Dự án Nhà máy sản xuất ray và thép đặc biệt Hòa Phát Dung Quất có công suất thiết kế 700.000 tấn/năm, tổng vốn đầu tư hơn 10.000 tỷ đồng, dự kiến cho ra lò sản phẩm ray đường sắt cao tốc đầu tiên trong quý I/2027. Hiện nhà thầu đang thi công nhiều hạng mục. Những khu vực đủ điều kiện được bàn giao để lắp đặt thiết bị. Tuy nhiên, một số phần việc liên quan đến giải phóng mặt bằng vẫn chưa hoàn tất. Hòa Phát cũng đề nghị sớm hoàn tất thủ tục đối với khu đất khoảng 5,3 haphục vụ tập kết thiết bị, kịp thời lắp đặt, điều chỉnh và chạy thử.

Đáng chú ý, tuyến đường ống khí than phục vụ nhà máy hiện còn 23 trường hợp chưa bàn giao mặt bằng. Doanh nghiệp đề nghị địa phương vận động, giải quyết dứt điểm trong tháng 9 để có thể triển khai xây dựng tuyến ống từ đầu tháng 10.

Theo ông Ung Đình Hiền, Chủ tịch UBND xã Vạn Tường, địa phương đang phối hợp với Hòa Phát và Trung tâm Phát triển quỹ đất rà soát từng trường hợp, xác định nguồn gốc, phạm vi đất và thời điểm hình thành tài sản để có cơ sở xử lý.

Đối với tuyến ống khí than, địa phương đã vận động, hoàn thành 30/53 trường hợp. Với phần diện tích chưa phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ, các đơn vị đã hoàn thành phương án đối với 0,95 ha, gồm 36 lô đất tái định cư, tổng giá trị khoảng 66 tỷ đồng.

Ông Ung Đình Hiền cho biết, địa phương đang phối hợp với doanh nghiệp và các cơ quan chức năng để giải quyết từng nhóm trường hợp, bảo đảm xác định đúng phần đất và tài sản thuộc phạm vi xử lý.

Thực tế tại dự án Hòa Phát cho thấy, với các dự án tư nhân quy mô lớn, tiến độ giải phóng mặt bằng có quan hệ trực tiếp với tiến độ đầu tư. Những vấn đề về nguồn gốc đất, tài sản trên đất, bồi thường và quỹ tái định cư nếu không được xử lý đồng bộ có thể kéo dài thời gian triển khai.

Tại Quảng Ngãi, yêu cầu này đang được đặt ra đối với nhiều dự án đầu tư ngoài ngân sách. Ở Khu kinh tế Dung Quất, tỉnh tập trung xử lý mặt bằng cho các dự án của Hòa Phát. Tại Khu công nghiệp VSIP I và VSIP II Quảng Ngãi, công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng được đẩy nhanh để sớm bàn giao đất cho nhà đầu tư.

Trong lĩnh vực đô thị, các dự án như Khu đô thị sinh thái Coastal Quảng Ngãi, Khu đô thị An Phú Sinh và các dự án khu đô thị tại Măng Đen cũng đang được tập trung tháo gỡ các vướng mắc về đất đai, mặt bằng.

UBND tỉnh Quảng Ngãi yêu cầu các sở, ngành, địa phương chủ động phối hợp xử lý ngay từ cơ sở, không để công việc kéo dài hoặc phải chờ lãnh đạo tỉnh chỉ đạo. Cùng với giải phóng mặt bằng, các cơ quan phải bảo đảm thời gian giải quyết thủ tục, hạn chế tình trạng xin ý kiến nhiều vòng làm ảnh hưởng tiến độ đầu tư.

Đây cũng là một trong những yêu cầu được đặt ra trong Nghị quyết 68-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân, với định hướng tạo môi trường kinh doanh thuận lợi, bảo đảm quyền sở hữu tài sản, quyền tự do kinh doanh và khả năng tiếp cận công bằng các nguồn lực.

Từ góc độ địa phương, tháo gỡ mặt bằng, chủ động quỹ tái định cư và rút ngắn thời gian xử lý thủ tục là những việc cụ thể để tạo điều kiện cho doanh nghiệp đưa vốn vào sản xuất, kinh doanh.

Ông Nguyễn Đức Tâm, Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi yêu cầu, quá trình triển khai dự án phải bảo đảm hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, doanh nghiệp và người dân. Theo ông, người dân trên địa bàn cũng phải được hưởng lợi từ quá trình phát triển.

"Tôi đề nghị các nhà đầu tưcũng phải chia sẻ trên địa bàn của tỉnh. Làm gìcũng phải hài hòa giữa hai bên,không có chỉ đạt được lợi ích của nhà đầu tư mà bây giờ những người dân ở trên địa bàn chịu thiệt thòi thìkhông thể làm cái việc đấy được. Chúng ta phải tìm được một cái điểm để người dân ở trên Quảng Ngãi phải được hưởng lợi từ sự phát triển của tỉnh, doanh nghiệp hài lòng với sự phát triển của tỉnh và cống hiến, mong muốn đầu tư", ông Nguyễn Đức Tâm nói.

Giải phóng mặt bằng vì vậy không chỉ là một khâu của từng dự án mà còn liên quan trực tiếp đến khả năng đưa nguồn lực tư nhân vào sản xuất, kinh doanh. Tại tỉnh Quảng Ngãi, việc xử lý các điểm nghẽn này là bước cụ thể hóa tinh thần Nghị quyết số 68-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân hướng tới môi trường đầu tư thuận lợi hơn, để các dự án sớm hoàn thành, đưa vào khai thác và phát huy hiệu quả.