí thư chi bộ bản Chột Hà Văn Hiền là một trong những hộ dân đầu tiên ở bản tham gia. Dần dà, hơn 1 hecta đất đồi bạc màu và ruộng 1 vụ đã được nhà anh Hiền chuyển đổi sang trồng rau màu như dưa chuột, bí xanh, súp lơ baby, đỗ cô-ve... Được hỗ trợ kỹ thuật, có MTTQ đứng ra liên kết với doanh nghiệp cung ứng, bao tiêu sản phẩm, giờ đây mỗi năm nhà anh Hiền thu lãi từ 200-300 triệu đồng. Anh Hiền phấn khởi: Phát huy tinh thần cấp ủy, đảng viên đi trước thực hiện, bà con thấy hiệu quả sẽ làm theo: Nói mà không làm được thì bà con cũng không nghe theo đâu. Tôi cũng phải đi đầu trong phát triển kinh tế, nhân rộng các mô hình lên thì bà con mới tin tưởng, làm theo. Tôi cũng là người tiên phong đầu tiên phát triển cây ngắn ngày. Chúng tôi cũng thấy nó hợp với khí hậu, địa hình, lợi thế, có đầu ra sản phẩm. Chúng tôi đang kết hợp với MTTQ nhân rộng nhiều mô hình cho bà con làm theo để kinh tế thêm phát triển.

Không riêng nhà anh Hiền, gần chục mô hình dân vận mà Ủy ban MTTQ xã Vân Hồ đang triển khai gắn với chính quyền địa phương 2 cấp đang mang lại hiệu quả rõ rệt, như các mô hình trồng ngô sinh khối, chăn nuôi bò sinh sản, phát triển du lịch cộng đồng gắn với bảo tồn bản sắc văn hóa dân tộc…..

Theo nhiều đảng viên và người dân các bản, từ khi vận hành chính quyền địa phương 2 cấp, các chương trình dự án và nguồn vốn triển khai đến với người dân nhanh hơn; đặc biệt, cán bộ, đảng viên cấp xã cùng cấp ủy, chi bộ các bản trực tiếp cùng thực hiện với dân, cầm tay chỉ việc; giữa nhà quản lý - nhà nông và doanh nghiệp có sự liên kết chặt chẽ hơn; các mô hình cũng được lựa chọn phù hợp với điều kiện thực tế nên hiệu quả cao hơn trước rất nhiều.

Sát cánh cùng dân vượt qua lũ dữ

Tối và đêm 24/8/2026, trên địa bàn xã Muổi Nọi, tỉnh Sơn La xảy ra trận mưa lớn kéo dài. Tại bản Muổi Nọi, xã Muổi Nọi, khoảng 3 giờ sáng, khi các thành viên trong gia đình ông Lò Văn Tiếng và bà Lò Thị Khon đang thấp thỏm vì mưa lớn dữ dội, thì phía sau bếp bỗng rung lắc và nghe tiếng động rất lớn. Xuống kiểm tra thì phát hiện mái bếp đã vỡ vụn, một khối lượng đất lớn đã ụp qua mái đổ ập vào toàn bộ gian bếp, tường xunh quanh xuất hiện các vết nứt kéo dài…

Nhận tin, Chủ tịch UBND xã Muổi Nọi Hoàng Quốc Việt đã trực tiếp có mặt tại hiện trường vụ sạt lở tại gia đình ông Tiếng, bà Khon để động viên, thăm hỏi gia đình và chỉ đạo các lực lượng triển khai công tác khắc phục:Đất phía sau sạt lở rất lớn. Xã đã cử các phòng ban chức năng trong quá trình hót đất sụt sạt thì theo dõi và kiểm tra xem có đảm bảo an toàn cho gia đình lâu dài hay không; chứ giờ hót tạm thời xong rồi, mấy trận mưa to nữa lại sạt tiếp thì sẽ rất ảnh hưởng.

Sự có mặt kịp thời của người đứng đầu chính quyền, cùng sự chung tay giúp đỡ của các lực lượng, khiến bà Lò Thị Khon và gia đình cảm thấy ấm lòng để vượt qua khó khăn, khắc phục hậu quả thiên tai.

Cán bộ xã, cán bộ bản đều có mặt động viên gia đình. Được các lực lượng và bà con giúp xúc, hót đất ra bên ngoài, chúng tôi như mới thở được; chứ đống đất to đùng, đè cả cửa bếp không mở được, tường xung quanh thì nứt vỡ, chúng tôi thật sự lo lắng.

Suốt mùa mưa lũ, ông Lò Văn Xoa, Chủ tịch UBND xã Mường Lầm và bà Lò Thị Lan Phương, Chủ tịch UBND xã Chiềng Sơ, tỉnh Sơn La không biết bao nhiêu lần lặn lội trong bùn đất về cơ sở, dấu chân in hằn trên các lối mòn vào bản.

Dù bận rộn với “trăm công, nghìn việc” trong những tháng đầu, năm đầu vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, song trong vai trò “trung tâm của quản trị địa phương”; với tinh thần “vì nhân dân phục vụ”, những người đứng đầu chính quyền tại nhiều địa phương ở Sơn La đã luôn kịp thời có mặt ở những vùng bị thiệt hại nặng, chia sẻ động viên người dân vùng lũ; đưa ra những chỉ đạo sát sao, phù hợp với thực tế địa bàn nhằm khắc phục nhanh nhất hậu quả của lũ quét, sạt lở đất. Nơi tâm lũ, họ chính là “điểm tựa”, giúp bà con vượt lũ vươn lên.

Gần dân, sát dân từ mô hình dân vận chính quyền địa phương hai cấp

Vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp là bước đi mang tính lịch sử, bởi lần đầu tiên sau gần 80 năm kể từ ngày thành lập nước, Việt Nam mới quyết định thay đổi mô hình chính quyền địa phương từ ba cấp sang hai cấp. Sau nhiều lo lắng, thậm chí có cả sự hoài nghi, hoạt động của mô hình chính quyền địa phương 2 cấp đã vượt qua những thử thách ban đầu và mang đến nhiều kết quả khả quan, như bộ máy mới tinh gọn, phân cấp rõ ràng, hoạt động thông suốt, hiệu quả. Đặc biệt, ở cấp xã, phường,từ một cấp vốn chỉ quen “chấp hành” và “chờ chỉ đạo”, nayđã thực sự trở thành “đầu não tại chỗ”.

Ông Nguyễn Huy Anh, Bí thư Đảng ủy xã Vân Hồ và bà Cầm Huyền Trang, Bí thư Đảng ủyxã Muổi Nọi, tỉnh Sơn La chia sẻ: Điều chúng tôi ghi nhận rõ nhất là vai trò, trách nhiệm của cấp xã được nâng lên; nhiều nhiệm vụ được phân cấp, phân quyền đã được chủ động triển khai ngay tại cơ sở. Công tác tiếp công dân, giải quyết thủ tục hành chính, nắm tình hình và xử lý các vấn đề phát sinh được quan tâm đúng mức. Tuy có thể xa về khoảng cách địa lý, nhưng phục vụ tốt hơn, nhanh hơn, chuyên nghiệp hơn.

Tôi cũng thấy việc không qua các cấp trung gian sẽ giúp cho xã tính chủ động; và việc chỉ đạo, chỉ đạo sẽ sát hơn, phù hợp với điểu kiện thực tiễn của địa phương; đồng thời giúp cho xã có nhiều kinh nghiệm hơn trong cách thức chỉ đạo điều hành. Đây là nội dung tôi thấy đã phát huy rất tốt, và cũng là một trong những hiệu quả của việc thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.

Ông Nguyễn Mạnh Hùng, ủy viên BTV Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban MTTQ tỉnh Sơn La cũng nhấn mạnh: Về hiệu quả bước đầu, theo chúng tôi, điều quan trọng nhất không chỉ là những con số về kinh tế, mà là sự chuyển biến nhận thức, tinh thần đồng thuận và sự ủng hộ tham gia của người dân khi chính quyền gần dân hơn, những vấn đề phát sinh từ cơ sở được nắm bắt, phối hợp giải quyết kịp thời. Đây chính là điều kiện quan trọng để tạo môi trường thuận lợi cho phát triển KT - XH bền vững.

Để tiếp tục đồng hành cùng chính quyền địa phương 2 cấp, tạo một khối đoàn kết thực sự trong bộ máy để mô hình vận hành hiệu quả, ông Nguyễn Mạnh Hùng cho biết, thời gian tới, MTTQ các cấp tỉnh Sơn La sẽ tiếp tục đổi mới mạnh mẽ và đa dạng hoá các hình thức tập hợp, vận động nhân dân, bám sát phương châm “Gần dân, sát dân, nghe dân nói, nói dân hiểu, làm dân tin”. Đặc biệt, các mô hình “dân vận khéo” không chạy theo số lượng mà phải có việc làm cụ thể, kết quả cụ thể và mang lại lợi ích thiết thực cho nhân dân.

"Trong bối cảnh thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp và sắp xếp bộ máy hệ thống mặt trận, phong trào dân vận khéo sẽ tiếp tục được đổi mới mạnh mẽ. Nội dung các mô hình ngày càng thiết thực, hướng về cơ sở, tập trung giải quyết những vấn đề phát sính thực tiễn. Đồng thời cũng phải đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số, phát huy vai trò tự quản của cộng đồng dân cư, trách nhiệm của đội ngũ cán bộ mặt trận trong nắm bắt, phản ánh, giải quyết kịp thời những kiến nghị của nhân dân”, ông Nguyễn Mạnh Hùng chia sẻ.

"Không có sức mạnh nào lớn hơn sự đoàn kết của cả hệ thống chính trị và nhân dân trong công cuộc đổi mới" - chân lý ấy một lần nữa được Tổng Bí thư Tô Lâm nhấn mạnh trong bài viết "Sức mạnh của đoàn kết".

Tại Sơn La, tinh thần ấy không dừng lại ở lý thuyết mà đã trở thành ngọn lửa thực tiễn qua những mô hình "Dân vận khéo". Khi lòng dân hòa cùng ý Đảng, khi cán bộ thực sự "gần dân, sát dân", thì dù là núi cao hay vực sâu, khó khăn đến mấy cũng hóa thành công. Nghệ thuật "Dân vận khéo" nơi đây không chỉ tháo gỡ những "nút thắt" từ cơ sở, mà còn thắp sáng và củng cố vững chắc niềm tin yêu của nhân dân đối với Đảng và Nhà nước -trở thành chiếc cầu nối bền chặt giữa ý Đảng và lòng dân.