Đặt mục tiêu kéo giảm 10% số vụ phạm tội về trật tự xã hội

Trước khi biểu quyết, Quốc hội nghe Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội Phan Chí Hiếu trình bày Báo cáo tóm tắt tiếp thu, giải trình, chỉnh lý dự thảo Nghị quyết.

Một trong những nội dung đáng chú ý là chỉ tiêu kéo giảm số vụ phạm tội về trật tự xã hội và các chỉ tiêu về phòng, chống ma túy. Tiếp thu ý kiến đại biểu Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã chỉnh lý các chỉ tiêu theo hướng kéo giảm 10% số vụ phạm tội về trật tự xã hội và các chỉ tiêu liên quan đến phòng, chống ma túy, bảo đảm phù hợp với Nghị quyết số 18-NQ/TW ngày 28/7/2026 về xây dựng xã hội kỷ cương, an toàn, văn minh, hài hòa, phát triển.

Đối với chỉ tiêu giải quyết, xét xử vụ án hình sự, vụ việc dân sự và vụ án hành chính, quá trình thảo luận có hai nhóm ý kiến: một bên đề nghị tiếp tục quy định tỷ lệ giải quyết, xét xử trên tổng số thụ lý; bên còn lại đề nghị chỉ yêu cầu bảo đảm đúng thời hạn luật định.

Theo Ủy ban Thường vụ Quốc hội, số lượng vụ án, vụ việc mà các Tòa án phải thụ lý hiện tăng gần gấp đôi so với thời điểm Quốc hội ban hành Nghị quyết số 96/2019/QH14, trong khi tính chất vụ việc ngày càng phức tạp. Biên chế của hệ thống Tòa án được giữ nguyên từ năm 2012 và tiếp tục điều chỉnh giảm trong năm 2026, gây áp lực lớn cho hệ thống.

Trên cơ sở tiếp thu ý kiến đại biểu và đề xuất của Tòa án nhân dân tối cao, dự thảo Nghị quyết được chỉnh lý theo hướng bảo đảm việc giải quyết, xét xử vụ án hình sự, vụ việc dân sự, vụ án hành chính đúng thời hạn theo quy định của pháp luật đạt 100%.

Đồng thời, Chánh án Tòa án nhân dân tối cao có trách nhiệm giao cụ thể tỷ lệ giải quyết, xét xử các loại vụ án trên tổng số thụ lý trong toàn ngành Tòa án và gửi Quốc hội để giám sát.

Một điểm đáng chú ý khác là chỉ tiêu giải quyết đơn đề nghị giám đốc thẩm, tái thẩm. Trước đó, có ý kiến đề nghị tiếp tục quy định tỷ lệ giải quyết từ 60% trở lên; một số ý kiến khác đề nghị giảm tỷ lệ hoặc không quy định tỷ lệ cụ thể.

Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho rằng, bên cạnh yêu cầu bảo đảm đúng thời hạn luật định, cần đẩy nhanh tiến độ giải quyết đơn đề nghị giám đốc thẩm, tái thẩm để bảo vệ tốt hơn quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân.

Tuy nhiên, theo báo cáo của Tòa án nhân dân tối cao, từ ngày 1/7/2025, số đơn gửi đến Tòa án nhân dân tối cao tăng rất lớn. Riêng đơn đề nghị giám đốc thẩm, tái thẩm về dân sự tính đến ngày 31/7/2026 đã được thụ lý tăng hơn 2 lần so với cùng kỳ năm trước. Do đó, việc tiếp tục duy trì chỉ tiêu giải quyết đơn “từ 60% trở lên” được đánh giá là khó bảo đảm tính khả thi.

Nghị quyếtđược chỉnh lý theo hướng tăng số lượng và chất lượng giải quyết đơn đề nghị giám đốc thẩm, tái thẩm hằng năm; giải quyết kịp thời đơn sắp hết thời hạn kháng nghị; bảo đảm giải quyết đúng thời hạn, có căn cứ và đúng quy định pháp luật.

Không để xảy ra trường hợp người bị giam giữ bỏ trốn do thiếu trách nhiệm

Về chỉ tiêu liên quan đến công tác giam giữ, dự thảo Nghị quyết lựa chọn phương án quy định không để xảy ra trường hợp người bị tạm giữ, tạm giam, phạm nhân bỏ trốn do thiếu trách nhiệm của cơ sở giam giữ.

Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho biết, chỉ tiêu này đã được quy định tại Nghị quyết số 96/2019/QH14 và đang được thực hiện nghiêm túc. Quy định chỉ đặt ra trách nhiệm đối với trường hợp cơ sở giam giữ thiếu trách nhiệm dẫn đến bỏ trốn.

Nội dung này cũng được đánh giá là thống nhất với quy định tại Điều 376 Bộ luật Hình sự về tội thiếu trách nhiệm để người bị bắt, người bị tạm giữ, tạm giam, người đang chấp hành án phạt tù trốn và các hành vi bị nghiêm cấm theo Luật Thi hành án hình sự.

Nghị quyết cũng quy định trách nhiệm của người đứng đầu các ngành trong việc cụ thể hóa các chỉ tiêu, nhiệm vụ được Quốc hội giao.

Theo đó, Chánh án Tòa án nhân dân tối cao, Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao, Bộ trưởng Bộ Công an, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng và Bộ trưởng Bộ Tư pháp có trách nhiệm cụ thể hóa các chỉ tiêu, nhiệm vụ; trong đó lượng hóa tối đa và có thể giao chỉ tiêu với yêu cầu cao hơn nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác, đáp ứng yêu cầu, mục tiêu phấn đấu hằng năm của toàn ngành.

Ủy ban Thường vụ Quốc hội khẳng định quy định trên không làm thay đổi phương pháp tính, phạm vi và kỳ thống kê, đồng thời góp phần tăng cường trách nhiệm của Bộ trưởng, Trưởng ngành trong tổ chức thực hiện các nhiệm vụ được giao.