Tài sản mã hóa chính thức vào nhóm kinh doanh có điều kiện

Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đầu tư số 143/2025/QH15 được Quốc hội thông qua nhằm tiếp tục hoàn thiện môi trường đầu tư, kinh doanh, đồng thời cập nhật các lĩnh vực kinh doanh mới phát sinh trong thực tiễn. Quốc hội quyết định thay thế Phụ lục IV về danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện bằng Phụ lục mới ban hành kèm theo Luật.

Theo danh mục mới, có 137 ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện. Danh mục bao quát nhiều lĩnh vực từ tài chính, ngân hàng, chứng khoán, bảo hiểm, năng lượng, giao thông, bất động sản, xây dựng đến giáo dục, y tế, nông nghiệp, môi trường, công nghệ thông tin và các lĩnh vực kinh doanh mới.

Đáng chú ý, trong nhóm ngành, nghề mới có hoạt động cung cấp dịch vụ liên quan đến tài sản mã hóa, dịch vụ sàn dữ liệu, sản phẩm và dịch vụ trung gian, phân tích, tổng hợp dữ liệu, cùng dịch vụ xử lý dữ liệu cá nhân.

Đây là những lĩnh vực gắn với quá trình phát triển của kinh tế số, dữ liệu và tài sản số. Việc đưa các hoạt động này vào danh mục ngành, nghề kinh doanh có điều kiện tạo cơ sở pháp lý để Nhà nước quản lý những lĩnh vực có tác động lớn đến an toàn tài chính, dữ liệu và quyền lợi của người sử dụng.

Bên cạnh đó, danh mục mới tiếp tục duy trì nhiều ngành, nghề có tính chất đặc thù, có khả năng tác động trực tiếp đến an ninh, trật tự, an toàn xã hội hoặc sức khỏe cộng đồng như kinh doanh công cụ hỗ trợ; kinh doanh dịch vụ cầm đồ, bảo vệ; kinh doanh xăng dầu; kinh doanh vật liệu nổ công nghiệp; sản xuất, kinh doanh hóa chất; kinh doanh thuốc lá; vận tải; hàng không; đường sắt; bất động sản; khám bệnh, chữa bệnh; kinh doanh dược và thiết bị y tế.

Các lĩnh vực ngân hàng, tổ chức tín dụng, trung gian thanh toán, thông tin tín dụng, kinh doanh vàng cũng tiếp tục nằm trong danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện.

Bổ sung quy định về hành nghề xây dựng

Ngoài sửa đổi Luật Đầu tư, Luật mới còn sửa đổi một số quy định liên quan của Luật Xây dựng. Cụ thể, khoản 1 và khoản 2 Điều 88 của Luật Xây dựng số 135/2025/QH15 được sửa đổi theo hướng quy định rõ hơn về chứng chỉ hành nghề hoạt động xây dựng.

Theo đó, cá nhân đảm nhận các chức danh trong hoạt động xây dựng phải có chứng chỉ hành nghề tương ứng, gồm chủ nhiệm, chủ trì lập quy hoạch đô thị và nông thôn; chủ nhiệm khảo sát xây dựng; chủ nhiệm, chủ trì thiết kế, thẩm tra thiết kế xây dựng và giám sát thi công xây dựng. Chứng chỉ hành nghề được phân thành hạng I, hạng II và hạng III.

Đối với cá nhân đảm nhận chức danh giám đốc quản lý dự án đầu tư xây dựng và chỉ huy trưởng công trường, yêu cầu được đặt ra theo hướng phải đáp ứng điều kiện về năng lực và kinh nghiệm nghề nghiệp.

Luật cũng bãi bỏ khoản 6 Điều 29 của Luật Đường bộ số 35/2024/QH15 đã được sửa đổi, bổ sung một số điều theo Luật số 118/2025/QH15.

Về thời điểm áp dụng, Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đầu tư có hiệu lực từ ngày 1/3/2027, trừ các trường hợp được quy định riêng. Trong đó, khoản 1 Điều 1 và khoản 1 Điều 3 có hiệu lực từ ngày 1/1/2027.

Đối với các ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện tại Phụ lục IV của Luật Đầu tư số 143/2025/QH15 nhưng bị bãi bỏ theo Luật mới, các bộ, cơ quan ngang bộ có trách nhiệm quy định giải pháp, phương án quản lý thay thế trong trường hợp cần thiết trước ngày 1/3/2027.

Việc thay thế Phụ lục IV với 137 ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện cùng các quy định chuyển tiếp được kỳ vọng tạo sự thống nhất trong quản lý nhà nước, đồng thời giảm yêu cầu tuân thủ đối với những lĩnh vực không còn cần thiết phải áp dụng điều kiện kinh doanh.

Đáng chú ý, việc bổ sung các lĩnh vực như tài sản mã hóa, sàn dữ liệu và xử lý dữ liệu cá nhân cho thấy khung pháp lý về đầu tư, kinh doanh đang được cập nhật để theo kịp sự phát triển của các mô hình kinh doanh mới, nhất là trong nền kinh tế số.

Siết chặt quản lý kinh doanh khí N2O

Bên cạnh đó, Luật là bổ sung kinh doanh khí N2O để sử dụng cho con người qua đường hô hấp vào danh mục ngành, nghề cấm đầu tư kinh doanh. Quy định này loại trừ các trường hợp sử dụng N2O cho mục đích y tế, công nghệ thực phẩm, kiểm nghiệm, nghiên cứu khoa học và các mục đích khác theo quy định của Chính phủ.

Theo Luật, Chính phủ sẽ quy định chi tiết nội dung này. Quy định về kinh doanh khí N2O tại khoản 1 Điều 1 có hiệu lực từ ngày 1/1/2027.

Đồng thời, Luật có quy định chuyển tiếp đối với các hợp đồng kinh doanh khí N2O thuộc trường hợp bị cấm theo quy định mới. Các hợp đồng đã giao kết sẽ chấm dứt hiệu lực từ ngày 1/1/2027. Trong thời hạn tối đa 45 ngày kể từ thời điểm này, các bên tham gia hợp đồng phải thực hiện thanh lý theo quy định của pháp luật về dân sự và các quy định pháp luật có liên quan.

Luật cũng dành quy định chuyển tiếp đối với những ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện bị bãi bỏ. Theo đó, tổ chức, cá nhân được hoạt động kinh doanh trong những ngành, nghề này mà không cần đáp ứng điều kiện đầu tư kinh doanh.

Đối với các giấy phép, giấy chứng nhận, chứng chỉ, văn bản xác nhận hoặc hình thức văn bản cho phép đầu tư, kinh doanh khác đã được cơ quan có thẩm quyền cấp, nếu có nhu cầu, tổ chức, cá nhân được tiếp tục sử dụng đến hết thời hạn mà không phải thực hiện thủ tục cấp, điều chỉnh hoặc gia hạn.

Trường hợp hồ sơ đề nghị cấp, điều chỉnh các loại giấy phép, giấy chứng nhận, chứng chỉ hoặc văn bản cho phép đầu tư, kinh doanh đã được cơ quan có thẩm quyền tiếp nhận hợp lệ trước ngày Luật có hiệu lực nhưng chưa trả kết quả, cơ quan có thẩm quyền sẽ thông báo ngừng giải quyết và trả hồ sơ cho tổ chức, cá nhân đã nộp.

Quy định này nhằm tránh việc doanh nghiệp, người dân tiếp tục phải đáp ứng những điều kiện kinh doanh đã được bãi bỏ, đồng thời xử lý các hồ sơ đang trong quá trình giải quyết khi chính sách thay đổi.